Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Samorządy mogą aktywnie przeciwdziałać ubóstwu

Katarzyna Lipka-Szostak
inforCMS
Rok 2010 został ustanowiony przez Komisję Europejską Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Zjawisko marginalizacji i ubóstwa w Polsce dotyka różnych grup społecznych, ale głównie osób starszych, niepełnosprawnych, cudzoziemców. Samorządy w tym zakresie mogą znacznie pomóc rozwiązywać te problemy lokalnie.

Zwalczanie zjawiska biedy jest dla Unii Europejskiej głównym priorytetem działań zarówno na poziomie globalnym, jak i poziomie każdego z krajów członkowskich, w tym i Polski. Tworzy się programy mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby osób dotkniętych skrajnym ubóstwem oraz stymulacje przedsiębiorczości w rejonie.

Czym jest wykluczenie społeczne

Zjawisko wykluczenia społecznego ma różne oblicza. Osoby żyjące w ubóstwie w sposób ograniczony korzystają z podstawowych praw, takich jak zatrudnienie, służba zdrowia czy edukacja. Często uzależniły się od pomocy socjalnej państwa. Skrajnym przypadkiem są osoby trwale bezrobotne, niezdolne do podjęcia pracy i nawet niezainteresowane odejściem od życia na zasiłku socjalnym. Są też ludzie biedni, którzy ukrywają swoją sytuację. Oba podejścia mogą prowadzić do utrwalania się schematu życia i trwałego wykluczenia społecznego. W tym kontekście mówi się często o zaklętym kole niemocy, zjawisku dziedziczenia biedy przez kolejne pokolenia.

Istotne jest zapewnienie równych szans rozwojowych osobom z tzw. grup ryzyka. Niemożność kontynuowania nauki ogranicza dzieciom możliwość awansu zawodowego i wyrwania się z kręgu ubóstwa. Przyczyny tkwią nie tylko w trudnej sytuacji materialnej rodziny, ale także w uwarunkowaniach kulturowych. Przez lata nie doceniano edukacji, preferując zawodowe wykształcenie bardziej niż naukę na wyższych szczeblach edukacji.

Jak przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu

Istnieją powołane odpowiednie instytucje (Ośrodki Pomocy Społecznej, Kluby Integracji Społecznej, Centra Integracji Społecznej) do pomocy osobom żyjącym w ubóstwie i mające na celu zmniejszenie zjawiska wykluczenia społecznego. Często jednak ograniczają się do zwalczania skutków ubóstwa, towarzyszącym jej patologiom, a nie niwelowaniu ich przyczyn. Tu miejsce do czynnego działania mają samorządy. W wielu miejscach w kraju inicjatywy inspirowane przez władze lokalne przynoszą pozytywne rezultaty. Przykładem jest miasto i gmina Debrzno w woj. pomorskim, gdzie na terenie o ogromnym bezrobociu, pogłębiającej się biedzie i frustracji mieszkańców powstało stowarzyszenie na rzecz rozwoju. Rada Miasta i Gminy Debrzno zorganizowała spotkanie z 70 przedstawicielami różnych instytucji i zawodów (rolnicy, dyrektorzy banków, nauczyciele, bezrobotni). Wspólnie zdefiniowano lokalne potrzeby i opracowano strategię działania. W celu realizacji planu wyjścia z trudnej sytuacji powołano do życia Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Miasta i Gminy Debrzno. Dzięki Stowarzyszeniu powstał Inkubator Przedsiębiorczości, który wspierał małe firmy poprzez pomoc w biznesplanie, udzielał porad prawnych, organizował szkolenia. Do tej pory zrealizowano wspólnie ok. 200 projektów (np. powstały firmy wytwarzające figurki zwierząt z witek brzozowych, gospodarstwa agroturystyczne)

Samorządy terytorialne mogą zlecać organizacjom pozarządowym realizacje zadań własnych dotyczących pomocy społecznej, a także wspierać ich inicjatywy związane z integracją społeczną osób wykluczonych. Dobrą praktyką jest zapraszanie organizacji pozarządowych do diagnozowania lokalnych problemów i współtworzenia strategii walki z ubóstwem w regionie.

Przykładem innowacyjnego programu pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym jest program aktywizacji społecznej poprzez wolontariat stosowany w Klubie Integracji Społecznej (dalej: KIS) działający przy Miejskim Zespole Profilaktyk i Terapii Uzależnień w Olsztynie. Społeczna praca uczestników ma na celu kształtowanie postaw, zachowań prospołecznych i proaktywnych, wzmacnianie poczucia własnej wartości, „sprawdzanie się” w roli osoby niosącej pomoc innym, nabywanie umiejętności zawodowych. Wolontariusze KIS-u brali już udział w akcjach wolontaryjnych na terenie Olsztyna, takich jak:

• zbiórka Banku Żywności,

• sprzątanie cmentarzy,

• kwestowanie na rzecz Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Jednym z pomysłów na pomoc trwale zmarginalizowanym są spółdzielnie socjalne, których tworzenie jest wspierane z różnych źródeł. Spółdzielnia socjalna to forma prawna przedsiębiorstwa mająca umożliwić jej członkom, osobom wykluczonym społecznie i dotkniętym przez los (bezrobotni, niepełnosprawni, alkoholicy, narkomani, itp.) powrót do uregulowanego życia społecznego i rynku pracy. Spółdzielnia socjalna, jako rodzaj spółdzielni pracy, opiera się na zasadzie osobistego świadczenia pracy przez jej członków. Ideą spółdzielni socjalnej jest zapewnienie każdemu członkowi spółdzielni miejsca pracy.

Przykładem efektywnej współpracy w tworzeniu spółdzielni jest Biłgorajskie Przedsiębiorstwo Społeczne Sp. z o.o. Powstało w wyniku działań lokalnych partnerów oraz uczestnictwa w Programie Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL dla Polski 2004-2006 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Przedsiębiorstwo świadczy usługi w zakresie sprzątania i mycia samochodów, zatrudniając m.in. osoby bezrobotne. Od początku działania istotnym elementem wsparcia była współpraca z jednostkami administracji publicznej.

Doświadczenia wielu krajów europejskich wskazują na skuteczność współpracy międzysektorowej w ograniczeniu zjawisk wykluczenia społecznego. Irlandia oparła rozwój gospodarczy na współpracy samorządu z trzecim sektorem w walce z ubóstwem. Organizacje pozarządowe, pomagające na co dzień potrzebującym, potrafią lepiej zdiagnozować potrzeby i opracować ścieżki pomocy osobom wykluczonym. Stosując bardziej elastyczne formy pracy z potrzebującymi, wypracowują często innowacyjne rozwiązania, służące reintegracji społecznej i trwałej poprawie sytuacji. Nieograniczeni kompetencjami stanowiska pracy mogą w sposób bardziej kompleksowy działać na rzecz rozwiązania lokalnych problemów, włączając do działań także beneficjentów jako uczestników i kreatorów zmian.

EFS w walce z wykluczeniem społecznym

Działania na rzecz ograniczeniu biedy i ubóstwa wspierane są także ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). W ramach funduszy unijnych przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich przyznawana jest też pomoc Lokalnym Grupom Działania na realizację lokalnych strategii rozwoju (środki pochodzą z 4 osi priorytetowej „Lider” Programu Rozwój Obszarów Wiejskich).

Środki na zwalczanie wykluczenia społecznego zawarte są głównie w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Oczywiście, aby stworzyć warunki godnego życia, należy zapewnić łatwy dostęp do transportu drogowego i kolejowego czy nowoczesnej technologii. Takie warunki stymulują przedsiębiorczość, co przekłada się na wzrost zatrudnienia w regionie. Istnieją możliwości wsparcia z Priorytetu VI i VII.

Priorytet VI dotyczy projektów na rzecz poprawy dostępu do zatrudnienia oraz wspierania aktywności zawodowej w regionie (w ramach tego finansowane są różne szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe osób bezrobotnych, realizowane m.in. przez Urzędy Pracy)

W ramach Priorytetu VII finansowane jest m.in. upowszechnianie aktywnej integracji (realizowane przez OPS i Centra Pomocy Rodzinie), tworzenie i wspieranie spółdzielni socjalnych oraz inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji.

DANE GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO DOTYCZĄCE UBÓSTWA W POLSCE:

• 4,5 mln Polaków żyje poniżej minimum egzystencjalnego (w 2007 r. to 386 zł),

• województwa wschodnie (lubelskie, podkarpackie, podlaskie, warmińsko-mazurskie oraz województwo świętokrzyskie) - ok. 20% mieszkańców żyje poniżej minimum egzystencji,

• zjawisko ubóstwa skrajnego w 2007 r. dotyczyło 4% mieszkańców miast i aż 11% mieszkańców wsi.

Katarzyna Lipka-Szostak

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Regulaminy pracy w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego (PDF)
Regulaminy pracy w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ruszyła rekrutacja ósmoklasistów do liceów i techników w Warszawie [16 maja 2022 r.]
    Od 16 maja 2022 r. uczniowie klas ósmych szkół podstawowych mogą składać wnioski o przyjęcie do warszawskich liceów, techników i branżowych szkół I stopnia. Na wybór placówki i złożenie wniosku ósmoklasiści mają czas do 20 czerwca do godz. 15 - przekazał w poniedziałek stołeczny ratusz.
    MON: Rusza dobrowolna zasadnicza służba wojskowa. Gdzie i jak się zgłosić?
    21 maja rozpocznie się nabór do nowego rodzaju służby w wojsku – dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Z tej okazji, w 32 miejscowościach w całej Polsce, odbędą się pikniki wojskowe pod hasłem „Wstąp do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej”.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    RPO: Udzielali schronienia uchodźcom z Ukrainy. Dlaczego nie otrzymują świadczenia?
    Każdy wniosek złożony po 30 kwietnia 2022 r. o świadczenie 40 zł za dzień pomocy wymaga podania numeru PESEL uchodźcy korzystającego z zakwaterowania i wyżywienia osoby pomagającej. Nawet jeżeli Ukrainiec nie posiadał przed 30 IV numeru PESEL.
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 – od kiedy wakacje w 2022 r.? Do kiedy trzeba wystawić oceny?
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 przypada w piątek 24 czerwca 2022 roku.
    CKE: Informacja o egzaminie ósmoklasisty przeprowadzanym od 24 do 26 maja 2022 r.
    W 2022 r. egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany od 24 do 26 maja (wtorek – czwartek), zgodnie z poniższym harmonogramem.
    Ósmoklasiści: rekrutacja do liceów od 16 maja 2022 r.
    W poniedziałek 16 maja 2022 r. rozpoczęła się rekrutacja ósmoklasistów do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2022/2023.
    Matura 2022 r.: chemia i język włoski na poziomie rozszerzonym [16 maja 2022 r.]
    Maturzyści w poniedziałek 16 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu z chemii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka włoskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Międzynarodowy Dzień Rodzin: 120 000 zł na każde dziecko. Emerytura dla matek czwórki dzieci. [15 maja 2022 r.]
    Wsparcie ze strony państwa w roku 2022 na dziecko od urodzenia do 18. roku życia z wszystkich rządowych programów, to jest w sumie 120 tys. zł dla każdego dziecka – powiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Ukraińcy ściągają tańsze o 30% samochody na Ukrainę. Kolejka 14 km na granicy
    Ponad 2 tys. kierowców czekało w piątek do odprawy samochodów w tranzycie przez przejście z Ukrainą w Zosinie (Lubelskie). Niektórzy spędzili na granicy trzy dni w kolejce. Ukraińcy masowo kupują auta i wwożą do swojego kraju ze względu za zniesienie opłat celnych.
    Członek RPP nie wykluczył przejściowego wzrostu inflacji do 20%. Uznał, że podwyższanie stóp procentowych przebiega zbyt szybko
    Obecne podnoszenie stóp procentowych w Polsce to proces zbyt szybki - ocenia Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej. Litwiniuk jest zwolennikiem zacieśniania polityki monetarnej, ale nie chce by dokonywało się to "gwałtownie".
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z wiedzy o społeczeństwie [PDF]
    Maturzyści w piątek 13 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu maturalnego z wiedzy o społeczeństwie.
    Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy
    OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.
    RIO: z końcem czerwca 2022 r. wygasają "stare" uchwały dot. opłat za śmieci
    Z końcem czerwca 2022 r. wygasają wszystkie uchwały śmieciowe dotyczące stawek za pojemniki lub worki podjęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2021 r. - przypomina RIO w Lublinie. Izba wyjaśniła co się zmienia i co w tej sytuacji mogą zrobić gminy.
    Skąd się wziął przesąd „Piątek trzynastego”? [Templariusze?]
    Piątek trzynastego – przesąd uznający dzień za pechowy, kiedy piątek wypadnie w trzynasty dzień danego miesiąca [piątek 13-ego].
    Matura: wiedza o społeczeństwie i język niemiecki na poziomie rozszerzonym [13 maja 2022 r.]
    Maturzyści w piątek rano przystąpią do pisemnego egzaminu z wiedzy o społeczeństwie. Po południu będą pisemne egzaminy z języka niemieckiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Inflacja 12,3% za kwiecień? [PKO BP]
    13% - szczyt inflacji?
    Podwyższony dodatek osłonowy: Czy gminy mają prawo do sprawdzania w bazie CEEB zgłoszenia pieca węglowego [komunikat UODO i Ministerstwa Środowiska]
    UODO stwierdził, że nie ma obecnie przepisów, które pozwalałyby wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi do weryfikowania faktu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB w związku z wnioskiem o dodatek osłonowy. Do stanowiska UODO odniosło się ministerstwo środowiska.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z biologii poziom rozszerzony [PDF]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii.
    Niedzielski: Życzenia na Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej [12 maja 2022]
    Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej.
    Wakacyjny wyjazd tylko dla 50 proc. Polaków. Jest za drogo [Sondaż]
    W tym roku na wakacje wyjedzie tylko co drugi z nas - wynika z opublikowanego w czwartek sondażu IBRiS dla Radia Zet. Przed rokiem na wakacje poza domem zdecydowało się 57 procent Polaków.
    Pracodawco sprawdź, czy musisz wydać nowe polecenia pracy zdalnej? Bo odwołano stan epidemii, co zmienia zasady pracy zdalnej
    Jeśli firmy kierowały zatrudnionych do pracy z domu na czas stanu epidemii, to muszą teraz wydawać nowe polecenia w tej sprawie. I uwzględniać zmiany przepisów w tym względzie.
    Soboń: Czy nowy WIBOR obejmie kredyty dla przedsiębiorców i samorządów?
    Nowy wskaźnik będzie obowiązywał wszędzie tam, gdzie kredyt opiera się na WIBOR - powiedział w czwartek wiceminister finansów Artur Soboń. Wyraził też nadzieję, że oferta nowych obligacji skarbowych wpłynie na banki, by i one zwiększyły oprocentowanie depozytów.
    Czarnek dla "DGP": Optymalne rozwiązanie to zakaz działania w szkołach dla organizacji pozarządowych
    Szkoła jest miejscem pracy nauczyciela, a organizacja może się prezentować np. w lokalnym domu kultury - mówi szef MEiN Przemysław Czarnek w wywiadzie dla "DGP".
    Matura: biologia i język rosyjski na poziomie rozszerzonym [12 maja 2022 r.]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka rosyjskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.