Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

Piotr Nowaczyk
trener, konsultant
O społecznym charakterze decyduje m.in. funkcjonalność przedmiotu zamówienia, ale również grupa beneficjentów, do których zamawiane usługi i wyroby są kierowane.
O społecznym charakterze decyduje m.in. funkcjonalność przedmiotu zamówienia, ale również grupa beneficjentów, do których zamawiane usługi i wyroby są kierowane.
Fotolia
Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

Zamówienia publiczne i kwestie społeczne

Zgodnie z definicją ukształtowaną w dokumentach Komisji Europejskiej to zamówienia publiczne, w ramach których bierze się pod uwagę co najmniej jedną z następujących kwestii społecznych:

  • możliwości zatrudnienia,
  • godną pracę,
  • zgodność z prawami społecznymi i z prawem do pracy,
  • integrację społeczną (w tym także osób niepełnosprawnych),
  • równość szans,
  • dostępność i projektowanie dla wszystkich,
  • uwzględnianie kryteriów zrównoważonego rozwoju, w tym kwestii etycznego handlu oraz szerszego dobrowolnego przestrzegania zasad społecznej odpowiedzialności biznesu,
  • z jednoczesnym uwzględnieniem zasad ujętych w Traktacie o Unii Europejskiej oraz w dyrektywach dotyczących zamówień publicznych.

Społecznie odpowiedzialne zamówienia publiczne mają na celu łagodzenie skutków, jakie wywierają na społeczeństwo towary, usługi i roboty budowlane nabywane przez sektor publiczny. Zgodnie z tą koncepcją nabywcy publiczni nie są zainteresowani jedynie zakupem po najniższej cenie lub o najlepszej relacji jakości do ceny, ale również zapewnieniem, aby zamówienia publiczne przyniosły korzyści społeczne, oraz zapobieganiem niekorzystnym skutkom społecznym podczas realizacji zamówienia lub ich łagodzeniem. Nabywca publiczny może uwzględniać cele społeczne w całej procedurze udzielania zamówienia, pod warunkiem że mają niedyskryminujący charakter i są związane z przedmiotem zamówienia.

Kwestie społeczne można połączyć z kryteriami ekologicznymi i dotyczącymi zamknięcia obiegu w gospodarce oraz zamówieniami na innowacje w celu stosowania w zamówieniach publicznych bardziej kompleksowego podejścia do zrównoważonego rozwoju.

Zamawianie towarów, usług i robót budowlanych, które są dostępne dla wszystkich, w tym dla osób z niepełnosprawnościami, stanowi podstawowy aspekt społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych i jest obowiązkowe [1].

Formy zamówien publicznych

Sposób uwzględnienia aspektów społecznych w zamówieniach publicznych może mieć różną formę. O społecznym charakterze decyduje m.in. funkcjonalność przedmiotu zamówienia, ale również grupa beneficjentów, do których zamawiane usługi i wyroby są kierowane.

W ramach zamówień publicznych można także określić wymagania o charakterze społecznym związane z realizacją zamówienia, m.in. poprzez zobowiązanie wykonawców do zatrudnienia do realizacji zamówienia osób z określonych grup czy też doprecyzowanie formy zatrudnienia osób wykonujących wskazane czynności w ramach realizacji zamówienia.

Rozwiązania uwzględnione w ustawie z dnia 11 września 2019r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019r. poz. 2019), dalej „pzp” pozwalają osiągać różne korzyści społeczne, ale koncentrują się one przede wszystkim na:

  • zwiększaniu stabilności zatrudnienia i bezpieczeństwa socjalnego pracowników,
  • zatrudnianiu oraz integracji zawodowej i społecznej osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym,
  • ułatwianiu dostępu do zamówień publicznych podmiotom prowadzącym integrację społeczną i zawodową osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym, w szczególności osób z niepełnosprawnościami, spółdzielniom socjalnym,
  • dostosowaniu przedmiotu zamówienia do potrzeb jego użytkowników, w szczególności osób z niepełnosprawnościami,
  • stosowaniu w realizacji zamówienia produktów lub usług posiadających etykiety społeczne.

Przepisy pzp pozwalają zamawiającym określać warunki udziału w postępowaniu o zamówienie publiczne, warunki dotyczące przedmiotu realizacji zamówienia, a także kryteria oceny ofert, uwzględniając aspekty społeczne. Niekiedy wiążą się one z ograniczeniem nadrzędnej w zamówieniach publicznych zasady konkurencyjności, ale jest to ograniczenie dopuszczone prawem unijnym i krajowym, gdyż dzięki temu można osiągać istotne korzyści społeczne.

Ustawa pzp odnosi się bezpośrednio do kwestii społecznych w przepisach:

  • dotyczących strategicznego podejścia do zamówień publicznych
  • proceduralnych dotyczących przygotowania, udzielenia i realizacji zamówienia publicznego.
  • Odniesienie do kwestii społecznych w przepisach o charakterze strategicznym

Ustawa pzp wprowadza podstawę prawną do stworzenia polityki zakupowej państwa [2]. Dokument ten ma charakter dokumentu strategicznego mający określać priorytetowe działania Rzeczypospolitej Polskiej w obszarze zamówień publicznych, a także pożądany kierunek działań zamawiających w zakresie udzielanych zamówień, który obejmuje w szczególności zakup innowacyjnych lub zrównoważonych produktów oraz usług, z uwzględnieniem m.in. kwestii społecznych:

  • społecznej odpowiedzialności przedsiębiorców;
  • stosowania aspektów społecznych i zdrowotnych.

Odniesienie do kwestii społecznych w przepisach o charakterze proceduralnym

Zasada efektywności [3] (uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych)

Analiza potrzeb zamawiającego [4]

Zamówienia zastrzeżone [5]

Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy [6]

Wymagania związane z realizacją zamówienia [7]

Dostępność dla osób niepełnosprawnych oraz projektowanie dla wszystkich użytkowników [8]

Etykiety [9]

Obligatoryjne podstawy wykluczenia [10]

Fakultatywne podstawy wykluczenia [11]

Badanie ofert pod kątem rażąco niskiej ceny [12]

Kryteria oceny ofert [13]

Zamówienia zastrzeżone w przypadku wybranych usług społecznych, zdrowotnych i kulturalnych [14]

Zamówienia sektorowe [15]

Czym jest etykieta?

Etykieta to dokument, który potwierdza, że obiekt budowlany, produkt, usługa, proces lub procedura spełniają określone wymagania (standardy techniczne, jakościowe, środowiskowe,

społeczne itp.). Etykieta jest dokumentem przedmiotowym, który może być wykorzystany w opisie przedmiotu zamówienia, opisie kryteriów oceny ofert lub w wymaganiach związanych z realizacją zamówienia.

Przykłady etykiet społecznych

oznakowanie Fairtrade

oznakowanie Fair for Life

Wymagania w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz projektowania z przeznaczeniem dla wszystkich użytkowników

W przypadku zamówień przeznaczonych do użytku osób fizycznych opis przedmiotu zamówienia sporządza się, z uwzględnieniem wymagań w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz projektowania z przeznaczeniem dla wszystkich użytkowników [16].

Jak wskazuje art. 9 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych dostępność oznacza umożliwienie osobom niepełnosprawnym pełnego uczestnictwa w każdej sferze życia, w sposób maksymalnie samodzielny, na równi z innymi obywatelami.

Projektowanie uniwersalne to pojęcie szersze, przez które należy rozumieć projektowanie biorące pod uwagę różnorodność potrzeb ludzkich, uczestniczenie w życiu społecznym i równouprawnienie.

Dostępność i projektowanie uniwersalne, a tym samym zapewnienie swobodnego dostępu do dóbr, usług oraz możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym osób o szczególnych potrzebach to też główne cele, którym służyć ma realizacja zadań przewidzianych w rządowym Programie Dostępność Plus [17].

Prawa człowieka i Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR)

Jednym z aspektów społecznych, jakie mogą być uwzględnianie przez zamawiających w ramach udzielania zamówień publicznych, jest ochrona przed łamaniem praw człowieka oraz zachęcanie do respektowania tych praw.

Aspekt społeczny dotyczący przestrzegania praw człowieka może być uwzględniany przez zamawiających w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego poprzez zastosowanie instrumentów o charakterze obligatoryjnym (np. przesłanki wykluczenia wykonawców, ochrona praw pracowniczych poprzez wymóg zatrudnienia na podstawie umowy o pracę) i fakultatywnym (np. aspekty społeczne w warunkach realizacji zamówienia, uwzględnianie oznakowań społecznych, pozacenowe kryteria oceny ofert w zakresie aspektów społecznych).

W 2010 roku została przyjęta przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną norma dotycząca społecznej odpowiedzialności: ISO 26000. Reprezentuje ona globalny konsensus w tym obszarze. Wprowadzono w niej termin społeczna odpowiedzialność organizacji, wychodząc z założenia, że ten sposób postępowania jest uniwersalny i może być stosowany nie tylko w przedsiębiorstwach, ale również w organizacjach społecznych i akademickich, jak również w instytucjach publicznych.

Przykładowe społeczne kryteria oceny ofert

Kryteria oceny ofert wybrane dla konkretnego postępowania jak i sposób dokonywania wyboru najkorzystniejszej oferty w oparciu o te kryteria, powinny pozostawać w ścisłym związku z przedmiotem zamówienia oraz z realizacją przez zamawiającego różnych polityk zakupowych, w tym aspektów społecznych.

Wybór Zamawiającego dotyczący tego jakie elementy oferty będą w ocenie ofert brane pod uwagę, jakie wagi będą przypisane poszczególnym kryteriom i jaka formuła matematyczna przeliczania na punkty zostanie zastosowana, a także w jaki sposób na podstawie tej oceny zostanie wybrana najkorzystniejsza oferta decydują, obok opisu przedmiotu zamówienia, czy i w jakim stopniu zamawiający dokona korzystnego zakupu, a więc czy zapewni sobie korzystny stosunek jakości nabywanego świadczenia do jego ceny.

Prawo zamówień publicznych przewiduje możliwość uwzględniania aspektów społecznych w kryteriach oceny ofert [18]. Mogą być to na przykład:

  • zatrudnienie osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym,
  • oznakowanie społeczne,
  • preferencje dla określonych wykonawców, np. podmiotów ekonomii społecznej,
  • wynagrodzenia pracowników wyższe niż minimalne wymagane ustawowo,
  • dostosowanie do potrzeb użytkowników,
  • inne, wykorzystywane w opisie przedmiotu zamówienia.

Kryteria oceny ofert mogą odnosić się jedynie do przedmiotu zamówienia i nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy. Powinny być sformułowane w sposób jednoznaczny, zrozumiały i tak, aby można je było zweryfikować. Przykłady zastosowania aspektów społecznych opisane zostały w publikacji Urzędu Zamówień Publicznych [19].

Podsumowanie

Znaczenie i cele aspektów społecznych, znalazły potwierdzenie również w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej. Przykładem może być wyrok KIO z dnia 15 czerwca 2015 r. [20] w uzasadnieniu którego Izba wskazała, że: „Zamówienia publiczne muszą być postrzegane także jako instrument realizacji społecznych obowiązków państwa. Nie ulega wątpliwości, że chęć uzyskania zamówienia publicznego, może być dla podmiotów z sektora prywatnego, szczególną motywacją do podjęcia działań dostosowujących swoją działalność do określonych standardów. Zamawiający mają możliwość wpływania w sposób realny, by przynajmniej pewne minimum rozwiązań i warunków stało się normą”.

W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stosowanie rozwiązań o charakterze prospołecznym możliwe jest na każdym jego etapie - począwszy od możliwości istniejących przy definiowaniu przedmiotu zamówienia, możliwości zastrzeżenia zamówienia dla określonych podmiotów, poprzez elementy społeczne, jakie mogą być brane pod uwagę przy określaniu podmiotowych kryteriów kwalifikacji wykonawców, definiowaniu pozacenowych kryteriów oceny ofert czy badaniu ofert pod względem rażąco niskiej ceny, aż po uwzględnianie wymogów społecznych w dodatkowych warunkach realizacji zamówienia, pod warunkiem że mają niedyskryminujący charakter i są związane z przedmiotem zamówienia.

Piotr Nowaczyk

Literatura:

„Krajowy Plan Działań w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych na lata 2017-2020”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2017 r.;

„Kwestie społeczne w zakupach - przewodnik dotyczący uwzględniania kwestii społecznych w zamówieniach publicznych”, Bruksela, maj 2021 r.;

Katarzyna Ołdak-Bułanowska, Marcin Skowron, Anna Węcławska, „Zrównoważone zamówienia publiczne. Aspekty społeczne i środowiskowe w procedurze udzielania zamówienia w świetle nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, listopad 2017 r.;

„Pozacenowe kryteria oceny ofert. Poradnik z katalogiem dobrych praktyk”, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2020 r.;

Przykładowe społeczne i środowiskowe kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2018 r.;

Tomasz Schimanek, „Aspekty społeczne w nowym Prawie zamówień publicznych”, Warszawa, grudzień 2019 r.

[1] art. 42 dyrektywy 2014/24/UE i art. 60 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE stanowią, że: „specyfikacje techniczne sporządza się, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych, w taki sposób, aby uwzględnić kryteria dostępności dla osób niepełnosprawnych lub projektowanie dla wszystkich”

[2] art. 21 pzp

[3] art. 17 ust. 1 pkt 2 pzp

[4] art. 83 ust. 3 pkt 4 pzp

[5] art. 94 pzp

[6] art. 95, art. 438 pzp

[7] art. 96 pzp

[8] art. 100 pzp

[9] art. 104 pzp

[10] art. 108 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3 pzp

[11] art. 109 ust. 1 pkt 1 oraz pkt. 2 lit. a - c pzp

[12] art. 224 ust. 1, ust. 3 pkt. 4 oraz pkt. 6 oraz ust. 4 pzp

[13] art. 242 ust. 2 pkt. 1 oraz pkt. 2 pzp

[14] art. 361 pzp

[15] art. 392 ust. 3 pzp

[16] art. 100 pzp

[17] https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-europejskie-bez-barier/dostepnosc-plus/

[18] art. 242 ust. 2 pkt 2 pzp

[19] Przykładowe społeczne i środowiskowe kryteria oceny ofert w zamówieniach publicznych, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2018 r.

[20] Wyrok KIO z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt KIO 1040/15, KIO 1043/15

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    7 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Amantadyna leczy COVID-19? Kiedy koniec badań?
    6 grudnia 2021 r. wiceminister sprawiedliwości i pełnomocnik rządu ds. praw człowieka Marcin Warchoł, w liście do szefa resortu zdrowia Adama Niedzielskiego zwrócił się z prośbą o podjęcie zdecydowanych działań, by przyspieszyć badania nad skutecznością amantadyny w leczeniu COVID-19. "Z informacji, które otrzymuję, wynika, że są zablokowane" – napisał wiceminister.
    940 metrów do przystanku nie pozwala skarżyć gminy przed NSA
    Osoba niepełnosprawna może skarżyć uchwały Rady Miasta na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli wykaże naruszenie swojego interesu prawnego. Z reguły osoby skarżące gminy potrafią wykazać jedynie naruszenie interesu faktycznego. Takim naruszeniem jest odległość 940 metrów do przystanku, które musi przejść osoba niepełnosprawna. Naruszenie to nie daje prawa do sądu.
    Czy w 2022 r. warszawiacy zapłacą mniej za wywóz śmieci?
    Kilkanaście warszawskich spółdzielni zwróciło się do wojewody mazowieckiego o unieważnienie oraz wstrzymanie wykonania nowej uchwały śmieciowej. Zgodnie z nowymi przepisami od 1 stycznia 2022 r. warszawiacy będą płacić za wywóz nieczystości w zależności od metrażu mieszkania. Czy uda się zmodyfikować nowy system poboru opłat i obniżyć ich poziom w 2022 r.?
    W listopadzie 2021 r. został założony 13-milionowy Profil Zaufany
    Wydział Promocji Polityki Cyfrowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przekazał informację o 13-milionowym Profilu Zaufanym założonym w Polsce. Osoby posiadające Profil Zaufany mogą bez wychodzenia z domu załatwić szereg spraw w urzędach związanych z samochodami, dowodami osobistymi, meldunkiem. Profil jest narzędziem weryfikacji tożsamości dla około 13,2 mln Polaków. Umożliwia składanie pism elektronicznych ze skutkiem prawnym bez konieczności stosowania podpisu kwalifikowanego. Pozwala na korzystanie z szeregu usług oferowanych przez urzędy na platformie ePUAP czy kontakt z ZUS. Dlatego każdego dnia listopada 2021 r. średnio niemal 7800 Polaków zakładało Profil Zaufany, a ponad 10 tysięcy pobierało aplikację mObywatel.
    Złagodzenie skutków ewaluacji jakości działalności naukowej – projekt nowej ustawy
    Złagodzenie skutków pierwszej ewaluacji jakości działalności naukowej, która obejmie lata 2017-2021 i rozpocznie się 1 stycznia 2022 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który opublikowano w piątek w Rządowym Centrum Legislacji.
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego przez JST
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie merytorycznej oceny żądania strony wymaga wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego. Tylko w wyjątkowej sytuacji możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia i tym samym rezygnacja z rozpatrzenia wniosku.
    Rozwój transportu miejskiego – woj. lubuskie otrzyma 50 mln dofinansowania
    Rozwój transportu miejskiego jest ważnym elementem polityki regionalnej. Coraz bardziej rozbudowany system komunikacji zbiorowej ma zachęcać do rezygnacji z transportu indywidualnego na rzecz transportu zbiorowego.
    Przepisy porządkowe w gminie
    Przepisy porządkowe stanowią szczególny rodzaj aktów prawa miejscowego w samorządzie gminnym. Mogą być one wydawane zarówno przez organy stanowiące, jak również wykonawcze, ale jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Warto jednak mieć na uwadze procedurę wydawania takich aktów oraz zasady ich zatwierdzania czy też publikacji. Elementy te przesądzają o ich mocy obowiązywania.
    Podwyżka wynagrodzeń pracowników samorządowych – o ile wzrosną w 2022?
    Podwyższa wynagrodzeń pracowników nastąpi z dniem 1 stycznia 2022 roku na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych. Kogo dokładnie obejmie i ile wyniesie?
    Tarcza antyinflacyjna - obniżka akcyzy na paliwo od 20 grudnia 2021 r.
    W ramach tarczy antyinflacyjnej rząd zaproponował obniżkę stawek akcyzy na paliwa. Miałaby ona obowiązywać od 20 grudnia br. do 31 maja 2022 r. Ile wyniesie obniżka akcyzy?
    Dodatek COVIDOWY: personel niemedyczny otrzyma jednorazowo 5 tys. zł
    Dodatek covidowy dla personelu niemedycznego zostanie przekazany przez Narodowy Fundusz Zdrowia placówkom medycznym w związku ze zwalczaniem pandemii COVID-19. Kto otrzyma jednorazowe świadczenie?
    Wzrost wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. – będą podwyżki?
    Ministerstwu Edukacji i Nauki z „Solidarnością” prowadzi negocjacje z przedstawicielami KSOiW NSZZ „Solidarność” w sprawie wzrostu wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. Czy uda się im dojść do porozumienia?
    Whistleblowing – czym jest zakaz działań odwetowych?
    Niebawem wchodzi w życie Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce. Co będzie największym wyzwaniem w zapewnieniu należytej ochrony sygnalistom?
    Coraz kosztowniejsza alternatywa dla nieekologicznych pieców
    Gminy tracą orientację, jaki przyjąć kurs w zmaganiach o czystą i tanią energię. Jakie rozwiązania proponują samorządowcy?
    Przerwa świąteczna w szkołach 2021 r.
    Sprawdź kiedy wypada zimowa przerwa świąteczna w 2021 r.
    Ferie zimowe 2021/2022 - terminy
    Sprawdź kiedy wypadają ferie zimowe w poszczególnych województwach!
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.