Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing - co może zgłosić sygnalista?

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Sygnalista
Sygnalista
shutterstock
Termin na implementację Dyrektywy o ochronie sygnalistów w Polsce już minął, a prace nad ustawą o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa się przeciągają, ale coraz częściej pomagam we wdrażaniu systemów przyjmowania zgłoszeń o naruszeniach i podejmowania działań następczych

Jakie naruszenie może zgłosić sygnalista?

W praktycy sygnaliści zgłaszają wszystko, od problemów, przez naruszenia zasad etyki, naruszenia przepisów wewnętrznych po wykroczenia, występki czy rzadziej zbrodnie.

Oczywiście oprócz zgłoszeń rzeczywiście dotyczących naruszeń prawa, mamy też często do czynienia ze zgłoszeniami - mniej lub bardziej uzasadnionymi - podejrzeń naruszenia prawa.

Czasami też zdarzają się zgłoszenia w złej wierze, nawet fałszywie kogoś pomawiające.

Dlatego zawsze powtarzam, że rzetelne prowadzenie działań następczych, a zwłaszcza postępowania wyjaśniającego jest jednym z najważniejszych i najtrudniejszych zadań osób odpowiedzialnych za system whistleblowingu.

Co może zgłosić sygnalista zgodnie z Dyrektywa o Sygnalistach i projektem ustawy?

Zgodnie z projektem ustawy sygnalista może zgłaszać naruszenie prawa, czyli działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa dotyczące:

  1. zamówień publicznych;
  2. usług, produktów i rynków finansowych;
  3. zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;
  4. bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
  5. bezpieczeństwa transportu;
  6. ochrony środowiska;
  7. ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego;
  8. bezpieczeństwa żywności i pasz;
  9. zdrowia i dobrostanu zwierząt;
  10. zdrowia publicznego;
  11. ochrony konsumentów;
  12. ochrony prywatności i danych osobowych;
  13. bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych;
  14. interesów finansowych Unii Europejskiej;
  15. rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym zasad konkurencji i pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych.

Ustawodawca w projekcie ustawy pozostawia do decyzji podmiotów, czy „ustanowić zgłaszanie” innych naruszeń, w tym dotyczących obowiązujących w podmiocie regulacji wewnętrznych lub standardów etycznych.

Jest to de facto przekopiowany z Dyrektywy zakres przedmiotowy.

Osobiście uważam to za błąd legislacyjny. Według mnie ustawa o sygnalistach powinna objąć ochroną wszystkie osoby zgłaszające naruszenie prawa, a nie tylko osoby zgłaszające enumeratywnie wyliczone typy naruszeń prawa.

Co i dlaczego zaleca Pan swoim klientom w tym zakresie?

Co do zasady, zalecam moim klientom by w regulaminie określili, że pracownicy mogą zgłaszać wszystkie naruszenia prawa, w tym naruszenia Kodeksów Etyki i przepisów wewnętrznych.

 Robię to m.in. z następujących powodów:

  1. pracownicy będą zgłaszać każde naruszenie prawa albo nie będą zgłaszać żadnego. Mało który pracownik będzie się zastanawiał czy może coś zgłosić, czy też nie. A jeżeli pracownik będzie miał wątpliwości czy może bezpiecznie dokonać zgłoszenia to po prostu nie zgłosi naruszenia przepisow. Nie można zmuszać pracownika by rozstrzygał kiedy może co zgłosić i czy będzie miał ochronę przed działaniami odwetowymi, czy też nie,
  1. podmiot będzie musiał podjąć działania następcze po każdym zgłoszeniem naruszenia prawa (choć na pewne niektórzy wpadną na „genialny” pomysł by zgłoszenia spoza listy zostawiać bez reakcji – to po co w ogóle wdrażają i utrzymują system dla sygnalistów?). Ponadto nie widzę sensu by dzielić sygnalistów na lepszych (objętych ochroną) i gorszych (nie objętych ochroną),
  1. w regulaminie albo wpisujemy, że przyjmujemy każde zgłoszenia naruszenia prawa albo powtarzamy wyliczankę z ustawy, czyli, że np. przyjmujemy zgłoszenia dotyczące dobrostanu zwierząt, mimo że nasza firma nie ma nic wspólnego ze zwierzętami – ubaw załogi murowany. Ponadto w sytuacji, gdy ktoś spyta „przyjmujemy zgłoszenia o dobrostanie zwierząt, mimo że to bez sensu, ale nie przyjmuje Spółka lub nie chroni sygnalistów zgłaszających mobbing, nadużycie kierownicze itd.” wiarygodność systemu i podmiotu zdecydowanie spadnie,
  1. w przypadku przyjmowania każdego zgłoszenia, zmniejsza się ryzyko np. zarzutu, że przetwarzamy dane osobowe bez podstawy prawnej w danej sprawie – bo przecież sami ograniczyliśmy czego może dotyczyć zgłoszenia. I w związku z pkt 2) wpadamy w tzw. paragraf 22. Czego nie zrobimy to ryzyko prawne naruszenia prawa jest wysokie,
  1. brak przyjęcia, że podmiot przyjmuje każde zgłoszenie o naruszeniu prawa, może spowodować m.in.:
  1. utratę reputacji przez podmiot w związku z zarzutami, że nie chce przyjmować zgłoszeń o poważnych przestępstwach np. korupcji, nadużyciach kierowniczych, oszustwach itd.,
  2. że pracownicy stwierdzą, iż przestrzeganie przepisów wewnętrznych czy kodeksu etyki nie jest istotne dla najwyższego kierownictwa, bo przecież zrezygnowało ono z jednego z narzędzi kontroli przestrzegania przepisów.

Wdrażanie systemów do przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczy jest w Polsce trudne ze względów kulturowych i historycznych.

Nie widzę powodu, by sobie jeszcze komplikować życie i nie wpisywać w regulaminie, że przyjmujemy wszystkie zgłoszenia o naruszeniu prawa w danym podmiocie, w tym przepisów wewnętrznych i zasad etycznych.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Polski Ład w wynagrodzeniach i dochodach, Kodeks pracy 2022 i Czas pracy 2022
Komplet: Polski Ład w wynagrodzeniach i dochodach, Kodeks pracy 2022 i Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 sty 2022
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 24 stycznia do 28 lutego 2022 r. praca zdalna w administracji publicznej – treść rozporządzenia
    Od 24 stycznia praca zdalna w urzędach administracji publicznej lub jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym.
    Wzór wniosku o wypłatę dodatku osłonowego w formacie Word i PDF
    Infor.pl udostępnia wzór wniosku o wypłatę dodatku osłonowego w trzech formatach - Word .doc i .docx oraz PDF:
    Niedzielski: Przy pozytywnej opinii EMA dzieci będą szczepione bez czekania na potwierdzenie KE
    Jeśli w poniedziałek będzie pozytywna decyzja Europejskiej Agencji Leków (EMA), to w przyszłym tygodniu będziemy wystawiali skierowania na trzecią dawkę szczepienia przeciwko COVID-19 dla dzieci w wieku 16-17 i 11-15 lat, nie oczekując na potwierdzenie Komisji Europejskiej.
    Związki nieformalne i najem - czy mamy prawo do dodatku osłonowego?
    Czy mamy prawo do dodatku osłonowego? 24 lata, mieszkam od roku z dziewczyną w wynajętym mieszkaniu. Żyjemy razem bez ślubu. Do naszej wyłącznej dyspozycji są dwa pokoje. Dwa kolejne pokoje zajmuje małżeństwo studentów. Części wspólne to łazienka, ubikacja i kuchnia. Utrzymujemy się samodzielnie – nie korzystamy z pomocy rodziców. Spełniamy kryterium dochodowe - 1500 zł na osobę.
    MPK Poznań kupi 25 autobusów wodorowych
    Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyznał MPK Poznań sp. z o.o. dofinansowanie na zakup 25 autobusów z napędem wodorowym. Umowa została już podpisana, a pierwsze autobusy wodorowe powinny dotrzeć do Poznania w II półroczu 2023 roku.
    MEiN opublikowało poprawiony formularz sprawozdania z wynagrodzeń nauczycieli za 2021 r.
    Na stronie Ministerstwa Edukacji i Nauki został udostępniony skorygowany wzór elektronicznego formularza sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli.
    Odbiór śmieci w Warszawie – nową deklarację trzeba złożyć do 10 lutego 2022 r.
    Od kwietnia 2022 r. w Warszawie będą obowiązywać nowe zasady naliczania opłat za gospodarowanie odpadami. Do 10 lutego 2022 r. mieszkańcy Warszawy powinni złożyć nową deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
    "Biznes i zarządzanie" - nowy przedmiot w szkołach
    Od 1 września 2023 r. podstawy przedsiębiorczości zostaną zastąpione nowym przedmiotem: biznes i zarządzanie. Nowy przedmiot znalazłby się na maturze od 2027 r. jako przedmiot do wyboru.
    Compliance – nie można zapominać o RODO
    28 stycznia 2022 r. to międzynarodowy dzień ochrony danych osobowych. Pamiętajmy, że zajmując się zarządzaniem ryzykami prawnymi nie można pominąć RODO.
    Pracownik po dwóch szczepieniach nie otrzyma wynagrodzenia za kwarantannę
    Niemcy: Zgodnie z nowymi zasadami pracownicy objęci kwarantanną, którzy byli zaszczepieni raz lub których drugie szczepienie odbyło się ponad trzy miesiące wcześniej, nie będą już uprawnieni do otrzymywania rekompensaty.
    Procedura stwierdzenia nieważności decyzji po zmianach
    Wyeliminowanie decyzji administracyjnej w drodze stwierdzenia jej nieważności wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego.
    Komisja skarg, wniosków i petycji - kompetencje
    Komisja skarg, wniosków i petycji nie posiada kompetencji do rozstrzygania pism czy decydowania o właściwości rady. I nie można jej nadać takich kompetencji w statucie jednostki.
    Przeszło 1 mln złożonych deklaracji do CEEB - ranking najlepszych gmin
    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego tworzy ranking gmin w zakresie wypełnienia przez jej mieszkańców obowiązku złożenia deklaracji CEEB o źródłach ogrzewania i spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
    Praca zdalna urzędów - projekt rozporządzenia
    W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano streszczenie projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zakłada on m.in. wykonywanie pracy zdalnej w urzędach administracji publicznej.
    MSWiA: 456 wozów ratowniczo-gaśniczych dla OSP
    Do strażaków ochotników z całego kraju trafi 456 wozów ratowniczo-gaśniczych dla Ochotniczych Straży Pożarnych.
    Ministerstwo edukacji walczy z biurokracją w szkołach
    W listopadzie 2021 r. ministerstwo edukacji przekazało dyrektorom szkół i placówek oraz ich organom prowadzącym zestawienie przykładów dotyczących tworzenia w szkołach dokumentacji niewymaganej przepisami prawa.
    Kary dla gmin za niespełnienie wymogów dyrektywy ściekowej
    Wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla gmin, które nie wywiążą się do końca 2027 r. z wymogów unijnej dyrektywy ściekowej – przewiduje projekt nowego Prawa wodnego. W wariancie pesymistycznym gminy mogą zapłacić nawet 315 mln zł kar.
    Ustawa o ochronie odbiorców gazu będzie uzgadniana z KE
    Ustawa o ochronie odbiorców gazu, zakładająca m.in. zamrożenie w 2022 r. stawek taryf na gaz, będzie uzgadniana z KE.
    Czy dwie rodziny mieszkające w jednym domu mają prawo do dodatku osłonowego?
    Zajmuję z żoną piętro domu (etat), na dole mieszkają moi rodzice (emeryci). Czy obie rodziny mogą złożyć wniosek o dodatek osłonowy? Nie palimy węglem.
    Administracja publiczna: obowiązek pracy zdalnej
    19 stycznia 2022 r.: Zdecydowaliśmy o wprowadzeniu obowiązkowego przejścia na pracę zdalną w administracji publicznej, w ciągu najbliższych dni będzie rozporządzenie w tej sprawie.
    1 marca 2022 r.: Do kiedy lekarz, pielęgniarka, student mają się obowiązkowo zaszczepić?
    Pracuję jako pielęgniarka. Czy 1 marca 2022 r. mam być w pełni zaszczepiona, czy dopiero od 1 marca 2022 r. rozpoczynam szczepienie?
    Ferie 2022 r: Podejrzenia zakażenia dziecka na zimowisku
    Niezwłocznie odizolować dziecko, u którego podejrzewa się zakażenie koronawirusem, skontaktować się z lekarzem, rodzicami i z powiatowym inspektoratem sanitarnym – radzi Główny Inspektorat Sanitarny w razie podejrzenia zakażenia SARS-CoV-2 na zimowisku.
    Laboratoria Przyszłości – sprawozdania do 28 lutego 2022 r.
    Do 28 lutego 2022 r. organy prowadzące szkoły powinny przekazać sprawozdania z realizacji programu Laboratoria Przyszłości.
    Laboratoria Przyszłości – pytania i odpowiedzi
    Całość kupowanego wyposażenia musi znaleźć się w szkołach najpóźniej 1 września 2022 roku. Organy prowadzące szkoły które otrzymają wsparcie w 2021 roku są zobowiązane do wydatkowania co najmniej 60% otrzymanego wsparcia do 31 grudnia 2021 roku.
    Do 31 stycznia 2022 r. trwa rekrutacja nauczycieli do pracy wśród Polonii i Polaków za granicą
    Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą prowadzi obecnie nabór nauczycieli do pracy dydaktycznej za granicą na rok szkolny 2022/2023. Rekrutacja trwa do 31 stycznia 2022 r.