Będą nowe obowiązki w zakresie efektywności energetycznej

• Rola jednostek sektora publicznego
• Źródła finansowania
• Ważne rozwiązanie

Na mocy przyjętego w 2008 roku pakietu klimatycznego państwa Unii Europejskiej zobowiązały się do realizacji do 2020 roku trzech celów (tzw. 3 x 20):

1) redukcji emisji gazów cieplarnianych o 20%,

2) zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym do 20%,

3) zwiększenia efektywności energetycznej o 20%.

– Wyrazem dążenia do realizacji tych celów było przyjęcie Dyrektywy 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych uchylająca Dyrektywę Rady 93/76/EWG. Implementacji tej dyrektywy do krajowego porządku prawnego służyć ma ustawa o efektywności energetycznej, która obecnie jest przedmiotem prac legislacyjnych – informuje Wojciech Andrzejewski, starszy prawnik w Kancelarii Piszcz, Norek i Wspólnicy.

Czytaj także: Jednostki sektora publicznego poprawią efektywność energetyczną>>

Rola jednostek sektora publicznego

Z projektu ustawy o efektywności energetycznej (www.mg.gov.pl) wynika, że modelową rolę w tym zakresie pełnić mają jednostki sektora publicznego, w tym samorządy (m.in. urzędy, szkoły, szpitale itp.). Ich podstawowym zadaniem będzie zaoszczędzenie do 31 grudnia 2015 r. energii finalnej w ilości nie mniejszej niż 1% średniego rocznego zużycia tej energii. W tym celu będą one miały obowiązek zastosować co najmniej jeden z następujących środków:

● zawrzeć umowę z podmiotem realizującym przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej, której przedmiotem jest finansowanie tego przedsięwzięcia na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych,

● dokonać zakupu nowego urządzenia, instalacji lub pojazdu charakteryzujących się niskim zużyciem energii, po dokonaniu analizy kosztów ich eksploatacji,

● dokonać wymiany eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na takie, o których mowa w poprzednim punkcie, albo ich modernizacji,

● nabyć lub wynająć efektywne energetycznie budynki lub ich części albo dokonać ich modernizacji.

– Ostatni obszar działań, dotyczący spełnienia wymagań ustawy o efektywności energetycznej, czyli modernizacji budynków, ma już wypracowane instrumenty finansowe. Dotyczy to m.in. wspierania termomodernizacji lub chociażby programu Zielonych Inwestycji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ponadto również w ramach programów unijnych jednostki administracji publicznej mogą ubiegać się o dofinansowanie na działania, które zmniejszają zużycie energii w budynkach publicznych, będących największym konsumentem energii w Europie – mówi Piotr Pawlak, dyrektor zarządzający BuildDesk Polska.

Projekt ustawy o efektywności energetycznej zobowiązuje także jednostki sektora publicznego do informowania społeczeństwa, za pośrednictwem stron internetowych lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o stosowanych środkach poprawy efektywności energetycznej.

Źródła finansowania

Samorządy mogą finansować przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej z kilku źródeł. Głównym z nich są fundusze Unii Europejskiej. W Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, który dysponuje budżetem w wysokości ponad 1,7 mld euro, jednym z kluczowych kierunków jest termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej. Także w Regionalnych Programów Operacyjnych przewidziane jest wsparcie na termomodernizację obiektów użyteczności publicznej dla projektów o wartości poniżej 10 mln zł.

– Najnowszym narzędziem finansowym dedykowanym rozwojowi obszarów miejskich jest Inicjatywa JESSICA, zatwierdzona w ramach perspektywy finansowej 2007–2013. Umożliwia ona przede wszystkim większy udział inwestorów prywatnych oraz promowanie partnerstwa publiczno-prywatnego. Obecnie z inicjatywy korzystają trzy województwa w Polsce: wielkopolskie, zachodniopomorskie i śląskie. Jednym z głównych projektów w ramach Inicjatywy JESSICA jest podniesienie efektywności energetycznej i rozwój odnawialnych źródeł energii – komentuje Wojciech Andrzejewski.

Ciekawym rozwiązaniem są ponadto przyjęte na Zachodzie tzw. zielone zamówienia publiczne. Jest to mechanizm wprowadzony do powszechnie znanych przepisów o zamówieniach publicznych, który jednym z kryteriów wyboru wykonawcy czyni ochronę środowiska. Zielone zamówienia publiczne zostały wprowadzone do prawa Unii Europejskiej w dyrektywach zamówieniowych:

● 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r., koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych,

● 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi.

Ważne rozwiązanie

Przedstawione w projekcie ustawy o efektywności energetycznej cele oraz służące im rozwiązania są z pewnością potrzebne, albowiem miasta zużywają 2/3 zapotrzebowania na energię, wytwarzając przy tym do 70% emisji dwutlenku węgla. Wydaje się zatem, że „aktywizowanie” przez ustawodawcę zarówno społeczeństwa, jak i struktur publicznych w zakresie podejmowania działań na rzecz efektywności energetycznej przyniesie wymierne korzyści.

– Szkoły, budynki urzędowe czy też instytucje użyteczności publicznej należące do jednostek samorządowych, są jednymi z najbardziej energochłonnych obiektów. Średnie wartości wskaźników energii pierwotnej (EP) wynoszą około 260 kWh/m²/rok. Obok szpitali (EP na poziomie ponad 500 kWh/m²/rok) są to obszary potencjalnych oszczędności i realizacji postanowień ustawy o efektywności energetycznej – tłumaczy Piotr Pawlak.

Przyglądając się obecnie prowadzonym audytom energetycznym wykonywanym na potrzeby przeprowadzenia modernizacji, można zauważyć, że podstawowe działania zmierzające do ograniczenia strat energii, czyli wymiana okien, ocieplenie, izolacja rur itp. zwracają się w okresie ok. 10 lat.

– Jeśli postępuje się zgodnie z założeniami Trias Energetica, czyli ogranicza się straty, wykorzystuje się odnawialne źródła energii oraz podnosi się sprawność wykorzystania nieodnawialnych źródeł energii, oszczędności wydatków na energię mogą wynieść ponad 60%. Najważniejsze jest jednak, aby dokonywać takich działań,opierając się na odpowiednich analizach – podsumowuje Piotr Pawlak.

Czytaj także: Jakie są zasady udzielania zamówień publicznych w energetyce>>

Podstawy prawne

•  Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych uchylająca Dyrektywę Rady 93/76/EWG (Dz.Urz. UE L 114 z 27 kwietnia 2006 r., str. 64; ost.zm. Dz.Urz. UE L 311 z 11 grudnia 2208 r., str. 1)

•  Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (Dz.Urz. UE L 134 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1; ost.zm. Dz.Urz. UE L 314 z 1 stycznia 2010 r., str. 64)

•  Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.Urz. UE L 134 z 30 kwietnia 2004 r., str. 114; ost.zm. Dz.Urz. UE L 314 z 1 stycznia 2010 r., str. 64)