Kategorie

Ochrona pieniędzy podatników przed nadużyciami finansowymi

Pieniądze, fot. Fotolia
Komisja Europejska przyjęła dokument, w którym określa szereg środków umożliwiających prokuratorom i sędziom w całej Europie prowadzenie bardziej skutecznej walki z nadużyciami finansowymi.
Reklama

Komisja zamierza wzmocnić prawo karne materialne poprzez wyjaśnienie definicji przestępstw takich jak sprzeniewierzenie środków finansowych czy nadużycie władzy, a także zwiększyć uprawnienia Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Eurojustu (unijnego organu ds. współpracy sądowej). UE rozważy również możliwość stosowania przez specjalną Prokuraturę Europejską wspólnych przepisów dotyczących nadużyć finansowych i innych przestępstw związanych z funduszami UE. Stosowanie tych środków będzie możliwe dzięki traktatowi lizbońskiemu, który wzmocnił potencjał UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych poprzez uprawnienie jej do ustanawiania przepisów w dziedzinie prawa karnego. Ochrona pieniędzy podatników jest kwestią priorytetową dla Komisji.

Podatnicy muszą mieć pewność i ufać, że fundusze Unii Europejskiej są wykorzystywane wyłącznie do wdrażania strategii politycznych zatwierdzonych przez unijnego prawodawcę. Obecnie instrumenty dostępne w celu wykrywania przypadków niewłaściwego wykorzystania unijnych funduszy i zapobiegania im są czasem nieodpowiednie i niewystarczające. Organy państw członkowskich w dalszym ciągu napotykają na wiele przeszkód uniemożliwiających skuteczną ochronę unijnych pieniędzy przed przestępstwami.

Dzieje się tak ze względu na różnice w przepisach dotyczących procedur, czynów przestępnych i kar, które wpływają niekorzystnie na transgraniczne dochodzenia w zakresie zwalczania nadużyć finansowych i ściganie takich przestępstw. 

Zobacz: Jakim jesteś konsumentem?

Reklama


Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, powiedziała: „W samym tylko 2009 r. odnotowano podejrzewane nadużycia finansowe dotyczące środków unijnych na kwotę 280 mln euro, stanowiącą mniej niż 0,2% całkowitego budżetu UE. W obecnej trudnej sytuacji gospodarczej w budżecie UE liczy się każdy cent. UE nie będzie tolerować niewłaściwego wykorzystania pieniędzy podatników. Przestępstwa, w których szkodę ponoszą finanse publiczne UE, to przestępstwa przeciwko unijnym podatnikom. Dzięki traktatowi lizbońskiemu wzmocniliśmy instrumenty prawne konieczne do zwalczania transgranicznych nadużyć finansowych.”

Komisarz UE odpowiedzialny za zwalczanie nadużyć finansowych, Algirdas Šemeta, dodał: „Granice nie stanowią bariery dla przestępców. Przestępcy nawet wykorzystują je, by uniknąć ścigania. Sytuacja ta jest nie do przyjęcia w Unii Europejskiej. Musimy zapewnić, by przypadki podejrzewanego nadużycia finansowego były nie tylko przedmiotem dochodzeń OLAF-u i organów krajowych, lecz także by ich sprawcy byli ścigani. Nawet najlepsze dochodzenie nie może ochronić pieniędzy podatników, jeśli w jego następstwie do akcji nie wkroczą prokuratury i sądy krajowe państw członkowskich.”

Nowe instrumenty w celu zwalczania przestępstw przeciwko interesom finansowym UE 

UE dysponuje już zestawem niezbędnych instrumentów prawnych, by podjąć to wyzwanie. Traktaty UE określają użyteczne sposoby ochrony interesów finansowych UE: ustanowienie norm minimalnych w zakresie prawa karnego (art. 83 TFUE), nadanie Eurojustowi – unijnemu organowi ds. współpracy sądowej – nowych kompetencji do wszczynania śledztw (art. 85 TFUE), a także ustanowienie Prokuratury Europejskiej w celu zwalczania przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii (art. 86 TFUE). 

W komunikacie Komisji określono szereg obszarów, w których możliwy jest dalszy rozwój prawa karnego w celu ochrony interesów finansowych UE: 

• Wzmocnienie procedur: Komisja ułatwi prokuraturom i sędziom w całej Unii walkę z przestępcami poprzez zintensyfikowanie wymiany informacji między różnymi podmiotami: policją, organami celnymi, organami podatkowymi, sądowymi i innymi właściwymi organami; planowany jest nowy wniosek w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony interesów finansowych UE.
• Wzmocnienie prawa karnego materialnego: Komisja uważa, że stosowane obecnie definicje poszczególnych przestępstw takich jak sprzeniewierzenie środków finansowych czy nadużycie władzy różnią się w znacznym stopniu w całej UE i wymagają doprecyzowania poprzez podjęcie inicjatyw w zakresie ochrony interesów finansowych przez prawo karne.
• Wzmocnienie roli organów na szczeblu Europy: Zarówno reformowany obecne OLAF (IP/11/321 i MEMO/11/176), jak i Eurojust, powinny być w dalszym ciągu wzmacnianie, tak by mogły skuteczniej prowadzić swoje dochodzenia (SPEECH/11/201).
• UE rozważy również możliwość stosowania przez specjalną Prokuraturę Europejską wspólnych przepisów dotyczących nadużyć finansowych i innych przestępstw związanych z interesami finansowymi UE (SPEECH/10/89).

Niedostateczne działania prawne 

Różnorodność systemów prawnych w Europie sprawia, że ochrona interesów finansowych UE jest szczególnym wyzwaniem. Nadużycia finansowe i korupcja związane z funduszami UE na szczeblu krajowym mogą przybierać różną formę. Przestępcy mogą w nielegalny sposób uzyskiwać unijne fundusze na projekty w zakresie rolnictwa, badań, edukacji, bądź infrastruktury. Mogą również starać się wpływać na urzędników publicznych poprzez proponowanie łapówki.
Policja, prokuratura i sędziowie w państwach członkowskich UE decydują na podstawie przepisów krajowych w jaki sposób – i czy w ogóle – interweniować w celu ochrony finansów UE. W rezultacie poziom karalności sprawców przestępstw przeciwko budżetowi UE jest bardzo różny w poszczególnych państwach Unii i wynosi od 14% do 80%.
Krajowe organy dochodzeniowe, prokuratury i sędziowie współpracują z OLAF-em i Eurojustem w walce z przestępstwami tego rodzaju. Napotykają przy tym jednak na poważne przeszkody natury prawnej i praktycznej. 

Zobacz: Konsument i przedsiębiorca w europejskiej sieci

Przeszkody te to na przykład ograniczenie kompetencji organów do przypadków na terytorium danego kraju, kwestie prawne związane z wykorzystaniem dowodów pochodzących z zagranicy oraz zróżnicowane przepisy dotyczące walki z nadużyciami finansowymi i powiązanymi przestępstwami. Prowadzi to do zamykania spraw przez organy krajowe przed ich skierowaniem do sądu, nawet w sytuacji gdy OLAF prowadził już dochodzenie i uznał sprawę za dostatecznie poważną.
Na przykład w jednej ze spraw, która dotyczyła podejrzenia o uchylanie się od opłat celnych na wielką skalę (powyżej 1,5 mln EUR) i która objęła kilka państw członkowskich i kilka państw spoza UE, żaden z organów krajowych zainteresowanego państw członkowskiego nie wszczął postępowania.
Od 2000 r. z łącznej liczby 647 spraw prowadzonych przez OLAF 93 zostały oddalone przez krajowe służby ścigania bez podania konkretnej przyczyny, zaś 178 spraw umorzono ze względów uznaniowych.

Źródło: Komisja Europejska

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.