Kategorie

Jak rozliczyć i opodatkować przychody radnego

Joanna Nowicka
W rocznym rozliczeniu podatku za 2007 r. radny nie uwzględnia kwot wykazanych w PIT-R, wolnych od podatku dochodowego z tytułu pełnienia obowiązków obywatelskich i społecznych, do wysokości 2280 zł miesięcznie.

PIT-R otrzymują wyłącznie osoby, które w 2007 r. osiągnęły przychody z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich określonych w art. 13 pkt. 5 i 6 ustawy 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu RP, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych, powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, sędziów Trybunału Stanu, ławników powszechnych.

Na czym polega „pełnienie obowiązku obywatelskiego” oraz, jak rozumieć pojęcie „udział w komisjach” wyjaśniał m.in. Trybunał Konstytucyjny (patrz ramka).

Dla kogo PIT-R

Informację PIT-R za 2007 r. powinny otrzymać osoby, które z wykonywanej osobiście działalności osiągnęły:

Reklama

• przychody związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzn. przychodów otrzymywanych przez osoby należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych,

• przychody z wykonywania określonych czynności zleconych im przez organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokuraturę na podstawie właściwych przepisów, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników (z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wynagrodzenia płatników z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa oraz wykonywania zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz wypłatą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych) i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wyłączenie dotyczy przychodów uzyskanych na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze).

 

Od kogo PIT-R

Informację roczną PIT-R radni otrzymali od płatników (m.in. od osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej), którzy w 2007 r. dokonywali wypłat należności wolnych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b i pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osobom fizycznym z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 5 i 6).

PIT-R za 2007 r. płatnicy mieli obowiązek przekazać radnym (i urzędom skarbowym) do 29 lutego 2008 r.

Opodatkowane, ale nie wszystko

Wynagrodzenia otrzymywane przez osoby (tutaj - radnych) wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich oraz m.in. z tytułu udziału w komisjach zasadniczo podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przy czym przez wynagrodzenie otrzymywane przez radnych ustawa podatkowa rozumie wszelkie wypłaty związane z prowadzeniem przez nich tego rodzaju działalności.

Opodatkowując wynagrodzenie otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z działalnością społeczną lub obywatelską, zwalnia się jednak od tego podatku otrzymywane przez te osoby wypłaty stanowiące diety i kwoty będące zwrotem kosztów - do wysokości określonej w odrębnych przepisach, tj. w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wyrok NSA z 1 października 1996 r., sygn. akt SA/Sz 236/96).

Bez podatku 2280 zł miesięcznie

Przychody z tytułu pełnienia takich obowiązków korzystają ze zwolnienia od podatku do wysokości określonej przepisami. W 2007 r. wolne od podatku były diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zwolnienie w tej samej wysokości obowiązuje także w 2008 r.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku (były w 2007 r. i są nadal) także diety i inne należności za czas podróży osoby niebędącej pracownikiem - do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Potrzebne do zeznania za 2007 r.

Jeżeli w 2007 r. płatnik (np. urząd gminy) wypłacał radnemu jedynie należności z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich i należności te nie przekroczyły kwot wolnych od podatku dochodowego (2280 zł miesięcznie), to radny otrzymał od płatnika jedynie informację PIT-R (bez PIT-11). Jeżeli natomiast wypłacone radnemu w 2007 r. przez jednego płatnika kwoty przekroczyły kwotę wolną od podatku, stosowną informację radny otrzymał w PIT-11 (lub w PIT-40, tj. rocznym obliczeniu podatku przez pracodawcę).

Zarówno PIT-11, jak i PIT-40 płatnicy mieli obowiązek przekazać podatnikom do 29 lutego 2008 r. (art. 39 ust. 1 i 37 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

ZAPAMIĘTAJ

Radni, których za 2007 r. nie rozlicza pracodawca (w PIT-40), zeznanie podatkowe wypełniają na podstawie otrzymanych od płatników PIT-R i PIT-11.

Co oznaczają pojęcia „pełnienie obowiązku obywatelskiego” i „udział w komisjach”

Reklama

W wyroku z 25 listopada 1997 r. (sygn. akt U 6/97, opubl. Dz.U. nr 145, poz. 981) Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) orzekł, że o pełnieniu obowiązku obywatelskiego możemy mówić wtedy, gdy dana osoba uczestniczy w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatel, zgodnie z zasadami demokratyzmu instytucji publicznych (a nie jako np. osoba odpłatnie świadcząca usługi eksperckie czy jako pracownik wykonujący swe obowiązki zawodowe). Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy zaś do czynienia wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracy instytucji (w szczególności samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Tak rozumiane obowiązki społeczne i obywatelskie można pełnić nie tylko na podstawie wyboru, lecz także w wyniku powołania przez właściwy organ, wyznaczenia przez upoważnioną organizację społeczną lub na skutek podobnych prawem określonych zdarzeń.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku TK z 25 listopada 1997 r. (sygn. akt U 6/97, opubl. Dz.U. nr 145, poz. 981) czytamy, że udział w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej może być zarazem „pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich”, tak jest w szczególności w przypadku funkcji członka komisji rady gminy nie będącego radnym. Mogą istnieć jednak komisje tworzone przez takie organy, w których udział nie polega na pełnieniu określonych ustawą obowiązków społecznych lub obywatelskich (w określonym wcześniej rozumieniu), taki charakter mają np. złożone z fachowców komisje - stałe lub tworzone tymczasowo - mające na celu ustalanie i szacowanie szkód, badanie przyczyn katastrofy, orzekanie w drugiej instancji w sprawach z zakresu administracji publicznej.

PIT-R w pytaniach i odpowiedziach

1 Jako pracownik zatrudniony w jednostce w 2007 r. byłem jednocześnie radnym w radzie gminy, gdzie otrzymywałem diety za posiedzenia. Pracodawca wypłacał mi wynagrodzenia za czas pobytu na sesji rady gminy i wykazał je w PIT-R jako wolne od podatku. Czy słusznie?

Nie. Pracodawca ma obowiązek zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów gminy, a więc także - w sesjach rady gminy. Za czas takiego zwolnienia pracownikowi będącemu radnym nie przysługuje jednak wynagrodzenie za pracę (art. 25 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Natomiast otrzymane przez pracownika wynagrodzenie za czas pobytu na sesji rady gminy podlega opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym miejscu należy przypomnieć, że za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a zwłaszcza: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

 

2 Jestem członkiem zarządu spółki, której udziałowcem jest Skarb Państwa. Otrzymałem od płatnika PIT-R z rozliczonymi delegacjami i dietami za 2007 r. Czy jest to słuszne?

Nie, w informacji PIT-R nie można rozliczać delegacji i diet wypłacanych członkom zarządu i rad nadzorczych.

PIT-R jest to „Informacja o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich”. A wynagrodzenie otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) nie może być utożsamiane z wynagrodzeniem otrzymywanym przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zakresy pojęciowe obu tych przepisów (pkt 5 i 7 w art. 13) wzajemnie się bowiem wyłączają (wyrok NSA z 7 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 83/97).

Pojęcie obowiązków społecznych lub obywatelskich odnosi się bowiem do zadań publicznych i państwowych, a nie do czynności związanych z zarządzaniem działalnością gospodarczą osoby prawnej, choćby miały charakter społeczny - w znaczeniu „nie związany z zatrudnieniem” (wyroki NSA: z 24 maja 1996 r., sygn. akt III SA 254/96, opubl. OP 1997/1/6 oraz z 2 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 481/96, opubl. Serwis Podatkowy 1998/10/48).

Zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczy świadczenia otrzymywanego za udział w organach statutowych osoby prawnej, lecz diet oraz kwot zwrotu kosztów otrzymanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (wyrok NSA z 7 października 1997 r., sygn. akt III SA 341/96).

3 Jestem radnym gmin. Za udział w sesjach rady gminy, zgodnie z uchwałą tej rady, przysługują mi diety oraz należności za czas podróży. W 2007 r. z tego tytułu uzyskałem w poszczególnych miesiącach wypłaty w kwotach odpowiednio: 1880 zł, 1320 zł, 1500 zł, 2112 zł, 1050 zł, 1620 zł, 1210 zł, 2155 zł, 1260 zł, 1720 zł, 1430 zł i 1850 zł. Poza tymi wypłatami nie otrzymałem innych należności od gminy. Czy powinienem otrzymać od gminy informację PIT-11? Czy kwoty otrzymane od gminy muszę wykazać w PIT-37 za 2007 r.?

Nie, wymienione kwoty jako wolne od podatku w 2007 r. do wysokości 2280 zł miesięcznie podlegały wykazaniu wyłącznie w PIT-R. Gmina jako płatnik nie miała obowiązku sporządzania PIT-11. W PIT-11 nie wykazuje się bowiem kwot zwolnionych od podatku dochodowego. Podatnik kwot wykazanych w PIT-R, nieprzekraczających miesięcznej kwoty wolnej od podatku, nie wykazuje w swoim rocznym zeznaniu podatkowym.

4 Jako radny w grudniu 2007 r. otrzymałem jednorazową wypłatę od gminy w wysokości 9830 zł z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich za udział w komisjach w okresie styczeń-grudzień 2007 r. Czy w swoim zeznaniu podatkowym za 2007 r. muszę wykazać należności przekraczające kwotę wolną od podatku, tj. 2280 zł?

Płatnik miał obowiązek wystawić podatnikowi informację PIT-R. Dopiero na podstawie tej informacji można odpowiedzieć na postawione pytanie. Należy bowiem pamiętać, iż mimo że wysokość diet wypłaconych w tym przypadku w kwocie 9830 zł przekracza kwotę zwolnienia od podatku, tj. 2280,00 zł, to z tego zwolnienia korzystają kwoty dotyczące danego miesiąca, a nie kwoty wypłacone w danym miesiącu. Informacja PIT-R powinna być sporządzona w taki sposób, że płatnik dokonujący wypłat zaznacza miesiąc, którego dotyczy wypłata, a nie miesiąc, w którym dokonano wypłaty kwoty diety radnym.

Joanna Nowicka

PODSTAWA PRAWNA:

• Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?