Kategorie

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych donatora i beneficjenta w stosunku do dotacji

Agnieszka Sukiennik
inforCMS
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest odpowiedzialnością o szczególnym charakterze. Ustawodawca określił zespół norm prawnych dotyczących szeroko rozumianej gospodarki finansowej. Dotacje to środki, przy dysponowaniu którymi powinniśmy pamiętać o zastosowaniu odpowiedniego przepisu prawnego w zależności od formy i sposobu jej wydatkowania. Niewłaściwe postępowanie będzie skutkować naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. W artykule usystematyzowano zagadnienia związane z dotacjami, skutkujące naruszeniem dyscypliny finansów publicznych zarówno przez dotującego (udzielającego dotacji) , jak i przez beneficjenta (otrzymującego dotację).

Dotacje to wydatki z budżetu podlegające szczególnym zasadom rozliczenia. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielana dotacja podmiotowa, przedmiotowa i celowa. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odnosi się do każdej dotacji określonej w ustawie z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Rozliczenie dotacji należy do obowiązków otrzymującego dotację, ale i udzielający dotacji ma obowiązek żądać od beneficjenta przedstawienia rozliczenia udzielonej dotacji.

Odpowiedzialność udzielającego dotacji

Donator (udzielający dotacji) ponosi odpowiedzialność wynikającą z realizacji zadania związanego z przekazaniem dotacji. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest (art. 8 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych):

• przekazanie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu jej udzielenia,

• nierozliczenie przekazanej dotacji lub nieterminowe jej rozliczenie,

• nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.

PRZEKAZANIE DOTACJI Z NARUSZENIEM ZASAD LUB TRYBU JEJ UDZIELANIA

Przekazanie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu jej udzielania oznacza, że przekazano dotację przez dotującego na rzecz beneficjenta w sposób uchybiający przepisom. Zasady przekazywania, udzielania i rozliczania dotacji zostały uregulowane przepisami zawartymi w ustawie o finansach publicznych. Reguły przyznawania dotacji z budżetu wynikają z przepisów szczególnych, np. ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o samorządzie wojewódzkim, ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej czy ustawy o systemie oświaty. Przekazanie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu jej udzielania podlega również odpowiedzialności karnej skarbowej.

NIEROZLICZENIE PRZEKAZANEJ DOTACJI LUB NIETERMINOWE JEJ ROZLICZENIE

Nierozliczenie przekazanej dotacji lub nieterminowe jej rozliczenie to niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie udzielającego dotacji. Rozliczenie dotacji jest obowiązkiem zastrzeżonym do kompetencji beneficjenta dotacji, do donatora zaś należy przyjęcie rozliczenia przedstawionego przez beneficjenta, obejmujące merytoryczną, formalną i rachunkową kontrolę dokumentów przekazanych przed podmiot, który dotację otrzymał. Wyniki tak dokonanego rozliczenia będą stanowić podstawę ewentualnego ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.

NIEUSTALENIE KWOTY DOTACJI PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI DO BUDŻETU

Reklama

Obowiązki nałożone na donatora w zakresie ustalania kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu w razie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania dotacji nienależnie albo w nadmiernej wysokości reguluje art. 146 ustawy o finansach publicznych.

W przypadku niedokonania przez beneficjenta dotacji zwrotu dotacji w ustawowym terminie, donator wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Zaniechanie wydania decyzji o zwrocie dotacji skutkuje odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Odpowiedzialność otrzymującego dotację

Beneficjent (otrzymujący dotację) ponosi odpowiedzialność wynikającą z rozliczenia otrzymanej dotacji. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest (art. 9 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych):

• wydatkowanie niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotacji,

• nierozliczenie otrzymanej dotacji lub nieterminowe rozliczenie tej dotacji,

• niedokonanie zwrotu dotacji w należnej wysokości lub nieterminowe dokonanie zwrotu tej dotacji.

WYDATKOWANIE DOTACJI NIEZGODNIE Z PRZEZNACZENIEM

Wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez donatora następuje przede wszystkim wtedy, gdy wydatek został poniesiony na inny cel niż wskazany w umowie. Za dotację wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem uważa się także dotację wydatkowaną po terminie, na jaki została przyznana, albowiem środki publiczne stanowiące dotację nie pozostają już w dyspozycji jednostki, która ją otrzymała.

 

Zapamiętaj!

Konsekwencją wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem jest wykluczenie prawa otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji, oraz obowiązek jej zwrotu wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Wykluczenie z otrzymywania dotacji nie obejmuje dotacji celowych przyznawanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami oraz na realizację zadań własnych, których obowiązek dotowania z budżetu państwa wynika z odrębnych ustaw (art. 146 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych).

NIEROZLICZENIE OTRZYMANEJ DOTACJI LUB NIETERMINOWE ROZLICZENIE TEJ DOTACJI

Nierozliczenie otrzymanej dotacji lub nieterminowe rozliczenie tej dotacji dotyczy zaniechania przez beneficjenta dotacji wywiązania się z obowiązków wynikających przede wszystkim z ustawy o finansach publicznych lub umowy przyznającej dotacje.

NIEDOKONANIE ZWROTU DOTACJI W NALEŻNEJ WYSOKOŚCI LUB NIETERMINOWE DOKONANIE ZWROTU DOTACJI

Z niedokonaniem zwrotu dotacji w należnej wysokości lub nieterminowym dokonaniem zwrotu dotacji przez beneficjenta mamy do czynienia w sytuacji, gdy beneficjent dotacji wykorzystał ją niezgodnie z przeznaczeniem, została ona nienależnie udzielona, tj. bez podstawy prawnej, lub pobrana w nadmiernej wysokości (to znaczy w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania).

Kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponoszą:

osoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych, np. członkowie zarządu lub jednostki niezaliczanej do sektora finansów publicznych, ale otrzymujące środki publiczne, np. prezes fundacji otrzymującej dotację,

kierownicy jednostek sektora finansów publicznych, np. dyrektor szkoły,

pracownicy jednostek sektora finansów publicznych, którym powierzono obowiązki związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków publicznych, w tym także dotacji, np. osoba mająca upoważnienie kierownika jednostki i w zakresie swoich obowiązków zaciąga zobowiązania w imieniu jednostki, udziela dotacji lub wykonuje czynności związane z zamówieniami publicznymi (w zakresie powierzonych obowiązków lub upoważnień).

Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Karą za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest:

• upomnienie - w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych popełnionego nieumyślnie,

• nagana,

kara pieniężna - wymierza się ją w wysokości od jednomiesięcznego do trzymiesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,

• zakaz pełnienia funkcji kierowniczych związanych z dysponowaniem środkami publicznymi na okres od roku do 5 lat.

Zapamiętaj!

Ukaranie pracownika jednostki sektora finansów publicznych karą nagany lub karą pieniężną jest równoznaczne z jego ujemną oceną kwalifikacyjną.

Reklama

Narażenie finansów publicznych na uszczuplenie poprzez nienależne pobranie lub niezgodne z prawem wykorzystanie dotacji stanowi przestępstwo skarbowe zgodnie z ustawą z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe można sklasyfikować według różnych kryteriów. Jedną z pięciu grup przestępstw i wykroczeń skarbowych są rozliczenia z tytułu dotacji i subwencji. Sankcje grożące za popełnienie przestępstwa czy wykroczenia związane z dotacjami mają głównie charakter materialny. Odnosi się to przede wszystkim do kary grzywny określanej za przestępstwa skarbowe w stawkach dziennych, a za wykroczenie - kwotowo. W art. 82 Kodeksu karnego skarbowego zapisano:

§ 1. Kto naraża finanse publiczne na uszczuplenie poprzez nienależną wypłatę, pobranie lub niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie dotacji lub subwencji, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.

§ 2. Jeżeli wypłata lub pobranie nienależnej, nadmiernej lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji lub subwencji nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Obowiązki nałożone przez ustawodawcę związane z przyznawaniem, przekazywaniem i rozliczaniem dotacji składają się z wielu nakazów i zakazów zawartych w przepisach. Wszystkich zainteresowanych tematyką dotacji w jednostkach sfery budżetowej odsyłamy do czerwcowego numeru „Poradnika Rachunkowości Budżetowej” (nr 6/2008), w którym omówiono formy stosowane przy udzielaniu, przekazywaniu i rozliczaniu dotacji z budżetu (podmiotowej, przedmiotowej i celowej) oraz wskazano sposób ich ujęcia w ewidencji księgowej. Omówiono także czynności, które powinny być wykonane zarówno w jednostce udzielającej, jak i otrzymującej dotację. Ponadto poradnik zawiera praktyczne aspekty w sprawie zwrotu dotacji wraz ze wzorami, m.in. postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie prawidłowości wykorzystania dotacji oraz decyzji w sprawie zwrotu dotacji i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki.

Podstawy prawne

• Ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 79, poz. 551)

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 140, poz. 984)

• Ustawa z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 112, poz. 766)

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?