REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

New Management w Administracji

Joanna Majewska – Lenarcik
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Wzrastające oczekiwania co do jakości dostarczanych usług publicznych stawiają przed urzędami i instucjami publicznymi  nowe wyzawania.


Okres transformacji która ma miejsce w Polsce od roku 1989 przyniósł wiele zmian w sferze gospodarczej, społecznej, kulturalnej, politycznej itd. Sektor prywatny musiał dostosować się do warunków rynkowych. Zmiana ta dokonała się płynnie, bowiem zasady gry rynkowej warunkowały bytność danego podmiotu w obrocie gospodarczym. Dokonujące się reformy zmieniły jednak również rolę sektora publicznego. Państwo przestało pełnić funkcję aktywnego gracza na rzecz pełnienia funkcji regulacyjnej. Okres transformacji pociągnął za sobą oddanie władzy w ręce społeczne, zaczęła się tworzyć samorządność. W ciągu tych kilkunastu lat należało zatem wypracować model funkcjonowania samorządów w Polsce, aby w chwili obecnej zastanowić się, w jaki sposób zwiększyć efektywność funkcjonowania tych jednostek. Jest to o tyle ważne, iż jednostki samorządowe posiadają szereg kompetencji, które bezpośrednio przekładają się na sferę gospodarczą oraz jakość życia społeczności lokalnych. Wzrastają oczekiwania społeczne co do jakości dostarczanych usług publicznych. Należy zatem poszukać narzędzi, które sprostają tym oczekiwaniom, ale jednocześnie będą możliwe do zastosowania przy realnych możliwościach finansowych jednostek samorządowych.

Odpowiedzią New Public Management

Odpowiedzi, w jaki sposób zmienić styl zarządzania jednostkami samorządu terytorialnego dostarcza koncepcja New Public Management, której rozwój rozpoczął się w latach 80. ubiegłego stulecia Wielkiej Brytanii, USA, Australii, Nowej Zelandii i Kanadzie. Podstawowym założeniem koncepcji jest przełożenie zasad i prawidłowości jakie rządzą przedsiębiorstwami na jednostki samorządu terytorialnego. Jest to zatem całkowita zmiana logiki funkcjonowania tych jednostek. Urząd jest pojmowany jako firma, którą kierować powinna kadra menedżerska. Aby jednak New Public Management mógł na stałe zawitać w polskich samorządach w pierwszej kolejności konieczna jest zmiana nastawienia urzędników do swojej pracy. Wykonując zadania przede wszystkim powinni być zorientowani na wyniki oraz wykazywać się przedsiębiorczością.
New Public Management kładzie nacisk na efektywność finansową działań podejmowanych w samorządach oraz prawidłowe zarządzanie finansami. Ważne jest również planowanie, a więc formułowanie wizji, wyznaczanie celów długookresowych (w oderwaniu od kadencyjności władz), które przyczynią się do osiągnięcia poziomu rozwoju nakreślonego w wizji, a także realne konstruowanie portfela projektów. Nie można również zapomnieć o monitorowaniu osiągnięcia zakładanych celów. Taki sposób podejścia do zarządzania zapewni samorządom efektywne wykorzystanie potencjału endogenicznego.
Zarządzanie menedżerskie w samorządach jest trudne bowiem znacznie różnią się one od podmiotów gospodarczych. Różnica polega przede wszystkim na tym, że te pierwsze nie działają dla zysku natomiast ich zasoby są własnością publiczną. Inne są również relacje między samorządem i ich odbiorcami ich usług niż między firmą a jej klientami.

NPM w Wielkiej Brytanii i Austrii


Wielka Brytania była liderem we wdrażaniu nowego zarządzania publicznego. Nastąpiło tam urynkowienie usług publicznych, przedsiębiorstwa państwowe oraz przedsiębiorstwa użyteczności publicznej zostały sprywatyzowane. Sektor publiczny w Wielkiej Brytanii odgrywa obecnie rolę kontrolną i regulacyjną. Usługi publiczne świadczone są w głównej mierze przy pomocy firm wybieranych za pomocą przetargów.
W Austrii samorządy traktują obywateli jak klientów, których potrzeby stanowią istotę ich bytności. W praktyce kierują się marketingiem, który towarzyszy całemu procesowi świadczenia usług – od momentu poznania potrzeby, poprzez promocję i proces informowania, aż po skuteczne zaspokojenie tejże potrzeby. Obywatel ma możliwość wyboru w którym mieście skorzysta z pewnych usług np w którym mieście weźmie ślub cywilny. Pojawiają się więc tutaj zbliżone do rynkowych zasady – konkurencja o klienta. Zmieniło się nastawienie urzędników do obywateli. Wszystkie te zmiany miały doprowadzić do tego, że zainteresowani załatwią swoją sprawę w jak najkrótszym terminie o dogodnej porze.
Reformy administracji publicznej w USA koncentrowały się z kolei głównie na poprawie jakości świadczonych usług, zmniejszeniu biurokracji, obniżeniu kosztów. Określone zostały standardy świadczenia usług, których stosowanie kontrolowano. Przy wykorzystaniu technologii informacyjnych wiele spraw załatwianych jest przez Internet. W efekcie zmniejszyło się zatrudnienie w sektorze publicznym i obniżone zostały koszty jej funkcjonowania.
Generalną zasadą towarzyszącą wdrażaniu koncepcji NPM w różnych krajach jest dostarczanie usług publicznych o wyższej jakości po niższych kosztach z korzyścią zarówno dla społeczeństwa jak i dla interesu publicznego.

Jak wdrożyć New public management?


Po pierwsze należy zmienić sposób dostarczania dóbr i usług publicznych. Świadczenie usług publicznych powinno w jak najszerszym zakresie zostać przekazane na zewnątrz, a rola jednostek samorządu terytorialnego powinna ograniczać się do kontroli poprawności dostarczania tych usług przez firmy zewnętrzne. Wymaga to stosowania na szeroką skalę kontraktowania oraz przetargów publicznych. Doprowadzi to do wytworzenia się konkurencji między dostarczycielami usług i na rynku pozostaną te podmioty, które są najbardziej konkurencyjne cenowo a jednocześnie są gwarantem wysokiej jakości.
Po drugie konieczna jest zmiana w sposobie traktowania osób korzystających z pracy urzędników. Do tej pory załatwienie jakiejkolwiek sprawy w urzędzie wymagało zarezerwowania sobie sporego zapasu czasu i często można było spotkać się z opieszałością i nieżyczliwością. Należy sobie jednak uświadomić, że osoba korzystająca z usług urzędu nie jest petentem, ale klientem. Należy zatem mieć na względzie przede wszystkim jego preferencje, potrzeby i oczekiwania.
Po trzecie zmiany wymaga struktura zatrudnienia oraz organizacji pracy w urzędach. Konieczne jest zwiększenie odpowiedzialności urzędników za podejmowane decyzje oraz wprowadzenie systemu oceny efektywności ich pracy. Będzie to trudne do zrealizowania, bowiem wiązać się będzie ze zwolnieniem znacznej liczby urzędników. Ci, którzy pozostaną swoich stanowiskach będą musieli przygotować się na systematyczną ocenę realizowanych działań. Aby jednak proces był skuteczny musi pociągnąć za sobą również zmianę systemu wynagradzania. Urzędnik wtedy będzie pracował skutecznie, jeżeli zostanie odpowiednio za swoją pracę wynagrodzony.
Po czwarte należy usprawnić proces zarządzania. Na czele urzędów stać powinni menedżerowie, którzy sprostają nowym wyzwaniom oraz będą potrafili gospodarować lokalnymi zasobami. Warunki pracy menedżerów w urzędach powinny być jednak na tyle atrakcyjne, aby nie powodowały odpływu pracowników do sektora prywatnego.
Po piąte, rozwijać należy ideę partnerstwa pionowego oraz poziomego między jednostkami samorządowymi (publiczno-publiczne), a także partnerstwo międzysektorowe (publiczno-prywatne). Wspólne definiowanie problemów oraz ich rozwiązywanie powoduje efekt synergii - osiągnięte cele są bardziej okazałe niż suma celów osiągniętych indywidualnie przez partnerów. Ważna jest również współpraca z sektorem non-profit, który rozwiązuje szereg problemów społecznych (partnerstwo publiczno-społeczne).
Po szóste, należy wprowadzić ideę ciągłego uczenia się. Dzięki temu zmieniające się potrzeby odbiorców usług publicznych zostaną wcześnie zauważone, a wielu problemów będzie można uniknąć, a nie koncentrować się na łagodzeniu ich negatywnych skutków. Zapobieganie powstawaniu nieprawidłowości jest bowiem tańsze niż późniejsze ich prostowanie.

Zmiany są konieczne

Dynamiczne przemiany jakie się dokonywały oraz dokonują po dzień dzisiejszy nie miały odpowiednika w żadnym innym kraju. W przypadku wdrażania w struktury samorządowe New Public Management warto jednak korzystać z dostępnych przykładów, których dostarczają kraje Europy Zachodniej. Pomoże to uniknąć wielu błędów, a także zaoszczędzić środki publiczne. New Public Management nie pomniejsza roli samorządów w gospodarce, a jedynie pokazuje w jaki sposób zwiększyć efektywność ich funkcjonowania.
Doświadczenia krajów, w których New Public Management został wdrożony pokazuje, że trudno jest określić, po jakim czasie można spodziewać się znaczącego wzrostu efektywności funkcjonowania jednostek samorządowych. Czasem wystarczy klika lat, czasem ten proces jest bardziej rozciągnięty w czasie. Wielu ekspertów twierdzi jednak, że New Public Management wymaga ciągłych zmian i systematycznego dostosowywania się do zmieniających się warunków gospodarczych, szczególnie w dobie globalizacji.

Joanna Majewska – Lenarcik
Doktorantka Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach
Pracownik firmy doradczej
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    REKLAMA

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    REKLAMA

    Uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela stawek]. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    REKLAMA