Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

Piotr Nowaczyk
trener, konsultant
Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych
Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych
shutterstock
Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

Zrównoważone zamówienia

Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

Zrównoważone zamówienia stanowią jeden z istotniejszych elementów w ramach polityki zamówień publicznych na poziomie unijnym oraz w wielu państwach członkowskich UE. Coraz częściej akcentuje się potrzebę promowania zrównoważonego rozwoju, w którym wzrost gospodarczy idzie w parze z dbałością o środowisko i troską o sprawy społeczne.

Procedury zamówień publicznych określone w ustawie z dnia 11 września 2019r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019r. poz. 2019), dalej „pzp” umożliwiają zamawiającym uwzględnienie dodatkowych aspektów społecznych lub środowiskowych w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.

Prawo zamówień publicznych odnosi się bezpośrednio do kwestii środowiskowych w przepisach:

  1. dotyczących strategicznego podejścia do zamówień publicznych
  2. proceduralnych dotyczących przygotowania, udzielenia i realizacji zamówienia publicznego.

Odniesienie do kwestii środowiskowych w przepisach o charakterze strategicznym

Ustawa pzp wprowadza podstawę prawną do stworzenia polityki zakupowej państwa [1]. Dokument ten ma charakter dokumentu strategicznego mający określać priorytetowe działania Rzeczypospolitej Polskiej w obszarze zamówień publicznych, a także pożądany kierunek działań zamawiających w zakresie udzielanych zamówień, który obejmuje w szczególności zakup innowacyjnych lub zrównoważonych produktów oraz usług, z uwzględnieniem m.in. kalkulacji kosztów w cyklu życia produktów.

Odniesienie do kwestii środowiskowych w przepisach o charakterze proceduralnym

  1. Zasada efektywności [2]
  2. Analiza potrzeb zamawiającego[3]
  3. Plan postępowań o udzielenie zamówień[4]
  4. Opis przedmiotu zamówienia[5]
  5. Stosowanie etykiet w zamówieniach[6]
  6. Wymagania związane z realizacją zamówienia[7]
  7. Podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia[8]
  8. Warunki udziału w postępowaniu[9]
  9. Kryteria oceny ofert[10]
  10. Rażąco niska cena lub koszt[11]

Zasada efektywności

Ustawodawca wskazał, iż realizację zasady efektywności na gruncie zamówień publicznych rozumie się jako zapewnienie najlepszej jakości dostaw, usług oraz robót budowlanych, uzasadnionej charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację. W ramach tejże zasady, zamawiający powinni dążyć do uzyskania najlepszych efektów zamówienia, w tym także efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którekolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.

Spodziewanym efektem wprowadzenia tej nowej zasady w systemie zamówień publicznych powinna być zmiana filozofii prowadzonych w Polsce postępowań z nabywania produktów najtańszych na te, które przedstawiać będą najlepszą relację jakości, jak również efektów, jakie zamówienie pozwoli uzyskać, do ceny.

Analiza potrzeb zamawiającego

Analiza potrzeb i wymagań jest jednym z rozwiązań wprowadzonych do prawa zamówień publicznych mających doprowadzić do poprawy efektywności i uelastycznienia postępowania o udzielenie zamówienia. Przed wszczęciem postępowania o wartości równej lub przekraczającej progi unijne Zamawiający publiczny ma obowiązek dokonać analizy potrzeb i wymagań. Analiza ta wskazuje m.in. możliwość uwzględnienia aspektów środowiskowych zamówienia.

Plan postępowań o udzielenie zamówień

Zamawiający publiczni nie później niż w terminie 30 dni od dnia przyjęcia budżetu lub planu finansowego przez uprawniony organ, sporządzają plan postępowań o udzielenie zamówień, które przewidują przeprowadzić w danym roku finansowym.

Zamawiający w planie może zamieścić poza obligatoryjnymi, dodatkowe informacje dotyczące np. zrównoważonych zamówień (uwzględniających aspekty społeczne czy aspekty środowiskowe).

Opis przedmiotu zamówienia

Sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia jest obligatoryjną i najistotniejszą czynnością przygotowawczą poprzedzającą wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prawidłowość opisu wpływa na jakość złożonych ofert i znajduje bezpośrednie przełożenie na etap realizacji zamówienia. Pzp określa trzy sposoby formułowania opisu przedmiotu zamówienia niezależnie od rodzaju zamówienia:

  1. opis funkcjonalny, tj. poprzez określenie kategorii wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności;
  2. opis standardowy, tj. poprzez odniesienie do wymaganych cech materiału, produktu lub usługi, opisanych za pomocą norm i standardów;
  3. sposób mieszany, tj. przy pomocy kategorii wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności oraz poprzez odniesienie do norm i standardów.

Opis funkcjonalny polega na określeniu wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności, w tym wymagań środowiskowych, ale tak aby podane parametry były dostatecznie precyzyjne.

Zamawiający może w opisie przedmiotu zamówienia, opisie kryteriów oceny ofert lub w wymaganiach związanych z realizacją zamówienia w przypadku zamówień o szczególnych cechach środowiskowych żądać od wykonawcy określonej etykiety.

W przypadku standardowego opisu przedmiotu zamówienia na roboty budowlane zamawiający określa wymagane cechy materiału, produktu lub usługi, które mogą dotyczyć m.in.: określonych poziomów oddziaływania na środowisko i klimat.

Stosowanie etykiet w zamówieniach

Etykieta to dokument, który potwierdza, że obiekt budowlany, produkt, usługa, proces lub procedura spełniają określone wymagania (standardy techniczne, jakościowe, środowiskowe, społeczne itp.). Etykieta jest dokumentem przedmiotowym, który może być wykorzystany w opisie przedmiotu zamówienia, opisie kryteriów oceny ofert lub w wymaganiach związanych z realizacją zamówienia.

Przykłady etykiet środowiskowych

Wymagania związane z realizacją zamówienia

Przepis art. 96 pzp to jeden z instrumentów z pomocą którego zamawiający mogą stosować m.in. tzw. „zielone zamówienia”. Stanowi implementację art. 70 dyrektywy klasycznej i art. 87 dyrektywy sektorowej dotyczących wspierania realizacji celów polityki ochrony środowiska, polityki społecznej czy też rozwoju innowacji.

Zamawiający może określić wymagania związane z realizacją zamówienia, które mogą obejmować aspekty środowiskowe dotyczące w szczególności zastosowania określonych środków zarządzania środowiskowego.

Podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia

W obecnym stanie prawnym naruszenie obowiązków w dziedzinie ochrony środowiska stanowi fakultatywne podstawy wykluczenia. Przesłanki wykluczenia o charakterze środowiskowym dotyczą następujących naruszeń obowiązków w dziedzinie ochrony środowiska:

  1. prawomocne skazanie osoby fizycznej za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII kodeksu karnego lub odpowiednio na podstawie przepisów prawa obcego,
  2. prawomocne ukaranie osoby fizycznej za wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za jego popełnienie wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny,
  3. wykonawca wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z zakresu prawa ochrony środowiska, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną.

Warunki udziału w postępowaniu

Warunki udziału w postępowaniu służą podmiotowej ocenie wykonawców. Właściwe opisanie przez Zamawiającego warunków udziału w postępowaniu ma kluczowe znaczenie dla wyboru konkretnego podmiotu, który ma najlepszy potencjał formalny, osobowy, techniczny, finansowy i ekonomiczny, do należytego wykonania zamówienia.

W odniesieniu do zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający może określić warunki dotyczące niezbędnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału technicznego wykonawcy lub osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiające realizację zamówienia na odpowiednim poziomie jakości.

W szczególności zamawiający może wymagać, aby wykonawcy spełniali wymagania odpowiednich norm zarządzania jakością, w tym systemów lub norm zarządzania środowiskowego, wskazanych przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia.

Kryteria oceny ofert

Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Zamawiający mają do dyspozycji różnego rodzaju instrumenty pozwalające im udzielić zamówienia, którego przedmiot i sposób realizacji nie wpływają negatywnie na stan środowiska naturalnego lub wręcz mogą wpływać na jego poprawę. W przypadku aspektów środowiskowych możliwość ich uwzględnienia w ramach zamówienia publicznego jest determinowana charakterem przedmiotu zamówienia.

W ramach kryteriów środowiskowych można premiować w szczególności:

  1. wyższą efektywność wykorzystania zasobów (energia elektryczna, cieplna, woda itp.) przez oferowany produkt, obiekt budowlany czy w ramach realizowanej usługi
  2. wykorzystanie produktów z recyklingu lub poddających się recyklingowi;
  3. realizację usług, dostaw lub robót w sposób przyjazny środowisku, np. przy pomocy energooszczędnych maszyn i technologii, z wykorzystaniem pojazdów emitujących mniejszą ilość zanieczyszczeń czy z użyciem ekologicznych środków czystości.

W przypadku zastosowania kryteriów o charakterze środowiskowym w wielu przypadkach szczególnie uzasadnione będzie zastosowanie kryterium kosztowego z wykorzystaniem rachunku kosztów cyklu życia produktu.

Wprawdzie w ramach tego kryterium ocena koncentruje się na kosztach związanych z określonym przedmiotem zamówienia, a nie bezpośrednio na aspekcie środowiskowym. Niemniej jednak istotnym elementem kosztów branych w takim wypadku pod uwagę są koszty użytkowania, które najczęściej wiążą się z wykorzystywaniem określonych zasobów (woda, energia elektryczna

i cieplna). Oczekując w tym zakresie oszczędności, zamawiający powinien zatem uzyskać również większą efektywność wykorzystania tych zasobów, co z kolei ogranicza nadmierną ich eksploatację oraz zanieczyszczenie środowiska związane np. z produkcją energii.

Ponadto w ramach kryterium kosztowego, opartego na rachunku kosztów cyklu życia produktu, można uwzględnić także koszty przypisywane ekologicznym efektom zewnętrznym związane z cyklem życia produktu, dotyczące np. emisji zanieczyszczeń czy związane z łagodzeniem zmian klimatu.

W szczególności do kosztów cyklu życia zaliczają się koszty, które będą ponoszone przez zamawiającego związane z:

  1. nabyciem;
  2. użytkowaniem obejmującym m.in. zużycie energii i innych zasobów, jak np. gaz, energia cieplna, nabywanie części, odczynników itp.;
  3. utrzymaniem, a więc np. kosztami opłat licencyjnych, przeglądów okresowych itp.;
  4. wycofaniem z eksploatacji, w tym koszty rozbiórki i recyklingu.

Stosowane przez zamawiających metody szacowania kosztów przypisanych ekologicznym efektom zewnętrznym powinny być opracowane z wyprzedzeniem w sposób obiektywny i niedyskryminujący oraz być dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron.

Przykładowe pozacenowe kryteria oceny ofert dotyczące aspektów środowiskowych dostępne są w opracowaniu Urzędu Zamówień Publicznych [12].

Rażąco niska cena lub koszt

Jeżeli zaoferowana przez Wykonawcę cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

W świetle orzecznictwa rażąco niska cena to cena niewiarygodna, nierealna, odbiegająca od cen rynkowych. Wyjaśnienia Wykonawcy poza innymi kwestiami określonymi w pzp [13] mogą dotyczyć zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Przykładowym elementem mogącym mieć wpływ na wysokość zaoferowanej ceny lub kosztu może być świadczenie usługi polegającej na dostarczeniu wyrobów wyprodukowanych zgodnie z wymaganiami produkcji ekologicznej.

Podsumowanie

Zielone zamówienia publiczne stanowią proces, w ramach którego instytucje publiczne starają się uzyskać towary, usługi i roboty budowlane, których oddziaływanie na środowisko w trakcie ich cyklu życia jest mniejsze w porównaniu do towarów, usług i robót budowlanych o identycznym przeznaczeniu, jakie zostałyby zamówione w innym przypadku.

Zielone zamówienia publiczne mogą zapewnić organom publicznym oszczędności finansowe – szczególnie przy uwzględnieniu kosztów zamawianych produktów lub usług w całym cyklu ich życia, a nie tylko przez pryzmat ceny nabycia.

Zamawiający mogą uwzględniać kwestie środowiskowe przede wszystkim z wykorzystaniem odpowiednich wymagań technicznych, funkcjonalnych czy wydajnościowych w opisie przedmiotu zamówienia czy wymagań dotyczących sposobu realizacji zamówienia. Mogą także odpowiednio te wymagania wzmocnić, stosując właściwie dobrane kryteria oceny ofert czy kwalifikację podmiotową wykonawców.

Piotr Nowaczyk

E-mail: piotr.nowaczyk@onet.eu

[1] art. 21 pzp

[2] art. 17 ust. 1 pkt 2 pzp

[3] art. 83 ust. 3 pkt 4 pzp

[4] art. 23 pzp

[5] art. 99-103 pzp

[6] art. 104 pzp

[7] art. 96 pzp

[8] art. 109 ust. 1 pkt 2-3 pzp

[9] art. 116 ust. 1 pzp

[10] art. 245 pzp

[11] art. 224 pzp

[12] Pozacenowe kryteria oceny ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2020 r.

[13] art. 224 ust. 3 pzp

Literatura:

  1. „Oznakowania ekologiczne”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2018 r.;
  2. „Krajowy Plan Działań w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych na lata 2017-2020”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2017 r.;
  3. „Kwestie społeczne w zakupach - przewodnik dotyczący uwzględniania kwestii społecznych w zamówieniach publicznych”, Bruksela, maj 2021 r.;
  4. Katarzyna Ołdak-Bułanowska, Marcin Skowron, Anna Węcławska, „Zrównoważone zamówienia publiczne. Aspekty społeczne i środowiskowe w procedurze udzielania zamówienia w świetle nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, listopad 2017 r.;
  5. Pozacenowe kryteria oceny ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2020 r.;
  6. Przykładowe społeczne i środowiskowe kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2018 r.;
  7. Tomasz Schimanek, „Aspekty społeczne w nowym Prawie zamówień publicznych”, Warszawa, grudzień 2019 r.
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Program „Aktywny samorząd” [wnioski do 31 sierpnia i 10 października 2022 r.]
    Do 31 sierpnia 2022 r. trwa nabór wniosków do programu „Aktywny samorząd”. Jest to dofinansowanie dla osób z niepełnosprawnościami. Cytowana w komunikacie resortu minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg poinformowała, że od początku trwania programu dofinansowanie otrzymało ponad 230 tys. osób.
    Podstawa programowa z matematyki dla klas I–III [EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA]
    Podstawę programową dla klas I-III szkół podstawowych określa ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie m.in. podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej.
    Centralny rejestr wyborców dopiero w 2025 r.?
    O stworzenie Centralnego Rejestru Wyborców (CRW) od lat apeluje Państwowa Komisja Wyborcza. Choć jego budowa miała się zakończyć w grudniu 2022 r., obecnie deklarowany przez rząd termin to rok 2025.
    Czy jeden licznik na prąd wyklucza wypłatę dodatku węglowego dla dwóch rodzin?
    W domu z jednym piecem na węgiel mieszkają dwie rodziny. W domu jest tylko jeden licznik na prąd i wodę. Czy jeden licznik jest przeszkodą do otrzymania przed każdą z rodzin dodatku węglowego?
    Dyrektor szkoły karze ucznia pracami porządkowymi [ustawa o resocjalizacji z 9 czerwca 2022 r.]
    Od 1 września 2022 r. dyrektor szkoły nie będzie musiał zawiadamiać policji lub sądu rodzinnego o każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia. Zamiast tego, w przypadku drobnych wykroczeń, będzie mógł za zgodą rodziców sam zdecydować o rodzaju konsekwencji, jakie poniesie winowajca.
    MEiN: Nie będzie zmian w przepisach o dodatkach za trudne i uciążliwe warunki pracy dla pedagogów specjalnych
    Grupa posłów skierowała do resortu edukacji interpelację poselską w sprawie dodatków do wynagrodzenia nauczycieli pracujących w trudnych i uciążliwych warunkach. Parlamentarzyści zwrócili uwagę, że zmienione w maju 2022 roku Prawo oświatowe obliguje dyrektorów przedszkoli oraz szkół niebędących placówkami specjalnymi do obligatoryjnego zatrudnienia z dniem 1 września 2022 roku pedagogów specjalnych.
    Od 2023 r. zakaz wzywania petentów do urzędów? Sprawa ma być załatwiona emailem albo przez telefon
    Resort rozwoju i technologii przygotował projekt zmian w przepisach, dzięki którym obywatele nie będą musieli tak często jak obecnie stawiać się osobiście w urzędach - poinformował minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Dodał, że zmiany mają wejść od 2023 roku.
    Podwyżka cen węgla w sklepie internetowym PGG
    Polska Grupa Górnicza ujednoliciła od 16 sierpnia ceny sprzedaży poszczególnych sortymentów węgla opałowego we wszystkich kopalniach. Po zmianie średnia cena węgla opałowego wyniesie ok. 1,2 tys. zł za tonę wobec ok. 1 tys. zł/t dotychczas - podała spółka w komunikacie prasowym.
    Czy dodatek węglowy mogą otrzymać Ukraińcy?
    Czy dodatek węglowy może otrzymać uchodźca z Ukrainy, który wynajmuje mieszkanie ogrzewane węglem?
    Akademia budżetowa 2022
    Akademia budżetowa to cykl 4 szkoleń dedykowanych osobom zajmującym się rachunkowością oraz finansami w jednostkach sektora finansów publicznych m.in. w szkołach, przedszkolach, centrum usług wspólnych, ośrodkach pomocy społecznej, gminach, powiatach zatrudnionych na stanowiskach księgowych, inspektorów, referentów, sekretarzy oraz innych specjalistów. W ramach Akademii przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r.
    Kopalnia Budryk: dodatkowy węgiel „Orzech” dla odbiorców indywidualnych
    Jastrzębska Spółka Węglowa, która jest największym producentem węgla koksowego w UE, zwiększy produkcję węgla do celów energetycznych sortymentu orzech i rozpoczęła już jego sprzedaż w kopalni Budryk odbiorcom indywidualnym.
    Czy wójt może wydawać wytyczne dyrektorowi szkoły
    Sprawowanie nadzoru nad działalnością jednostek oświatowych nie jest uprawnieniem na tyle szerokim, aby dawało wójtowi prawo ingerowania w kompetencje dyrektorów szkół i przedszkoli.
    W jednym domu mieszkają dwie rodziny. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Pytanie: Mieszkam z mężem i dzieckiem na parterze domu. Piętro jest zamieszkałe przez teścia i teściową. Obie rodziny żyją osobno w zakresie rachunków, zakupów. W domu jest piec na węgiel zgłoszony do CEEB. Dom należy do teściów. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Prezydent podpisał nowelizację Karty Nauczyciela. Co się zmienia od 1 września 2022 r.?
    Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadza: 1) dwa stopnie awansu zawodowego: nauczyciela minowanego oraz nauczyciela dyplomowanego oraz 2) zmiany w wysokości tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli.
    Jak zmiany klimatu wpływają na nasze zdrowie? Tegoroczne fale upałów to zaledwie początek
    20 sierpnia 1897 roku brytyjski lekarz, Sir Ronalda Rossa odkrył, że za przenoszenie malarii odpowiedzialne są samice komarów. Niestety, zmiany klimatu, jakie obecnie obserwujemy, sprzyjają rozwojowi chorób przenoszonych właśnie przez wektory (m.in. komary i kleszcze), a ich zasięg występowania rozszerza się coraz bardziej na kraje Europy Północnej, powodując pojawianie się jednostek chorobowych, które dotychczas były kojarzone z obszarami tropikalnymi.
    Wniosek o dodatek węglowy trzeba złożyć do 30 listopada 2022 r.
    Aby otrzymać dodatek węglowy w wysokości 3000 zł, trzeba złożyć wniosek do gminy do 30 listopada. Gmina ma 30 dni na jego wypłatę.
    Nauka umiejętności strzeleckich w szkołach dopiero od 2024 r. [klasa VIII i klasa I w LO i technikum]
    Zmieniona podstawa programowa edukacji dla bezpieczeństwa w zakresie umiejętności strzeleckich z wykorzystaniem broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych będzie realizowana począwszy od roku szkolnego 2024/2025, a w przypadku dostępności na terenie danego powiatu odpowiedniego sprzętu - nawet od kolejnego roku szkolnego.
    Pracownik socjalny może otrzymać nagrodę ministra za nowatorskie rozwiązania stosowane przy integrowaniu osób starszych
    Pracownik socjalny stosujący nowatorskie rozwiązania przy integrowaniu osób starszych i osób niepełnosprawnych w środowisku, umożliwiające ich uczestnictwo w życiu publicznym, zawodowym, kulturalnym, artystycznym, może otrzymać nagrodę ministra.
    4432,15 zł brutto dla początkującego nauczyciela. Podwyżka o 738,69 zł brutto. Nauczyciel kontraktowy zyska 332,41 zł brutto
    Od 1 września 2022 r. średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego będzie wynosiło 4 432,15 zł. To jest wzrost wynagrodzenia o 20 proc., czyli o 738,69 zł - powiedział w czwartek w Warszawie minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.
    Nowe zasady rekrutacji do szkół i przedszkoli [projekt rozporządzenia]
    Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało nowelizację przepisów dotyczącą zasad rekrutacji do szkół i przedszkoli. Zmiany uwzględniają m.in. wykreślenie z egzaminu ósmoklasisty czwartego przedmiotu obowiązkowego wybieranego spośród przedmiotów: biologia, chemia, fizyka, geografia lub historia.
    Wzór wniosku o dodatek węglowy [rozporządzenie]
    Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało projekt rozporządzenia z wzorem wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
    Jakie są przedmioty w VII klasie w roku szkolnym 2022/2023?
    Jakie przedmioty dochodzą w klasie VII? W porównaniu do klasy VI uczniowie uczą się w klasie VII dodatkowo: drugiego języka obcego, chemii, fizyki, geografii, biologii, doradztwa zawodowego. Nie mają już zajęć z techniki.
    Jakie są przedmioty w klasie VI szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023?
    W klasie VI język polski, to 5 godzin tygodniowo. Matematyka - 4 godziny zajęć. Język angielski - 3 godziny.
    Wiceszef MEiN: Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli
    Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli, to blisko 4 tys. więcej niż w poprzednim roku.
    Rzecznik Finansowy: wzór wniosku o skorzystanie z wakacji kredytowych [Word]
    Rzecznik Finansowy opracował wniosek o o skorzystanie z wakacji kredytowych.