Kategorie

Czy negatywną ocenę pracownika samorządowego można zaskarżyć do sądu

Dorota Wołoszyn
Od ponad roku sprawy pracownicze pracowników samorządowych regulowane są przez nową ustawę. Przez ten czas powstało wiele niejasności i trudnych do wyjaśnienia wątpliwości. Jedną z nich jest kwestia zaskarżenia oceny pracowniczej do sądu.

Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa o pracownikach samorządowych) przewiduje możliwość odwołania się od oceny okresowej do kierownika jednostki, w której zatrudniony jest pracownik samorządowy. Czy pracownik może wnieść takie odwołanie również do sądu? Sprawę rozstrzygnął Sąd Najwyższy (dalej: SN).

Krótko o ocenianiu

Reklama

Kwestię oceny pracowników samorządowych reguluje art. 27 ustawy o pracownikach samorządowych. Ocenom podlegają pracownicy samorządowi zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych. Nie podlegają zatem ocenom pracownicy zatrudnieni na stanowiskach doradców i asystentów oraz pracownicy pomocniczy i obsługi. Ocena dokonywana jest nie rzadziej niż raz na 2 lata i nie częściej niż raz na 6 miesięcy, a dokonuje jej bezpośredni przełożony ocenianego pracownika. Przedmiotem oceny jest wywiązywanie się przez pracownika z obowiązków, zarówno wynikających ze statusu pracownika samorządowego, jak i czynności wynikających z zakresu obowiązków wykonywanych na zajmowanym stanowisku.

Po dokonaniu oceny bezpośredni przełożony ma obowiązek niezwłocznego jej doręczenia zarówno ocenianemu pracownikowi, jak i kierownikowi jednostki, w której ten pracownik jest zatrudniony.

Procedura odwoławcza

Możliwość wniesienia przez pracownika samorządowego odwołania od ceny okresowej reguluje w art. 27 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z procedurą przewidzianą w tym przepisie pracownikowi samorządowemu przysługuje odwołanie do kierownika jednostki, w której jest on zatrudniony, w terminie 7 dni od dnia doręczenia oceny. Odwołanie jest rozpatrywane w terminie 14 dni od dnia wniesienia. Przewidziano też sposób postępowania w przypadku uwzględnienia odwołania. Przewiduje on, że w tym przypadku można postąpić dwojako:

1) zmienić ocenę albo

2) dokonać jej po raz drugi.

Pracownik ma możliwość odwołania się od każdej otrzymanej oceny, nie tylko od oceny negatywnej. Otrzymanie przez pracownika oceny negatywnej skutkuje natomiast koniecznością dokonania oceny po raz drugi (jednak nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia zakończenia poprzedniej oceny).

W razie wniesienia odwołania od oceny innej niż negatywna oceniający nie jest związany wskazanym 3-miesięcznym terminem.

Zaskarżenie oceny do sądu

Ustawa o pracownikach samorządowych wprowadziła procedurę odwoławczą od oceny na drodze służbowej, nie przewidując wprost możliwości zaskarżenia oceny do sądu.

Nie ma jednoznacznego wskazania, czy kwestia oceniania pracowników samorządowych może zakończyć się wniesieniem powództwa do sądu pracy z tytułu niewłaściwej ich zdaniem oceny okresowej. Wątpliwości te rozwiał SN w postanowieniu z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II PK 226/08 (patrz: Geneza orzeczenia SN).

Czytaj także: Ocena okresowa pracownika samorządowego>>

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy przyjął w omawianym przypadku (patrz: Geneza orzeczenia SN) dopuszczalność drogi sądowej. Zdaniem SN zależy ona od okoliczności faktycznych uznanych przez powoda jako podstawa roszczenia i wskazanych w pozwie. Warunkiem dopuszczenia drogi sądowej nie powinna być w tym wstępnym etapie ocena istnienia roszczenia powoda. W opinii SN, jeżeli powód wskazuje jako podstawę roszczenia zdarzenia prawne wywołujące skutki w zakresie stosunków cywilnoprawnych, a więc także w zakresie stosunków prawa pracy, to nawet jeżeli zdarzenia przytaczane przez powoda nie są rzeczywiste albo nie rodzą skutków prawnych, należy uznać dopuszczalność drogi sądowej.

W omawianej sprawie, zdaniem SN, źródłem roszczenia jest stosunek pracy. To, czy roszczenie jest zasadne, można ocenić dopiero po przeprowadzeniu postępowania cywilnego.

Droga sądowa jest dopuszczalna, jeśli powód opiera swoje roszczenia na zdarzeniach prawnych, które mogą być źródłem stosunków cywilnoprawnych. Dla porównania SN wskazał na postanowienie z 16 marca 2000 r., sygn. akt PKN 723/99.

Sąd podkreślił ponadto, że brak w ustawie o pracownikach samorządowych regulacji, jaka znalazła się w ustawie o służbie cywilnej, przewidującej możliwość odwołania się do sądu pracy w razie nierozpatrzenia sprzeciwu w terminie albo nieuwzględnienia sprzeciwu od oceny okresowej, nie jest argumentem przemawiającym za niedopuszczalnością drogi sądowej.

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu okręgowego oraz postanowienie sądu rejonowego – sądu pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

GENEZA ORZECZENIA SN

Przyczyną wydania przez SN postanowienia było wniesienie pozwu skierowanego przeciwko miejskiemu ośrodkowi pomocy społecznej, w którym powódka domagała się uchylenia sporządzonej oceny okresowej. Sąd rejonowy – sąd pracy odrzucił postanowieniem pozew powódki, powołując się na przepisy ustawy o pracownikach samorządowych, które nie przewidują możliwości odwołania się do sądu od negatywnej oceny okresowej. Powódka złożyła zażalenie na postanowienie sądu rejonowego, wskazując, że wobec istniejącej luki prawnej, w zakresie możliwości odwołania się od negatywnej opinii okresowej do sądu analogicznie należy stosować przepisy ustawy z 26 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (dalej: ustawa o służbie cywilnej). Powódka zwróciła ponadto uwagę na fakt, że brak możliwości wystąpienia na drogę sądową w celu dokonania weryfikacji oceny może stanowić naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony dobrego imienia.

Postępowanie w II instancji

Reklama

Konsekwencją wniesienia zażalenia było wydanie przez sąd okręgowy – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych postanowienia o oddaleniu zażalenia. Sąd uzasadniał swoją decyzję tym, że w art. 27 ustawy o pracownikach samorządowych nie przewidziano możliwości weryfikacji ocen okresowych w postępowaniu sądowym. Zdaniem sądu II instancji wskazana regulacja jest zasadna, gdyż skutkiem 2-krotnego wydania opinii negatywnej wobec pracownika samorządowego jest rozwiązanie stosunku pracy z takim pracownikiem. Decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy podlega natomiast kontroli sądowej.

Powódka wniosła od tego orzeczenia skargę kasacyjną, w której zarzuciła naruszenie prawa materialnego art. 43 ust. 1 i 2 obecnej ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 94 pkt 9 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Naruszenie prawa polegało na błędnym zastosowaniu tych przepisów i przyjęciu, że powódce nie przysługiwało odwołanie do sądu od negatywnej opinii okresowej. Uzasadniając wniesioną skargę podkreślono, że utożsamianie prawa do odwołania się od negatywnej oceny z prawem odwołania się od wypowiedzenia umowy o pracę jest niepoprawne, gdyż rozwiązania te służą różnym celom. Powódka podkreśliła ponadto, że przy przyjęciu takiego założenia, pracownik samorządowy jest pozbawiony możliwości weryfikacji przez sąd pierwszej oceny okresowej.

Podstawy prawne:

● Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458)

● Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 115, poz. 958)

● Ustawa z 26 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr. 170, poz. 1218) – nie obowiązuje

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.