Kategorie

Pozwolenie na budowę a nowelizacja Kpa

Pozwolenie na budowę a nowelizacja Kpa./ fot. Fotolia
Pozwolenie na budowę a nowelizacja Kpa./ fot. Fotolia
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wpłynie na zasady wydawania pozwolenia na budowę? Okazuje się, że tak. Najważniejszą zmianą ma być uniknięcie przewlekłości rozpatrywania spraw. Na uwagę zasługuje również wprowadzenie zasady przyjaznej interpretacji prawa. Dzięki tej zasadzie przepisy, które są niejednoznacznie sformułowane należy interpretować na korzyść stron.

Jeśli nie zawiodą sejmowe harmonogramy, to 1 czerwca br. zasady prowadzenia postępowań administracyjnych zyskają nowe oblicze. Oprócz korekt technicznych nowelizacja k.p.a. wprowadzi elementy postępowania, które dadzą jego stronom większy wpływ na treść rozstrzygnięć. Główną motywacją zmian jest chęć zapobieżenia przewlekłości rozpatrywania spraw. Jednak zmiany dotyczyć będą także postępowań prowadzących do wydania pozwolenia na budowę.

Nowelizacja ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) obejmuje przede wszystkim zmiany w zasadach ogólnych (rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 1183 i 1304). Najważniejsza z nich to wprowadzenie zasady przyjaznej interpretacji prawa. Stosowanie jej oznaczać będzie, że przepisy prawa sformułowane niejednoznacznie należy interpretować na korzyść strony. Ustawodawca tym samym dopuści inną, oprócz uchwalenia ich nowelizacji, metodę radzenia sobie z nieprecyzyjnie skonstruowanymi przepisami prawa administracyjnego. To posunięcie to efekt kapitulacji wobec powszechnego zjawiska tworzenia ogromnej liczby reguł dotyczących tej samej sprawy, a rozlokowanych w różnych aktach prawnych, które doprowadzi do akceptacji funkcjonowania wadliwych reguł. W efekcie stosowania zasady przyjaznej interpretacji, po wypracowaniu toku postępowania w sytuacji budzącej prawne wątpliwości, należy konsekwentnie stosować go w sprawach podobnych. Będzie to wymagać ścisłej współpracy między organami rozpatrującymi takie same sprawy. Zasada ta zastąpi śledzenie wyroków sądów administracyjnych, które obecnie wyznaczają linię orzeczniczą w niejednoznacznych sytuacjach prawnych. Przenosząc nową zasadę k.p.a. na grunt przepisów budowlanych należy stwierdzić, że będą one miały znaczenie jedynie w inwestycjach, które wprowadzają jakieś ograniczenia w obszarze oddziaływania. Jednak faktyczna możliwość zastosowania jej uzależniona będzie od braku występowania spornych interesów poszczególnych stron postępowania.

Projekt nowelizacji k.p.a. można znaleźć na stronie:

http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=865EB634847B7E85C125809D004A32C9

W podobny sposób rozstrzygane mają być wątpliwości co do stanu faktycznego. W zasadach ogólnych k.p.a. pojawią się również hasłowo ujęte reguły: bezstronności (zakazu stosowania w postępowaniach argumentów pozaprawnych), równego traktowania (wszystkie strony w takiej samej sytuacji prawnej powinny być jednakowo traktowane) i proporcjonalności (utrzymania równowagi między negatywnymi skutkami wydawanej decyzji administracyjnej a realizowanymi celami). Stosowanie tych zasad nie będzie nowością, bo przecież wszystkie z nich określone są obecnie opisowo w poszczególnych etapach postępowań administracyjnych, a dotychczas jedynie nie zostały nazwane i wyliczone w k.p.a.

Zobacz również: Prawo administracyjne

Wszczęcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę

Postępowanie o pozwolenie na budowę wszczyna wniosek inwestora, który musi być sporządzony zgodnie z obowiązującym od 17 grudnia 2016 r. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę. W tym zakresie nowelizacja k.p.a. nie wprowadza żadnych zmian. W sytuacji braków formalnych wniosku organ może wezwać do jego uzupełnienia, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. W nowym brzmieniu k.p.a. dopuści maksymalnie siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych. Obecnie organ nie ma wyboru co do określenia długości terminu na korektę niekompletnego wniosku. Utrzymany zostanie natomiast rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania w sytuacji niezachowania tego terminu. To nieistotna nowelizacja z punktu terminowości prowadzenia postępowania. Organ i tak zobowiązany jest je prowadzić od momentu uzupełnienia wniosku. Z praktyki jednak wynika, że strony często celowo zwlekają z odbiorem wezwań, a następnie z uzupełnieniem wniosków po to, aby dać sobie dodatkowy czas na ich skompletowanie.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania

Obecnie w postępowaniach o pozwolenia na budowę strony postępowania zawiadamiane są na piśmie. Istnieje jeden wyjątek, gdy przedmiotem postępowania jest inwestycja liniowa, a stron postępowania jest więcej niż 20. Wówczas zawiadomienie o wszczęciu postępowania (lecz jedynie stron znajdujących się poza obszarem inwestycji, w jej obszarze oddziaływania) może odbyć się w trybie art. 49 k.p.a., a więc poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Po nowelizacji k.p.a., art. 49 zyska nowe brzmienie. Oprócz wymienionych form obwieszczania publicznego uwzględniono możliwość udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) prowadzonym na stronie internetowej organu. Pozostanie natomiast nadal zasada, według której ten rodzaj zawiadomienia uważa się za doręczone po 14 dniach od daty publicznego obwieszczenia lub udostępnienia.

Nowelizacja k.p.a. ma dodać w nowym art. 49a, jako kolejną generalną zasadę, możliwość wykorzystania w fazie zawiadomienia o wszczęciu postępowania obwieszczeń lub udostępnień pism w BIP w sprawach o liczbie stron większej niż 20, pod warunkiem uprzedzenia tychże stron na piśmie o takim zamiarze. Przepis ten jednak nie będzie miał zastosowania w postępowaniach o pozwolenie na budowę, gdyż w ustawie z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane) pozostanie niezmienione odesłanie do art. 49 k.p.a.

Nowe elementy postępowania

Po nowelizacji tok postępowania administracyjnego będzie mógł zawierać dobrowolną mediację. To zupełnie nowa instytucja prawna w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z nową zasadą ustawową, „celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia”. Jak się wydaje, w postępowaniach o pozwolenie na budowę przesłanki te mogą być spełnione np. w sytuacji realizacji inwestycji wymagającej uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Nowelizacja k.p.a. określa tryb uzyskiwania zgód stron na przeprowadzenie i wyłonienie mediatora, zawiadamiania o miejscu i terminie mediacji, sposób jej prowadzenia, protokołowania itp. Skierowanie sprawy do mediacji zatrzyma bieg terminów na rozpatrzenie sprawy oraz spowoduje jej odroczenie na okres dwóch miesięcy. Dowodem w sprawie będzie wyłącznie protokół z mediacji, a sam tok prowadzenia mediacji ma być niejawny. Koszty prowadzenia mediacji mogą obciążać strony postępowania, ale również organ administracji.

W konfliktowych sprawach o pozwolenie na budowę kierowanie sprawy do mediacji może być niestety wykorzystywane przez zwaśnione strony postępowania jako narzędzie do opóźnienia wydania decyzji. Przesłanki do zastosowania tego elementu postępowania są bowiem sformułowane zbyt ogólnie i mało precyzyjnie.

Nowe elementy decyzji

Nowelizacja k.p.a. zawiera zapisy porządkujące dotyczące elementów decyzji administracyjnej, które zostaną zapisane w punktach. Nowością będzie natomiast możliwość zrzeczenia się przez stronę prawa do odwołania, które należy wpisać w pouczenie. Konsekwencją tej zasady jest modyfikacja trybu wykonalności decyzji przed upływem terminu na złożenie odwołania, który będzie możliwy do zastosowania nie tylko w sytuacji złożenia oświadczenia o zgodności treści rozstrzygnięcia z żądaniem, lecz także wówczas, gdy wszystkie strony zrzekną się na piśmie prawa wniesienia odwołania.

To zmiana bardzo pożądana w postępowaniach o pozwolenie na budowę, która po uchwaleniu pozwoli na przyspieszenie zarejestrowania dziennika budowy oraz rozpoczęcie robót budowlanych, bez konieczności oczekiwania na uprawomocnienie się pozwolenia na budowę. Z dniem, w którym organ będzie w posiadaniu kompletu oświadczeń wszystkich stron postępowania o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.

Przekroczenie terminu na rozpatrzenie wniosku

Prawo budowlane określa szczególne zasady dotyczące terminu rozpatrywania wniosków o pozwolenie na budowę oraz konsekwencji finansowych uchybienia tym terminom. Nowelizacja k.p.a. ma wprowadzić prawo wniesienia ponaglenia w sytuacji bezczynności organu lub przewlekłości prowadzenia postępowania. Ponaglenie zawierające uzasadnienie będzie wnoszone do organu odwoławczego (w przypadku pozwoleń na budowę – wojewody lub Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (starosty lub wojewody). W terminie do siedmiu dni od daty wniesienia ponaglenia organ przekazuje odpisy (kopie) akt sprawy, które mogą mieć formę elektroniczną oraz odnosi się na piśmie do jego uzasadnienia. Organ odwoławczy będzie zobowiązany rozpatrzeć ponaglenie w ciągu kolejnych siedmiu dni. Postępowanie ma kończyć postanowienie, które powinno więc być wydane w ciągu 14 dni licząc od daty złożenia ponaglenia. Zawierać ono będzie wskazanie, czy organ faktycznie dopuścił się bezczynności lub przewlekle prowadził postępowanie oraz czy dodatkowo uchybienia te nie miały znamion rażącego naruszenia prawa.

Zażalenie na bezczynność lub nieuzasadnione przewlekłe prowadzenie sprawy ma zastąpić po nowelizacji k.p.a. ponaglenie organu.

Następnie, w sytuacji potwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, organ odwoławczy wyznaczy termin na rozpatrzenie sprawy oraz zarządzi dokonanie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych ww. uchybień. Ta instytucja prawna zastąpi obowiązujące już obecnie zażalenie na bezczynność lub nieuzasadnione przewlekłe prowadzenie sprawy.

Postępowanie wyjaśniające

Jeśli postępowanie przed organem I instancji miało wady proceduralne, to po nowelizacji k.p.a. będą mogły być one naprawione przez organ odwoławczy, bez narażenia na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności rozstrzygania spraw. Częstą wadą postępowania mającego na celu wydanie pozwolenia na budowę jest brak lub niekompletne zawiadomienie o wszczęciu, jako efekt trudności w ustaleniu kręgu stron postępowania. W konsekwencji przyjęcia tej nowelizacji wada ta może być skorygowana przed organem II instancji w postępowaniu odwoławczym.

Nowelizacja k.p.a. wprowadzi również jako ogólną zasadę milczące rozpatrzenie spraw, znane z Prawa budowlanego i wykorzystywane przy akceptacji zgłoszeń wykonywania robót budowlanych.

Można więc stwierdzić, że proponowana nowelizacja k.p.a. nie wprowadza rewolucyjnych zmian w postępowaniach prowadzonych na podstawie Prawa budowlanego. Zastosowanie zbyt ogólnie sformułowanych przesłanek do zastosowania nowych instytucji prawnych (np. mediacji) może jednakże odnieść odwrotny od zamierzonego skutek i przyczynić się paradoksalnie do wydłużenia prowadzonych postępowań. W przypadku zasad prowadzenia postępowań związanych z inwestowaniem, inwestorzy ciągle oczekują innego rodzaju zmian, czyli polegających raczej na uproszczeniu procedur. Nowelizacje k.p.a. nie wychodzą, niestety, w pełni naprzeciw tym oczekiwaniom.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 49, art. 64 § 2, ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 23; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2138)

DAGMARA KAFAR

specjalistka w zakresie prawa budowlanego oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Możliwe przedłużenie stanu wyjątkowego o kolejne 60 dni

    Stan wyjątkowy. Kwestią przedłużenia stanu wyjątkowego zajmie się rząd podczas najbliższego posiedzenia - zapowiedział rzecznik rządu Piotr Müller. Dodał, że sytuacja na polsko-białoruskiej granicy jest nadal poważna i wymaga szczególnych działań. Szef MSWiA Mariusz Kamiński zapowiedział, że będzie rekomendował rządowi przedłużenie stanu wyjątkowego o kolejne 60 dni.

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?