Jak kształtują się prawa i odpowiedzialność w spółkach z udziałem gmin

Spółka z udziałem jednostek samorządu terytorialnego powołana do życia w celu realizacji zadań z zakresu świadczenia usług o charakterze użyteczności publicznej zobligowana jest do opracowania regulaminu określającego zasady korzystania z usług przez tę spółkę świadczonych, a także obowiązki spółki wobec odbiorców usług. Regulamin taki ma charakter wzorca umowy. Wzorce umów są charakterystyczne dla tzw. umów masowych, w których jedna ze stron przystępuje do warunków określonych jednostronnie przez drugą stronę umowy. Regulamin jest zatwierdzany przez organ wykonawczy gminy, czyli wójta. Warto wspomnieć, że obowiązek uchwalania regulaminu i zatwierdzania go przez organ wykonawczy nie dotyczy działalności spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, których zakres działania obejmuje usługi wodociągowo-kanalizacyjne. W tym bowiem przypadku regulamin taki opracowuje spółka, a rada gminy zatwierdza go i uchwala jako akt prawa miejscowego.

Nazwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podkreśla odmienność spółki kapitałowej od spółek osobowych, w których wspólnicy odpowiadają bez ograniczeń całym swoim majątkiem. Z kolei w spółkach kapitałowych, a więc w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółce akcyjnej odpowiedzialność za zobowiązania spoczywa na spółce, która odpowiada za zaciągnięte zobowiązania całym swoim majątkiem, a nie majątkiem wspólników. Na majątek spółki składa się m.in. kapitał zakładowy. Kapitał zakładowy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością powinien wynosić co najmniej 50 tys. zł z kolei w spółce akcyjnej co najmniej 500 tys. zł. Kapitał zakładowy w spółce z o.o. powinien być w całości wpłacony przed rejestracją spółki. Z kolei w przypadku spółki akcyjnej kodeks spółek handlowych wymaga, by akcje obejmowane za wkłady niepienieniężne były w całości pokryte nie później niż w ciągu roku od zarejestrowania spółki, zaś akcje obejmowane za wkłady pieniężne powinny być opłacone co najmniej w 1/4 w momencie rejestracji spółki. Dla spółki z o.o. wpłacenie całego kapitału jest warunkiem jej powstania. Kapitał zakładowy w spółce prawa handlowego powinien być utrzymany w swojej wartości przez cały czas trwania spółki, tylko w ten sposób stanowić może realne zabezpieczenie wierzycieli spółki. Pisma firmowe kierowane do kontrahentów i urzędów winny być opatrzone w informacje o wysokości kapitału zakładowego spółki, a w przypadku spółki akcyjnej także należy ujawnić wysokość kapitału wpłaconego.

ALEKASANDRA MARSZAŁEK

radca prawny

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 12 i 13 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 ze zm.).