Jak prowadzić politykę podatkową w gminie

JANUSZ KACZOR

skarbnik Miasta Sosnowca

Nie istnieje złoty środek na idealny system podatkowy, gdyż ten z samego założenia stanowi narzędzie polityki fiskalnej, obejmującej działania władzy lokalnej podejmowane w ramach dochodów budżetu gminy. Optymalnym rozwiązaniem jest zapewnienie wysokich wpływów podatkowych przy jednoczesnym wykorzystaniu ich funkcji stymulacyjnej, polegającej w głównej mierze na stosowaniu zachęt podatkowych dla inwestorów.

Zbyt liberalna polityka podatkowa nie jest dobra. Obniżając znacznie stawki podatkowe, gmina dobrowolnie rezygnuje z dochodów własnych, uniemożliwiając wywiązanie się z podstawowego zadania, jakim jest zaspokajanie podstawowych potrzeb społeczności lokalnej. Kreując gminną politykę podatkową, należy wziąć również pod uwagę fakt, iż gminy, w których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca (wskaźnik G) jest większy od 150 proc. wskaźnika dochodów podatkowych wszystkich gmin w Polsce (wskaźnika Gg), dokonują wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin. Podstawę do wyliczenia wskaźnika G stanowi potencjał dochodowy gmin, na który składają się m.in. kwoty skutków uchwał o stosowaniu stawek niższych od stawek maksymalnych oraz skutków finansowych, wynikających z zastosowania przewidzianych w przepisach prawa podatkowego ulg podatkowych i ulg w spłacie zobowiązań. W związku z tym może mieć miejsce sytuacja, w której gmina, obniżając zbytnio stawki podatkowe, naraża się na ryzyko wpłat do budżetu państwa bez wpływu kwot stanowiących różnicę pomiędzy stawką maksymalną a stawką uchwaloną.

W praktyce ciężar podatków lokalnych dla przedsiębiorców nie jest na ogół tak istotny jak ciężar podatków nakładanych przez państwo (składki ZUS, podatek dochodowy, VAT itp.). Nie oznacza to jednak, że decyzje podatkowe władz samorządowych w ogóle nie mają wpływu na działalność firm lokalnych. W wielu przypadkach stawka podatku od nieruchomości może mieć znaczenie i władze lokalne nie powinny o tym zapominać. Dlatego restrykcyjna polityka podatkowa też nie jest godna poparcia.

Stanowiąc podatki lokalne, a także realizując swoje wydatki, gmina winna zachować równowagę pomiędzy polityką wspierającą inwestorów a osiąganiem dochodów własnych.

W Sosnowcu staramy się, by wzrost stawek podatków i opłat lokalnych był zgodny ze wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług. Jest to bowiem wyrazem stabilności podatkowej. Dla przykładu, przy podwyższeniu stawki podatkowej w 2009 roku dla budynków mieszkalnych o wskaźnik, który obecnie wynosi 4,2 proc., podatek dla budynku mieszkalnego o pow. 160 m² wzrośnie zaledwie o 11 zł na rok.

ŁS