Podnoszenie kwalifikacji zawodowych

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 31 marca 2009 r. (K 28/08, DzU nr 58, poz. 485) uznał art. 103 Kodeksu pracy, ze względu na brak wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego, za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym art. 103 Kodeksu pracy, a także wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (DzU nr 103, poz. 472 ze zm.) przestaną obowiązywać 10 kwietnia 2010 r. Z tego względu konieczne jest wprowadzenie nowych przepisów dotyczących problematyki podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników.

W obecnym stanie prawnym kwestie ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych regulują następujące przepisy mające charakter ogólny:

• art. 17 k.p. zawierający jedną z podstawowych zasad prawa pracy, zgodnie z którą pracodawca jest zobowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych,

• art. 94 pkt 6 k.p. wymieniający wśród obowiązków pracodawcy obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych,

• art. 103 k.p. zawierający upoważnienie dla MEN oraz MPiPS do wydania rozporządzenia określającego zakres i warunki, na jakich pracodawca ułatwia pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych,

• rozporządzenie MEN oraz MPiPS z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych.

Obowiązują także przepisy o charakterze szczególnym adresowane do określonych grup pracowników lub grup zawodowych, odrębnie regulujące kwestie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, np. nauczycieli czy pracowników naukowych.

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 sierpnia 2009 r. opracowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej proponuje ujęcie w przepisach Kodeksu pracy pełnej regulacji prawnej w zakresie ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co oznaczałoby brak konieczności wydania aktu wykonawczego.

Dieta przy krótkiej podróży służbowej>>

Projektodawcy wprowadzili do ustawy zakres uprawnień gwarantowanych pracownikowi. Chodzi tu m.in. o takie uprawnienia, jak:

• płatny urlop szkoleniowy przeznaczony na przygotowanie się i przystąpienie do egzaminów lub sprawdzianów oraz na przygotowanie pracy lub prac zaliczeniowych,

• płatne zwolnienie z części dnia pracy w wymiarze umożliwiającym udział w obowiązkowych zajęciach przypadających w czasie pracy,

• w przypadku szkolenia związanego z planowaną pracą – gwarancja pozostawania w zatrudnieniu przez określony czas po zakończeniu szkolenia.

Projektowana ustawa określa także minimalny wymiar urlopu szkoleniowego, który przysługiwałby pracownikowi w przypadku konieczności złożenia egzaminu albo pracy zaliczeniowej kończących podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Wymiar takiego urlopu byłby uzależniony od tego, czy program nauczania wymaga od pracownika tylko zdania egzaminu końcowego albo napisania pracy zaliczeniowej czy może spełnienia obu tych warunków.

Paweł Łukaszuk