Kategorie

New Management w Administracji

Joanna Majewska – Lenarcik
inforCMS
Wzrastające oczekiwania co do jakości dostarczanych usług publicznych stawiają przed urzędami i instucjami publicznymi  nowe wyzawania.


Okres transformacji która ma miejsce w Polsce od roku 1989 przyniósł wiele zmian w sferze gospodarczej, społecznej, kulturalnej, politycznej itd. Sektor prywatny musiał dostosować się do warunków rynkowych. Zmiana ta dokonała się płynnie, bowiem zasady gry rynkowej warunkowały bytność danego podmiotu w obrocie gospodarczym. Dokonujące się reformy zmieniły jednak również rolę sektora publicznego. Państwo przestało pełnić funkcję aktywnego gracza na rzecz pełnienia funkcji regulacyjnej. Okres transformacji pociągnął za sobą oddanie władzy w ręce społeczne, zaczęła się tworzyć samorządność. W ciągu tych kilkunastu lat należało zatem wypracować model funkcjonowania samorządów w Polsce, aby w chwili obecnej zastanowić się, w jaki sposób zwiększyć efektywność funkcjonowania tych jednostek. Jest to o tyle ważne, iż jednostki samorządowe posiadają szereg kompetencji, które bezpośrednio przekładają się na sferę gospodarczą oraz jakość życia społeczności lokalnych. Wzrastają oczekiwania społeczne co do jakości dostarczanych usług publicznych. Należy zatem poszukać narzędzi, które sprostają tym oczekiwaniom, ale jednocześnie będą możliwe do zastosowania przy realnych możliwościach finansowych jednostek samorządowych.

Odpowiedzią New Public Management

Odpowiedzi, w jaki sposób zmienić styl zarządzania jednostkami samorządu terytorialnego dostarcza koncepcja New Public Management, której rozwój rozpoczął się w latach 80. ubiegłego stulecia Wielkiej Brytanii, USA, Australii, Nowej Zelandii i Kanadzie. Podstawowym założeniem koncepcji jest przełożenie zasad i prawidłowości jakie rządzą przedsiębiorstwami na jednostki samorządu terytorialnego. Jest to zatem całkowita zmiana logiki funkcjonowania tych jednostek. Urząd jest pojmowany jako firma, którą kierować powinna kadra menedżerska. Aby jednak New Public Management mógł na stałe zawitać w polskich samorządach w pierwszej kolejności konieczna jest zmiana nastawienia urzędników do swojej pracy. Wykonując zadania przede wszystkim powinni być zorientowani na wyniki oraz wykazywać się przedsiębiorczością.
New Public Management kładzie nacisk na efektywność finansową działań podejmowanych w samorządach oraz prawidłowe zarządzanie finansami. Ważne jest również planowanie, a więc formułowanie wizji, wyznaczanie celów długookresowych (w oderwaniu od kadencyjności władz), które przyczynią się do osiągnięcia poziomu rozwoju nakreślonego w wizji, a także realne konstruowanie portfela projektów. Nie można również zapomnieć o monitorowaniu osiągnięcia zakładanych celów. Taki sposób podejścia do zarządzania zapewni samorządom efektywne wykorzystanie potencjału endogenicznego.
Zarządzanie menedżerskie w samorządach jest trudne bowiem znacznie różnią się one od podmiotów gospodarczych. Różnica polega przede wszystkim na tym, że te pierwsze nie działają dla zysku natomiast ich zasoby są własnością publiczną. Inne są również relacje między samorządem i ich odbiorcami ich usług niż między firmą a jej klientami.

NPM w Wielkiej Brytanii i Austrii


Wielka Brytania była liderem we wdrażaniu nowego zarządzania publicznego. Nastąpiło tam urynkowienie usług publicznych, przedsiębiorstwa państwowe oraz przedsiębiorstwa użyteczności publicznej zostały sprywatyzowane. Sektor publiczny w Wielkiej Brytanii odgrywa obecnie rolę kontrolną i regulacyjną. Usługi publiczne świadczone są w głównej mierze przy pomocy firm wybieranych za pomocą przetargów.
W Austrii samorządy traktują obywateli jak klientów, których potrzeby stanowią istotę ich bytności. W praktyce kierują się marketingiem, który towarzyszy całemu procesowi świadczenia usług – od momentu poznania potrzeby, poprzez promocję i proces informowania, aż po skuteczne zaspokojenie tejże potrzeby. Obywatel ma możliwość wyboru w którym mieście skorzysta z pewnych usług np w którym mieście weźmie ślub cywilny. Pojawiają się więc tutaj zbliżone do rynkowych zasady – konkurencja o klienta. Zmieniło się nastawienie urzędników do obywateli. Wszystkie te zmiany miały doprowadzić do tego, że zainteresowani załatwią swoją sprawę w jak najkrótszym terminie o dogodnej porze.
Reformy administracji publicznej w USA koncentrowały się z kolei głównie na poprawie jakości świadczonych usług, zmniejszeniu biurokracji, obniżeniu kosztów. Określone zostały standardy świadczenia usług, których stosowanie kontrolowano. Przy wykorzystaniu technologii informacyjnych wiele spraw załatwianych jest przez Internet. W efekcie zmniejszyło się zatrudnienie w sektorze publicznym i obniżone zostały koszty jej funkcjonowania.
Generalną zasadą towarzyszącą wdrażaniu koncepcji NPM w różnych krajach jest dostarczanie usług publicznych o wyższej jakości po niższych kosztach z korzyścią zarówno dla społeczeństwa jak i dla interesu publicznego.

Jak wdrożyć New public management?


Po pierwsze należy zmienić sposób dostarczania dóbr i usług publicznych. Świadczenie usług publicznych powinno w jak najszerszym zakresie zostać przekazane na zewnątrz, a rola jednostek samorządu terytorialnego powinna ograniczać się do kontroli poprawności dostarczania tych usług przez firmy zewnętrzne. Wymaga to stosowania na szeroką skalę kontraktowania oraz przetargów publicznych. Doprowadzi to do wytworzenia się konkurencji między dostarczycielami usług i na rynku pozostaną te podmioty, które są najbardziej konkurencyjne cenowo a jednocześnie są gwarantem wysokiej jakości.
Po drugie konieczna jest zmiana w sposobie traktowania osób korzystających z pracy urzędników. Do tej pory załatwienie jakiejkolwiek sprawy w urzędzie wymagało zarezerwowania sobie sporego zapasu czasu i często można było spotkać się z opieszałością i nieżyczliwością. Należy sobie jednak uświadomić, że osoba korzystająca z usług urzędu nie jest petentem, ale klientem. Należy zatem mieć na względzie przede wszystkim jego preferencje, potrzeby i oczekiwania.
Po trzecie zmiany wymaga struktura zatrudnienia oraz organizacji pracy w urzędach. Konieczne jest zwiększenie odpowiedzialności urzędników za podejmowane decyzje oraz wprowadzenie systemu oceny efektywności ich pracy. Będzie to trudne do zrealizowania, bowiem wiązać się będzie ze zwolnieniem znacznej liczby urzędników. Ci, którzy pozostaną swoich stanowiskach będą musieli przygotować się na systematyczną ocenę realizowanych działań. Aby jednak proces był skuteczny musi pociągnąć za sobą również zmianę systemu wynagradzania. Urzędnik wtedy będzie pracował skutecznie, jeżeli zostanie odpowiednio za swoją pracę wynagrodzony.
Po czwarte należy usprawnić proces zarządzania. Na czele urzędów stać powinni menedżerowie, którzy sprostają nowym wyzwaniom oraz będą potrafili gospodarować lokalnymi zasobami. Warunki pracy menedżerów w urzędach powinny być jednak na tyle atrakcyjne, aby nie powodowały odpływu pracowników do sektora prywatnego.
Po piąte, rozwijać należy ideę partnerstwa pionowego oraz poziomego między jednostkami samorządowymi (publiczno-publiczne), a także partnerstwo międzysektorowe (publiczno-prywatne). Wspólne definiowanie problemów oraz ich rozwiązywanie powoduje efekt synergii - osiągnięte cele są bardziej okazałe niż suma celów osiągniętych indywidualnie przez partnerów. Ważna jest również współpraca z sektorem non-profit, który rozwiązuje szereg problemów społecznych (partnerstwo publiczno-społeczne).
Po szóste, należy wprowadzić ideę ciągłego uczenia się. Dzięki temu zmieniające się potrzeby odbiorców usług publicznych zostaną wcześnie zauważone, a wielu problemów będzie można uniknąć, a nie koncentrować się na łagodzeniu ich negatywnych skutków. Zapobieganie powstawaniu nieprawidłowości jest bowiem tańsze niż późniejsze ich prostowanie.

Zmiany są konieczne

Dynamiczne przemiany jakie się dokonywały oraz dokonują po dzień dzisiejszy nie miały odpowiednika w żadnym innym kraju. W przypadku wdrażania w struktury samorządowe New Public Management warto jednak korzystać z dostępnych przykładów, których dostarczają kraje Europy Zachodniej. Pomoże to uniknąć wielu błędów, a także zaoszczędzić środki publiczne. New Public Management nie pomniejsza roli samorządów w gospodarce, a jedynie pokazuje w jaki sposób zwiększyć efektywność ich funkcjonowania.
Doświadczenia krajów, w których New Public Management został wdrożony pokazuje, że trudno jest określić, po jakim czasie można spodziewać się znaczącego wzrostu efektywności funkcjonowania jednostek samorządowych. Czasem wystarczy klika lat, czasem ten proces jest bardziej rozciągnięty w czasie. Wielu ekspertów twierdzi jednak, że New Public Management wymaga ciągłych zmian i systematycznego dostosowywania się do zmieniających się warunków gospodarczych, szczególnie w dobie globalizacji.

Joanna Majewska – Lenarcik
Doktorantka Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach
Pracownik firmy doradczej
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.