Czy radni decydują o wypłacie trzynastek wójtom, starostom i marszałkom

Do 31 marca 2009 r. należało wypłacić pracownikom samorządowym dodatkowe nagrody roczne (dalej: trzynastki). Podobnie jak w latach ubiegłych zdarzały się przypadki uchwał rad przyznających prawo do trzynastek wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) i starostom. Pracownicy gmin i powiatów, których rady nie podjęły uchwały w tej sprawie, poczuli się zaniepokojeni brakiem decyzji radnych przyznającej prawo do wypłaty trzynastek. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (dalej: KR RIO) wydała więc stanowisko wyjaśniające, czy nabycie prawa do trzynastki przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) jest uzależnione od uchwały radnych (stanowisko KR RIO z 27 lutego 2009 r., na stronie www.rio.gov.pl).

Podstawowe akty prawne

Pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych; dalej: ustawa o pracownikach samorządowych). Zasady nabywania prawa oraz ustalania wysokości i wypłacania dodatkowego wynagrodzenia rocznego dla pracowników jednostek sfery budżetowej, w tym wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, określają przepisy ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej.

Rady gmin (rady powiatów oraz sejmiki województw) ustalają w drodze uchwały - biorąc pod uwagę określony w rozporządzeniu płacowym maksymalny poziom tych świadczeń - tylko wysokość wynagrodzenia zasadniczego i dodatku specjalnego wójta, burmistrza, prezydenta, starosty oraz marszałka województwa (art. 8-10 ustawy o pracownikach samorządowych).

Warunki otrzymania trzynastki

Żeby uzyskać prawo do trzynastki w pełnej wysokości, pracownicy samorządowi, a więc także wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta i marszałek, mają obowiązek przepracować u pracodawcy (czyli odpowiednio w urzędzie gminy, starostwie i urzędzie marszałkowskim) cały roku kalendarzowy. Jeżeli pracownicy samorządowi są zatrudnieni co najmniej 6 miesięcy, również nabywają prawo do trzynastek, ale w wysokości proporcjonalnej do przepracowanego okresu.

Wymóg przepracowania pół roku nie jest konieczny m.in. w następujących przypadkach:

1) nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem,

2) rozwiązania stosunku pracy w związku z:

• przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczeniem rehabilitacyjnym,

• przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,

• likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,

• likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,

3) podjęcia zatrudnienia:

• w wyniku przeniesienia służbowego,

• na podstawie powołania lub wyboru,

4) korzystania:

• z urlopu wychowawczego,

• z urlopu dla poratowania zdrowia,

• przez nauczyciela z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego,

5) wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika.

Podjęcie przez radę gminy (radę powiatu albo sejmik województwa) uchwały w sprawie dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie tworzy, nie zmienia ani nie znosi uprawnienia adresata uchwały (wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka) do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Prawo do trzynastki pracownik samorządowy nabywa z mocy prawa, a nie jest ono uzależnione od woli pracodawcy (odpowiednio rady gminy, starostwa lub urzędu marszałkowskiego).

Podjęta przez radę gminy, radę powiatu albo sejmik województwa uchwała w sprawie przyznania wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), starostom i marszałkom prawa do trzynastki może mieć wyłącznie charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzać spełnienie przesłanek warunkujących nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Wioletta Kępka

Podstawy prawne:

• Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458)

• Ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. nr 104, poz. 711)