Kategorie

Zapisy uchwały budżetowej nie mogą być samowolnie zmieniane przez wójta

inforCMS
 

Pytanie

 

Czy wójt gminy, mimo istnienia stosownego zapisu w uchwale zatwierdzającej budżet miasta, w którym zdecydowano o wykonaniu drogi o nawierzchni bitumiczno-asfaltowej, może bez udziału rady gminy postanowić o zmianie wykończenia inwestycji przez wykonanie nawierzchni składającej się z betonowych ażurowych płyt?

 

Odpowiedź

 

Jeżeli uchwała budżetowa w sposób precyzyjny określa sposób przeprowadzenia wskazanej inwestycji, to wójt gminy co do zasady nie może dokonać zmiany polegającej na przeprowadzeniu danej inwestycji w sposób odbiegający od nakreślonego w przyjętym budżecie gminy.

 

Uzasadnienie

 

Reklama

Oceniając kompetencje organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wprowadzenia zmian w sposobie realizacji inwestycji finansowanej ze środków publicznych w kwocie określonej w budżecie gminy, należy zacząć od zdefiniowania pojęcia budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie zawiera legalnej definicji budżetu gminy. Jednak na podstawie zapisów tej ustawy oraz ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych można wskazać, że budżet gminy to roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów gminy przyjęty w formie uchwały rady gminy. Odnosząc się do problematyki mocy wiążącej uchwały budżetowej, w literaturze podkreśla się, że nie może być ona traktowana jako podstawa prawna do roszczeń lub zobowiązań gminy wobec osób trzecich ani roszczeń tych osób wobec gminy. Natomiast wskazuje się, że uchwała taka jest specyficznym aktem kierownictwa wewnętrznego wiążącym bezpośrednio organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Na bezpośrednie związanie wójta zapisami uchwały budżetowej wskazują też przepisy dwóch przytoczonych wyżej ustaw.

W świetle art. 35 ustawy o finansach publicznych, który znajduje zastosowanie także do budżetów jednostek samorządu terytorialnego, wydatki publiczne powinny być dokonywane na cel i w wysokości ustalonej w uchwale budżetowej. Wyrażona w ten sposób tzw. dyrektywność wydatków budżetowych oznacza, że dysponent wydatków budżetowych ma prawo przeznaczyć środki budżetowe na określony cel wyłącznie do wskazanej w uchwale wysokości. Należy w tym miejscu podkreślić, że choć co do wysokości wydatków regulacja budżetowa określa wyłącznie górną ich granicę, pozostawiając organowi możliwość niewykorzystania całości przewidzianej kwoty, to już wskazany w uchwale cel należy interpretować bardzo precyzyjnie. Jeżeli bowiem uchwałodawca dokładnie wskazał cel w postaci np. inwestycji drogowej wykonanej określoną techniką budowlaną, to znaczy, że nie zamierzał pozostawić organowi wykonawczemu swobody co do wyboru innej techniki, a tylko na tak precyzyjnie zarysowany cel zgodził się przeznaczyć środki publiczne. Przyjęcie interpretacji odmiennej oznaczałoby zaprzeczenie wyrażonej w art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym zasady wyłącznej właściwości organu stanowiącego gminy do uchwalania rocznego planu dochodów i wydatków gminy. Z tego względu należy również zaprzeczyć możliwości dokonania wskazanej zmiany przez wójta w drodze wydania tzw. układu wykonawczego do budżetu w trybie art. 186 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Układ wykonawczy może bowiem jedynie uszczegółowić budżet, ale nie może prowadzić do faktycznej zmiany jednego z celów. Powyższe rozważania potwierdza treść art. 138 pkt 3 cytowanej ustawy, który podkreśla, że w toku wykonywania budżetu dokonywanie wydatków następuje zgodnie z planowanym w budżecie przeznaczeniem.

 

Reklama

Należy zatem przyjąć, że zasadą jest obowiązek realizacji przez organ wykonawczy gminy wszystkich założeń budżetu do wysokości kwoty w nim przewidzianej dla każdego z celów. Jednocześnie organem właściwym do wprowadzenia zmian w budżecie, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, jest rada gminy. Na taką zasadę wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 grudnia 1999 r. (sygn. akt III SA 2201/99, opubl. ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 70), stwierdzając, że stosowane przez ustawodawcę pojęcie „uchwalenie budżetu” odnosi się także do dokonywania zmian w uchwale budżetowej. Podobne orzeczenie 10 lutego 2004 r. wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt III I SA/Wr 2544/2003), podkreślając nawet, że rada gminy ma wyłączną kompetencję do zmiany budżetu w czasie roku budżetowego. Oczywiście, zmiana uchwały budżetowej, choć może być dokonana tylko przez radę, wymaga wcześniejszej inicjatywy wójta.

Ustawodawca przewidział natomiast, że w trzech ściśle określonych przypadkach to organ wykonawczy gminy może samodzielnie wprowadzić zmiany do budżetu. Po pierwsze, wójtowi przysługuje ustawowe prawo do wprowadzenia zmian w przypadku określonym w art. 188 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Po drugie, sama rada gminy może, na podstawie art. 188 ust. 2 powyższej ustawy, upoważnić wójta do dokonywania określonych zmian w planie wydatków w granicach działu wydatków. W trzecim przypadku wójtowi przysługuje prawo do zmiany przeznaczenia rezerwy celowej, ale dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji rady gminy właściwej do spraw budżetu. Ze względu na odejście od zasady wyłącznej właściwości rady gminy wyjątki te należy jednak interpretować zawężająco.

Należy zatem uznać, że jeżeli w uchwale budżetowej znalazł się zapis określający precyzyjnie zakres i sposób wykonania inwestycji, to wójt, jeśli chciałby dokonać zmiany sposobu realizacji inwestycji, powinien zgłosić propozycję zmiany w budżecie gminy do rady na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Dopiero po dokonaniu formalnej zmiany wójt może zadecydować o zmianie formy wykonania inwestycji. Należy w tym miejscu podkreślić, że powyższe rozważania dotyczą wyłącznie możliwości dokonania zmian w inwestycjach ocenianych przez pryzmat mocy wiążącej uchwały budżetowej. Niezależnie od tego może się okazać, że zmiana techniki wykonania drogi gminnej będzie wymagała spełnienia wymogów przewidzianych w Prawie budowlanym czy Prawie ochrony środowiska.

Kazimierz Pawlik

PODSTAWA PRAWNA:

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.)

Radca prawny, adiunkt na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie , dawniej pracownik administracji publicznej, obecnie prowadzi w Krakowie i w Radomiu własną kancelarię radcowską zajmującą się reprezentacją w postępowaniach administracyjnych. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do informacji publicznej (z tego zakresu obroniona praca doktorska w 2016 r.), planowaniu przestrzennym i prawie budowlanym. Współautor książki Dyplom z Internetu (2015 r.) oraz komentarza do Ustawy o samorządzie gminnym (2015 r.) i autor przeszło trzystu artykułów, głównie z zakresu prawa samorządowego, publikowanych m.in. w „Gazecie Samorządu i Administracji”, „Wspólnocie Mieszkaniowej”, „Inwestorze”, „Sekretarzu i Organizacji Urzędu” oraz „Skarbniku i Finansach Publicznych” czy „Inwestycjach Sektora Publicznego”.
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.