Jak uchwalić budżet obywatelski

Odpowiedź

Tak. Nieprzyjęcie ogólnej uchwały o konsultacjach społecznych nie jest przeszkodą w realizacji projektu budżetu obywatelskiego.

Uzasadnienie

Realizacja projektu budżetu obywatelskiego (nazywanego także budżetem partycypacyjnym) nie ma precyzyjnie określonej podstawy prawnej w polskim prawie. W związku z tym, na podstawie obowiązujących przepisów, istnieją dwa narzędzia prawne, na podstawie których można uregulować realizację budżetu:

Polecamy: INFORRB Platforma Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy

1) wydanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zarządzenia w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych na temat budżetu obywatelskiego – przykładem takiego rozwiązania jest pierwszy projekt budżetu obywatelskiego przeprowadzonego w Polsce, czyli budżet w Sopocie,

2) wydanie uchwały rady gminy (rady miasta), która określa sposób przeprowadzenia konsultacji społecznych w ramach projektu budżetu obywatelskiego – jako przykład można tu podać budżety partycypacyjne w Gdańsku, Koninie i Toruniu.

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w bardzo ogólny sposób określa zasady przeprowadzenia konsultacji społecznych. W art. 5a wskazuje jedynie, że konsultacje przeprowadzane są w przypadkach określonych w ustawie (tzw. konsultacje obligatoryjne) lub innych sprawach ważnych dla gminy (tzw. konsultacje fakultatywne). Zasady i tryb ich przeprowadzenia określać ma uchwała rady gminy. Powoduje to, że ustawodawca pozostawił władzom gminnym dużą swobodę decydowania o sposobie ich przeprowadzenia. Z jednej strony, daje to możliwość dostosowania zasad i formy konsultacji do lokalnej specyfiki i zwyczaju, z drugiej jednak, na co wskazywało wiele organizacji pozarządowych, może spowodować brak należytej staranności i standardu ich przeprowadzenia.

W związku z dużą popularnością budżetu obywatelskiego w jednostkach samorządu terytorialnego, środowiska pozarządowe postulują, aby precyzyjnie uregulować procedurę jego przeprowadzenia, jak ma to miejsce w przypadku ustawy o funduszu sołeckim. Jednak na chwilę obecną sposób przeprowadzenia projektu nie podlega żadnym szczególnym rygorom prawnym.

ROBERT GAWŁOWSKI

specjalista w dziedzinie administracji publicznej, ze szczególnym uwzględnieniem ustroju metropolitalnego w Europie Zachodniej

Podstawa prawna

• art. 5a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 594; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1072)

Polecamy serwis: Finanse