Kategorie

Compliance – polityka prezentowa i rejestr korzyści

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Compliance – polityka prezentowa i rejestr korzyści
Compliance – polityka prezentowa i rejestr korzyści
INFOR
Compliance – polityka prezentowa i rejestr korzyści. Dlaczego polityka prezentowa jest kluczowym elementem prewencji korupcyjnej? Czy CBA dopuszcza możliwość by urzędnik mógł przyjąć lub przekazać korzyści? Czym jest rejestr korzyści?

W dniu 9 grudnia 2020 r., CBA opublikowało „Wytyczne antykorupcyjne dla administracji publicznej w zakresie jednolitych rozwiązań instytucjonalnych oraz zasad postępowania dla urzędników i osób należących do grupy PTEF”. W wytycznych poruszono też tematykę polityki prezentowej i rejestru korzyści.

Dlaczego polityka prezentowa jest kluczowym elementem prewencji korupcyjnej?

Należy się zgodzić z CBA, że racjonalna, jednoznaczna i czytelna Polityka Prezentowa, jeżeli będzie konsekwentnie stosowana, stanowi narzędzie ochrony kadry kierowniczej i pracowników przed uwikłaniem się w korupcję i grożącymi w związku z tym przestępstwem konsekwencjami karnymi, jak również będzie ważnym uzupełnieniem innych działań służących przeciwdziałaniu korupcji.

Według CBA, w dokumencie określającym politykę prezentową danego urzędu powinny wybrzmieć dwie istotne informacje:

  • korzyścią jest każde świadczenie (materialne i niematerialne), które urzędnik wręcza i przyjmuje,
  • przyjęcie lub wręczenie przez urzędnika (osobę fizyczną) korzyści majątkowej lub osobistej lub jej obietnicy dla siebie lub innej osoby w związku z pełnioną funkcją publiczną jest przestępstwem i podlega odpowiedzialności karnej – poza przypadkami, gdy przyjęcie lub wręczenie nastąpiło w imieniu i na rzecz instytucji, którą reprezentuje ten urzędnik.

Należy się w tym miejscu zgodzić z CBA, że powszechna praktyka przyjmowania przez urzędników, w związku z reprezentowaniem instytucji w kontaktach z innymi podmiotami, wszelkiego rodzaju korzyści, niesie ze sobą szczególnie poważne ryzyko popełnienia przestępstwa korupcji. A polityka prezentowa jest jednym z narzędzi minimalizującym to ryzyko.

Czy CBA dopuszcza możliwość by urzędnik mógł przyjąć lub przekazać korzyści?

Według CBA polityka prezentowa powinna zakładać, że urzędnik wykonujący obowiązki służbowe związane z reprezentowaniem instytucji podczas spotkań krajowych i zagranicznych, gdy jest to uzasadnione zwyczajowo lub wynika z zasad protokołu dyplomatycznego, jest upoważniony do przyjęcia lub przekazania korzyści w imieniu i na rzecz instytucji, pod warunkiem, że:

  • spotkanie ma charakter oficjalny,
  • upominek ma charakter i wartość symboliczną,
  • upominek ma charakter dobrowolny i nie jest wymuszony przez żadną ze stron,
  • upominek ma charakter okolicznościowy.

Ma to oczywiste uzasadnienie.

Należy jednak zwrócić uwagę, że według CBA każda polityka prezentowa powinna ustanawiać bezwzględny zakaz przyjmowania pieniędzy w jakiejkolwiek formie. Aż mam się ochotę spytać, a co pamiątkowymi monetami?

Kiedy urzędnik powinien odmówić przyjęcia korzyści?

Należy się zgodzić z CBA, że Urzędnik powinien odmówić przyjęcia korzyści w imieniu reprezentowanej instytucji w przypadku powzięcia wątpliwości co do zachowania zasad bezstronności, bezinteresowności, jawności i przejrzystości działań wręczającego.

Co należy zrobić z przyjętą przez urzędnika korzyścią?

Według wytycznych CBA, korzyść przyjęta przez urzędnika w imieniu instytucji stanowi składnik rzeczowy majątku Skarbu Państwa (według może stanowić własność samorządu terytorialnego) i może być w szczególności:

  • zagospodarowana na potrzeby komórki organizacyjnej, w której pracę wykonuje urzędnik lub na potrzeby innej komórki organizacyjnej,
  • nieodpłatnie przekazana innej instytucji lub organizacji pozarządowej albo przekazana na cel charytatywny lub społeczny,
  • przekazana urzędnikowi, który ją przyjął w imieniu instytucji, w formie nagrody rzeczowej,
  • zwrócona do podmiotu, który ją podarował,
  • komisyjnie zniszczona.

 Kto decyduje co zrobić z korzyścią? 

Według CBA o sposobie postępowania z korzyścią decyduje kierownik komórki organizacyjnej, w której pracę wykonuje urzędnik, który przyjął korzyść. Według mnie może też takie decyzje podejmować osoba odpowiedzialna za system antykorupcyjny lub może to być ustalone w polityce.

Co to rejestr korzyści?

Reklama

CBA, w wytycznych wskazuje, że kluczowym i obligatoryjnym elementem skutecznej polityki prezentowej powinno być utworzenie i prowadzenie rejestru korzyści, który służy do dokumentowania faktów przyjęcia lub wręczenia korzyści w imieniu i na rzecz reprezentowanej instytucji w określonych sytuacjach oficjalnych.

CBA wyjaśnia, że rejestr korzyści jest narzędziem prewencyjnym. Należy się zgodzić, że celem rejestru jest zapewnienie przejrzystości polityki prezentowanej w danej instytucji oraz minimalizowanie ryzyka popełnienia przestępstwa.

Dlatego. rejestr korzyści powinien być prowadzony w taki sposób, np. przy użyciu systemu teleinformatycznego, aby zapewniał przejrzystość i rozliczalność.

Jakie wpisy powinien zawierać rejestr korzyści?

Według wytycznych CBA, rejestr korzyści powinien zawierać w szczególności:

  • liczbę porządkową,
  • dane osoby, która przyjęła lub przekazała korzyść w imieniu instytucji,
  • dane podmiotu, od którego przyjęto lub któremu przekazano korzyść,
  • datę dokonania wpisu do rejestru,
  • datę przyjęcia lub przekazania korzyści,
  • opis korzyści,
  • opis okoliczności przyjęcia lub przekazania korzyści,
  • decyzję w przedmiocie sposobu postępowania z przyjętą korzyścią,
  • dane podmiotu, któremu przekazano korzyść, jeśli podjęto taką decyzję w zakresie zagospodarowania korzyścią,
  • dane osoby dokonującej wpisu,
  • miejsce na uwagi.

Kto powinien nadzorować merytorycznie funkcjonowanie rejestru?

Według CBA, merytoryczny nadzór nad funkcjonowaniem rejestru powinna sprawować osoba wyznaczona przez kierownika urzędu. Według mnie powinna to być osoba odpowiedzialna za system antykorupcyjny.

Czy CBA coś szczególnie zaleca w tym zakresie?

Centralne Biuro Antykorupcyjne zaleca w wytycznych:

  • opracowanie i przyjęcie w urzędzie procedury w zakresie postępowania z korzyściami, tzw. polityki prezentowej,
  • złożenie przez kierownictwo urzędu publicznej deklaracji o stosowaniu się do przyjętych regulacji - czyli to co wielokrotnie powtarzam: „Przykład idzie z góry:,
  • utworzenie i prowadzenie rejestru korzyści, np. przy użyciu systemu teleinformatycznego,
  • prowadzenie wewnętrznych szkoleń i działań informacyjnych skierowanych do pracowników urzędu w zakresie polityki prezentowej oraz zasad funkcjonowania rejestru korzyści - czyli to co powtarzam bardzo często: „kluczowa jest komunikacja w tym szkolenia”..

Dobrze opracowana polityka przyjmowania prezentów oraz rejestr korzyści są ważnym elementem systemów antykorupcyjnych. Muszą jednak być znane pracownikom i egzekwowane.

Brakuje mi w wytycznych podkreślenia, że polityka prezentowa powinna obowiązywać wszystkich. Bez wyjątków.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.

    Czternastka dla nauczycieli do likwidacji?

    Czternastka dla nauczycieli - czy zostanie zlikwidowana? Nie tylko samorządowcy, lecz także eksperci są zdania, że przy wprowadzeniu nowego sytemu płac nauczycieli należy zlikwidować jednorazowy dodatek uzupełniający.

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna?

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna? 9 lipca 2021 roku weszły w życie obostrzenia ws. COVID-19 dotyczące wjazdu na Słowację. Zakwestionował je Słowacki Sąd Konstytucyjny.

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych. Od kiedy wejdą w życie nowe obostrzenia w związku z koronawirusem? Czy będą przymusowe szczepienia?

    Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

    Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie odbywa się 14 lipca 2021 roku. Można w nim wygrać 5 razy po 50 tys. złotych i 60 hulajnóg elektrycznych. Jak sprawdzić wygrane?