REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Rada gminy nie może głosować korespondencyjnie /fot. Shutterstock
Rada gminy nie może głosować korespondencyjnie /fot. Shutterstock
fot.Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zdaniem Wojewody Śląskiego rada gminy – podobnie jak inne organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego – nie może podejmować uchwał w trybie korespondencyjnym.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 czerwca 2020 roku (znak: NP.II.4131.1.546.2020) Wojewoda Śląski stwierdził w całości nieważność uchwały jednej z rad gminy z uwagi na podjęcie jej z naruszeniem przepisów Konstytucji RP, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [dalej: ustawa o szczególnych…].

REKLAMA

Kontrowersyjny tryb podjęcia uchwały

Rada gminy podjęła w dniu 30 kwietnia 2020 roku uchwałę w sprawie sieci publicznych przedszkoli prowadzonych przez gminę.

Sesja, na której została podjęta przedmiotowa uchwała, została przeprowadzona w trybie zdalnym, a uchwały zostały podjęte w drodze głosowania korespondencyjnego. Wszyscy radni w sposób zdalny uczestniczyli w sesji. W oparciu o ustaloną na podstawie głosów oddanych korespondencyjnie liczbę radnych, którzy wzięli udział w głosowaniu, Przewodnicząca stwierdziła prawomocność obrad. W sali obrad oprócz Przewodniczącej rady gminy obecne były także 2 osoby spoza składu radnych. Natomiast radni byli widoczni na ekranie, ale nie wypowiadali się i nie brali udziału w głosowaniu.

Polecamy: Seria poradników z prawa pracy

REKLAMA

Przewodnicząca Rady gminy omawiając punkt porządku obrad dotyczący zakwestionowanej przez Wojewodę uchwały ograniczyła się wyłącznie do odczytania tytułu projektu uchwały, poinformowania o wydaniu przez odpowiednie komisje pozytywnych opinii oraz do wskazania, że w głosowaniu korespondencyjnym oddano głosów "za" 15, czyli uchwałę podjęto jednogłośnie. Tym samym głosowanie odbyło się przed sesją, na której „podjęta” została zakwestionowana uchwała. Mieszkańcy, którzy obserwowali obrady rady mogli tylko zapoznać się z odczytanymi przez Przewodnicząca Rady głosami radnych. Nie mogli natomiast obserwować samego procesu głosowania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W toku wszczętego postępowania nadzorczego dotyczącego przedmiotowej uchwały rada gminy powoływała się na art. 15 zzx ust. 1 ustawy o szczególnych... Zgodnie z tym przepisem  w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego oraz działające kolegialnie organy: wykonawcze w jednostkach samorządu terytorialnego, w związkach jednostek samorządu terytorialnego, w związku metropolitalnym, w regionalnych izbach obrachunkowych, samorządowych kolegiach odwoławczych oraz w organach pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego mogą zwoływać i odbywać obrady, sesje, posiedzenia, zgromadzenia lub inne formy działania właściwe dla tych organów, a także podejmować rozstrzygnięcia, w tym uchwały, z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość lub korespondencyjnie (zdalny tryb obradowania).

Zastrzeżenia Wojewody

Powyższa uchwała została w całości zakwestionowana przez Wojewodę, który stwierdził jej nieważność. Zdaniem organu nadzoru uchwała została podjęta z naruszeniem:

- art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej) w związku z art. 61 Konstytucji RP;

- art. 15 zzx ust. 1 ustawy o szczególnych …

Jak słusznie wskazał organu nadzoru Konstytucja RP oraz ustawa o samorządzie gminnym gwarantują jawność działania rady gminy, w tym jawność podejmowania przez nią uchwał. Zdaniem Wojewody „określony w ustawie o samorządzie gminnym tryb podejmowania uchwał przez organy gminy opierający się na jawnym głosowaniu reprezentantów lokalnej społeczności stanowi jeden z elementów gwarancji demokratycznego państwa prawnego i ma charakter bezwzględnie obowiązujący.”. Jawność zdaniem Wojewody obejmuje także „ prawo obywateli do uzyskiwania informacji o stanowisku, jakie poszczególni radni zajmowali w głosowaniach na sesji. Tylko bowiem w takim wypadku można mówić o pełnej realizacji zasady jawności działalności organów władzy publicznej.”. Organ wskazał również, że „ustanowienie obowiązku jawności głosowania, jak wskazuje się w literaturze i orzecznictwie, stanowi realizację ogólnej, konstytucyjnej zasady prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. (…)Przez jawność głosowania należy rozumieć taki sposób przeprowadzenia głosowania nad przyjęciem uchwały, który pozwala na zapoznanie się z treścią głosów konkretnych radnych przez innych radnych, a także innych osób obecnych przy głosowaniu (np. mieszkańców). Podjęcie uchwały bez zachowania jawności powinno prowadzić do uznania, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa i w konsekwencji do stwierdzenia jej nieważności”.

REKLAMA

Wojewoda zauważył przy tym, że brak jest przepisów ograniczających zasadę jawności działania rady gminy w obecnej sytuacji faktycznej. Tym samym „gmina nie jest upoważniona do wprowadzania ograniczeń zasady jawności. Ponadto, nie istnieje również przepis ustawowy, który wyłączałby jawność działania rady gminy na sesji zwołanej w trybie zdalnym. Takim przepisem szczególnym nie jest przede wszystkim, obowiązujący od 31 marca br. przepis art. 15zzx ust. 1 ustawy o szczególnych (…)”.

Wojewoda Śląski słusznie zauważył, że powyższa regulacja szczególna „nie wyłącza ogólnych przepisów ustawy o samorządzie gminnym - w zakresie w jakim przepisów tych nie da się pogodzić z istotą odbywania sesji i podejmowania uchwal w trybie korespondencyjnym". Jego zdaniem „sesja zwołana w tym trybie nie może odbywać się z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym z naruszeniem zasady jawności (…). W obowiązującym stanie prawnym nie ma bowiem przepisu, który przyznawałby prawo do ograniczenia wskazanej zasady w działalności organu gminy w tym okresie.”.

W rozstrzygnięciu nadzorczym powołano się tym na ustawowy obowiązek zapewnienia wstępu na sesję, co zdaje się być zbyt daleko idącą tezą w przedmiotowym stanie faktycznym.

Organ nadzoru stwierdził, że „przeprowadzenie obrad korespondencyjnych powinno być zastrzeżone dla działających kolegialnie organów wykonawczych w jednostkach samorządu terytorialnego, w regionalnych izbach obrachunkowych czy samorządowych kolegiach odwoławczych. Natomiast w przypadku organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, do których niewątpliwie należy Rada (…), należałoby zastosować rozwiązanie umożliwiające odbycie posiedzenia z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość.”. Zdaniem Wojewody z art. 15zzx ustawy o szczególnych…   nie wynika, że tryb korespondencyjny dotyczy rady gminy. Przepis ten wprowadza dwa odrębne tryby - (1) z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość, (2) korespondencyjnie - które zdaniem organu nadzoru „nie mogą być stosowane dowolnie przez organy wymienione w tym przepisie, a w szczególności tryb korespondencyjny nie powinien być stosowany przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego.”.

Wojewoda wskazał, że „Konstytucja gwarantuje (…) każdemu obywatelowi prawo wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2). Tymczasem, głosowanie nad uchwałami w trybie korespondencyjnym pozbawia mieszkańców tego prawa. Nie mają oni możliwości wypowiadania się, zadawania pytań, czy też zaznajomienia się ze stanowiskiem poszczególnych radnych. Jawność działania rady gminy jest w tym przypadku ograniczona, a mieszkaniec gminy ma możliwość jedynie obejrzenia transmisji sesji i wysłuchania protokołu odczytanego przez Przewodniczącą Rady.”.

W ocenie Wojewody „oddanie głosu przez radnych na kwestionowaną uchwałę jeszcze przed rozpoczęciem sesji, (…) powoduje, iż nie można uznać, iż akt ten był głosowany na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. A wręcz przeciwnie radni (…) głosowali na nią jeszcze przed otwarciem niniejszej sesji. W tej sytuacji pozostawanie w obrocie prawnym aktu, który nie został uchwalony w przewidzianym trybie, jest niedopuszczalne.”

Podsumowanie

Należy w pełni zaaprobować główną tezę powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego odnoszącą się do trybu korespondencyjnego. Wojewoda Śląski słusznie przyjął, że tryb ten może być stosowany dla działających kolegialnie organów wykonawczych w jednostkach samorządu terytorialnego, w regionalnych izbach obrachunkowych czy samorządowych kolegiach odwoławczych. Z uwagi na konstytucyjnie gwarantowaną jawność działania organów stanowiących JST, skonkretyzowaną zarówno w ustawie o samorządzie gminnym, jak i ustawie o dostępie do informacji publicznej – tryb ten nie może być stosowany do rady gminy.

Ustawa o szczególnych… winna być traktowana jako regulacja szczególna jedynie w zakresie sesji odbywanych w tradycyjnym znaczeniu (jako fizyczne spotkanie radnych) oraz w zakresie wstępu mieszkańców na sesję. Regulacja szczególna nie wyłącza natomiast pozostałych elementów jawności, w tym obowiązku transmisji obrad, zamieszczania nagrań z sesji, głosowania przy pomocy urządzeń rejestrujących imienne wyniki głosowań oraz publikacji tych wyników w sposób określony ustawowo.

Należy pamiętać, że w przypadku aktów prawa miejscowego naruszenie prawa przy ich uchwalaniu może stanowić podstawę stwierdzenia ich nieważności w każdym czasie, nawet po wielu latach. Biorąc pod uwagę to ryzyko organy stanowiące JST powinny zdecydowanie wystrzegać się głosowań w trybie korespondencyjnym. Jednocześnie koniecznym jest zapewnienie odpowiedniego standardu sesją prowadzonym z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
To było takie proste? Bloomberg: Polska zagroziła blokadą chińskiego eksportu do UE. Teraz spokojniej na granicy z Białorusią

Prezydent Andrzej Duda podczas niedawnej wizyty w Pekinie zagroził Chinom zablokowaniem kluczowego kolejowego szlaku transportowego do UE, by osłabić kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej – napisała 24 lipca 2024 r. agencja Bloomberga. To może być przyczyna spadku nielegalnych przekroczeń tej granicy w ostatnich tygodniach.

Barszcz Sosnowskiego groźny nie tylko po dotknięciu

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) to jedna z roślin groźnych dla zdrowia. Warto wiedzieć, że nie tylko dotykanie jej jest ryzykowne. Niebezpieczne może być przebywanie w jej otoczeniu. Co zrobić, gdy już dojdzie do oparzenia?

Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Przeszło 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Wzrosną też ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

REKLAMA

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

REKLAMA

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA