Kategorie

Zapisy uchwały budżetowej nie mogą być samowolnie zmieniane przez wójta

inforCMS
 

Pytanie

 

Czy wójt gminy, mimo istnienia stosownego zapisu w uchwale zatwierdzającej budżet miasta, w którym zdecydowano o wykonaniu drogi o nawierzchni bitumiczno-asfaltowej, może bez udziału rady gminy postanowić o zmianie wykończenia inwestycji przez wykonanie nawierzchni składającej się z betonowych ażurowych płyt?

 

Odpowiedź

 

Jeżeli uchwała budżetowa w sposób precyzyjny określa sposób przeprowadzenia wskazanej inwestycji, to wójt gminy co do zasady nie może dokonać zmiany polegającej na przeprowadzeniu danej inwestycji w sposób odbiegający od nakreślonego w przyjętym budżecie gminy.

 

Uzasadnienie

 

Oceniając kompetencje organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wprowadzenia zmian w sposobie realizacji inwestycji finansowanej ze środków publicznych w kwocie określonej w budżecie gminy, należy zacząć od zdefiniowania pojęcia budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie zawiera legalnej definicji budżetu gminy. Jednak na podstawie zapisów tej ustawy oraz ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych można wskazać, że budżet gminy to roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów gminy przyjęty w formie uchwały rady gminy. Odnosząc się do problematyki mocy wiążącej uchwały budżetowej, w literaturze podkreśla się, że nie może być ona traktowana jako podstawa prawna do roszczeń lub zobowiązań gminy wobec osób trzecich ani roszczeń tych osób wobec gminy. Natomiast wskazuje się, że uchwała taka jest specyficznym aktem kierownictwa wewnętrznego wiążącym bezpośrednio organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Na bezpośrednie związanie wójta zapisami uchwały budżetowej wskazują też przepisy dwóch przytoczonych wyżej ustaw.

W świetle art. 35 ustawy o finansach publicznych, który znajduje zastosowanie także do budżetów jednostek samorządu terytorialnego, wydatki publiczne powinny być dokonywane na cel i w wysokości ustalonej w uchwale budżetowej. Wyrażona w ten sposób tzw. dyrektywność wydatków budżetowych oznacza, że dysponent wydatków budżetowych ma prawo przeznaczyć środki budżetowe na określony cel wyłącznie do wskazanej w uchwale wysokości. Należy w tym miejscu podkreślić, że choć co do wysokości wydatków regulacja budżetowa określa wyłącznie górną ich granicę, pozostawiając organowi możliwość niewykorzystania całości przewidzianej kwoty, to już wskazany w uchwale cel należy interpretować bardzo precyzyjnie. Jeżeli bowiem uchwałodawca dokładnie wskazał cel w postaci np. inwestycji drogowej wykonanej określoną techniką budowlaną, to znaczy, że nie zamierzał pozostawić organowi wykonawczemu swobody co do wyboru innej techniki, a tylko na tak precyzyjnie zarysowany cel zgodził się przeznaczyć środki publiczne. Przyjęcie interpretacji odmiennej oznaczałoby zaprzeczenie wyrażonej w art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym zasady wyłącznej właściwości organu stanowiącego gminy do uchwalania rocznego planu dochodów i wydatków gminy. Z tego względu należy również zaprzeczyć możliwości dokonania wskazanej zmiany przez wójta w drodze wydania tzw. układu wykonawczego do budżetu w trybie art. 186 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Układ wykonawczy może bowiem jedynie uszczegółowić budżet, ale nie może prowadzić do faktycznej zmiany jednego z celów. Powyższe rozważania potwierdza treść art. 138 pkt 3 cytowanej ustawy, który podkreśla, że w toku wykonywania budżetu dokonywanie wydatków następuje zgodnie z planowanym w budżecie przeznaczeniem.

 

Należy zatem przyjąć, że zasadą jest obowiązek realizacji przez organ wykonawczy gminy wszystkich założeń budżetu do wysokości kwoty w nim przewidzianej dla każdego z celów. Jednocześnie organem właściwym do wprowadzenia zmian w budżecie, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, jest rada gminy. Na taką zasadę wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 grudnia 1999 r. (sygn. akt III SA 2201/99, opubl. ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 70), stwierdzając, że stosowane przez ustawodawcę pojęcie „uchwalenie budżetu” odnosi się także do dokonywania zmian w uchwale budżetowej. Podobne orzeczenie 10 lutego 2004 r. wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt III I SA/Wr 2544/2003), podkreślając nawet, że rada gminy ma wyłączną kompetencję do zmiany budżetu w czasie roku budżetowego. Oczywiście, zmiana uchwały budżetowej, choć może być dokonana tylko przez radę, wymaga wcześniejszej inicjatywy wójta.

Ustawodawca przewidział natomiast, że w trzech ściśle określonych przypadkach to organ wykonawczy gminy może samodzielnie wprowadzić zmiany do budżetu. Po pierwsze, wójtowi przysługuje ustawowe prawo do wprowadzenia zmian w przypadku określonym w art. 188 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Po drugie, sama rada gminy może, na podstawie art. 188 ust. 2 powyższej ustawy, upoważnić wójta do dokonywania określonych zmian w planie wydatków w granicach działu wydatków. W trzecim przypadku wójtowi przysługuje prawo do zmiany przeznaczenia rezerwy celowej, ale dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji rady gminy właściwej do spraw budżetu. Ze względu na odejście od zasady wyłącznej właściwości rady gminy wyjątki te należy jednak interpretować zawężająco.

Należy zatem uznać, że jeżeli w uchwale budżetowej znalazł się zapis określający precyzyjnie zakres i sposób wykonania inwestycji, to wójt, jeśli chciałby dokonać zmiany sposobu realizacji inwestycji, powinien zgłosić propozycję zmiany w budżecie gminy do rady na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Dopiero po dokonaniu formalnej zmiany wójt może zadecydować o zmianie formy wykonania inwestycji. Należy w tym miejscu podkreślić, że powyższe rozważania dotyczą wyłącznie możliwości dokonania zmian w inwestycjach ocenianych przez pryzmat mocy wiążącej uchwały budżetowej. Niezależnie od tego może się okazać, że zmiana techniki wykonania drogi gminnej będzie wymagała spełnienia wymogów przewidzianych w Prawie budowlanym czy Prawie ochrony środowiska.

Kazimierz Pawlik

PODSTAWA PRAWNA:

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Radca prawny, adiunkt na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie , dawniej pracownik administracji publicznej, obecnie prowadzi w Krakowie i w Radomiu własną kancelarię radcowską zajmującą się reprezentacją w postępowaniach administracyjnych. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do informacji publicznej (z tego zakresu obroniona praca doktorska w 2016 r.), planowaniu przestrzennym i prawie budowlanym. Współautor książki Dyplom z Internetu (2015 r.) oraz komentarza do Ustawy o samorządzie gminnym (2015 r.) i autor przeszło trzystu artykułów, głównie z zakresu prawa samorządowego, publikowanych m.in. w „Gazecie Samorządu i Administracji”, „Wspólnocie Mieszkaniowej”, „Inwestorze”, „Sekretarzu i Organizacji Urzędu” oraz „Skarbniku i Finansach Publicznych” czy „Inwestycjach Sektora Publicznego”.
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 r.?

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 roku? Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowuje kolejne propozycje dotyczące reformy systemu wynagradzania nauczycieli.

    Stan wyjątkowy a stan wojenny

    Stan wyjątkowy a stan wojenny - czym się różnią, kiedy można je wprowadzić? Jakie stany nadzwyczajne przewiduje Konstytucja?