Kategorie

Organizacja i funkcjonowanie metropolii

Paweł Uściński
Organizacja i funkcjonowanie metropolii./ fot. Fotolia
Metropolie są w ostatnich latach tematem licznych dyskusji. Stają się również przedmiotem prac legislacyjnych. Obok ustawy o związkach metropolitalnych z 2015 roku została przyjęta ustawa tworząca metropolię śląską. Kolejne, podobne projekty, dotyczące np. Warszawy, są obecnie dyskutowane.

Ustawa o związkach metropolitalnych

Uchwalona 9 października 2015 r. ustawa pozwala na tworzenie, rozporządzeniem Rady Ministrów, związków metropolitalnych.  W skład takiego związku mogą wchodzić gminy położone w granicach obszaru metropolitalnego rozumianego jako:

Spójną pod względem przestrzennym strefę oddziaływania miasta będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa, chrakteryzującą się istnieniem silnych powiązań funkcjonalnych oraz zaawansowaniem procesów urbanizacyjnych, zamieszkałą przez co najmniej 500 000 mieszkańców.

W jego skład mogą także wchodzić powiaty, na terenie których leży co najmniej jedna gmina położona w granicach obszaru metropolitalnego.

Ustalanie granice poszczególnych obszarów metropolitalnych i tworzenie na ich obszarze Związków należy do kompetencji Rady Ministrów. Ustawa przewiduje powołanie organów władzy w nowopowstałych związkach, którymi są zgromadzenie związku metropolitalnego i zarząd związku metropolitalnego. W założeniu, omawiana regulacja ma pozwalać na tworzenie związków metropolitalnych na terenie całego kraju.

Metropolia śląska

Praktyka ustawodawcza obecnej kadencji Sejmu poszła jednakże w innym kierunku. 9 marca 2017 roku sejm przyjął ustawę o związku metropolitalnym w województwie śląskim.

Katowicom nadany został status miasta na prawach powiatu. Omawiana ustawa została określona jako poprawiona wersja ustawy z 9 października 2015 r. Znalazły się w niej zbliżone zapisy dotyczące m.in. tworzenia związku metropolitalnego:

Art. 4. 1. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia:

1) utworzyć w województwie śląskim związek metropolitalny, ustalić jego nazwę i siedzibę jego władz oraz ustalić jego obszar i granice przez wskazanie gmin wchodzących w skład tego związku,

2) zmieniać obszar i granice związku metropolitalnego przez wskazanie gmin wchodzących w skład tego związku

Reklama

2. Zmieniając obszar i granice związku metropolitalnego, Rada Ministrów ustala nowe granice istniejącego związku metropolitalnego, z tym że obszar związku metropolitalnego w nowych granicach obejmuje co najmniej obszar gmin, które wchodzą w skład związku metropolitalnego w jego dotychczasowych granicach.

Aby powstał Związek, rada miasta Katowice musi, poprzez wojewodę śląskiego, złożyć wniosek o utworzenie związku metropolitalnego do ministra właściwego do spraw administracji publicznej. 4 kwietnia 2017 roku ustawa została podpisana przez Prezydenta.

Plany metropolii warszawskiej

Obecnie w sejmie znajduje się, projekt ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Przewiduje stworzenie metropolii warszawskiej poprzez włączenie do miasta stołecznego 32 dodatkowych gmin. Miasto stołeczne będzie wykonywać zadania publiczne w zakresie zadań powiatu, a także m.in.:

- koordynowania realizacji zadań publicznych przez gminy znajdujące się w obszarze miasta stołecznego Warszawy;

- publicznego transportu zbiorowego;

- zarządzania drogami publicznymi z wyjątkiem dróg gminnych, autostrad i dróg ekspresowych;

- rozwoju społecznego i gospodarczego obszaru miasta stołecznego Warszawy;

- koordynowania realizacji zadań publicznych przez gminy wchodzące w skład m.st, Warszawy;

Organami władzy mają być prezydent i rada miasta, wybierana na czteroletnią kadencję.

Proponowany jest również zapis, zgodnie z którym uchwały rady m.st Warszawy mają być podejmowane podwójną większością głosów, jeżeli ustawa w danej kwestii nie stanowi inaczej. Na podwójną większość składa się:

- większość ustawowego składu rady,

 - taka liczba radnych, że mieszkańcy reprezentowanych przez nich gmin lub dzielnic stanowią większość ludności zamieszkałej na obszarze miasta stołecznego Warszawy.

Trwają obecnie liczne dyskusje nad podobnymi projektami ustaw również dla innych miast, m.in. Poznania.

Metropolia jako pojęcie naukowe

Reklama

Warto zauważyć, iż definicja pojęcia metropolii, obszarów metropolitalnych, są przedmiotem dyskusji naukowej oraz zastosowania różnorodnych rozwiązań prawnych w Europie i na świecie. Coraz częściej kładzie się wśród ekspertów większy nacisk na kryteria funkcjonalne (gospodarcze i społeczne role oraz powiązania jednostek wchodzących w skład Obszaru) oraz kryteria ekonomiczne, niż na samą ilość osób zamieszkujących obszar metropolitalny (kryterium demograficzne).

W związku z tym zaznaczane jest, że termin metropolia „odnosić się nie tyle do miast największych, ile raczej do ośrodków, które są „najważniejsze po względem pełnionych funkcji”.

Podobnie w przypadku pojęcia obszaru metropolitalnego, największy nacisk kładzie się na stronę funkcjonalną, zgodnie z definicją:

 Duży, złożony i spójny funkcjonalnie zespół miejski (osadniczy), którego istotną cechę stanowi występowanie funkcji metropolitalnych, a także powiązań funkcjonalnych.

Polskie metropolie na tle światowych

Badania i raporty naukowe dotyczące tego zagadnienia sytuują polskie miasta stosunkowo nisko, jeśli chodzi o rankingi obejmujące metropolie o skali międzynarodowej. Zgodnie z raportem thinktanku Globalization and World Cities tylko Warszawa została zaliczona do tak zwanego grona „Miast Światowych”. Następne w tej klasyfikacji Wrocław, Kraków i Poznań zostały natomiast zakwalifikowane do niższej kategorii - ośrodków regionalnych, nazwanej high sufficiency (potencjalnych miast światowych).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?