Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrowersyjne orzeczenie RIO dotyczące zmian w systemie odpadowym

Kontrowersyjne orzeczenie RIO dotyczące zmian w systemie odpadowym./ fot. Shutterstock
Kontrowersyjne orzeczenie RIO dotyczące zmian w systemie odpadowym./ fot. Shutterstock
Zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu jakiekolwiek zmiany uchwał odpadowych wymagają całościowego dostosowania systemu odpadowego do znowelizowanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu stwierdziła w całości nieważność uchwały jednej z rad gmin zmieniającej uchwałę w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawek opłaty za pojemnik.

Rozstrzygnięcie nadzorcze RIO zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Rada gminy w dniu 24 października 2019 roku podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę z 2016 roku w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawek opłaty za pojemnik. Na mocy przedmiotowej uchwały rada gminy dokonała zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszczanej w przypadku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości zamieszkanych – stawka ta została zmieniona z 13 zł na 18,50 zł. Pozostałe elementy uchwały pierwotnej – tj. metoda ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami w przypadku odpadów zbieranych i odbieranych nieselektywnie oraz stawki opłat za pojemnik określonej pojemności – nie zostały zmienione.

W toku postępowania nadzorczego przedstawiciel gminy argumentował, że na zmianę całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i wprowadzenie zmian wynikających z ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw gminy mają czas do września 2020 roku. Tym czasie dotychczasowe uchwały rad gmin mają być dostosowane do znowelizowanych przepisów. Dotyczy to m.in. wprowadzenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W uzasadnieniu kontrolowanej uchwały wskazano, iż konieczność jej pilnego podjęcia wynika ze zwiększonych kosztów funkcjonowania gminnych systemów gospodarki odpadami komunalnymi i zapewnienia samobilansowania się systemu odpadowego. Zdaniem projektodawców brak pilnej zmiany stawek skutkowałby powstaniem deficytu odpadowego, który musiałby zostać pokryty z innych środków własnych, co czego brak jest podstaw prawnych w obowiązujących przepisach.

RIO w Poznaniu kontrolując przedmiotową uchwałę uznało, iż została ona podjęta niezgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach [dalej: ucpg]. Zdaniem RIO brak zmiany w przedmiotowej uchwale podwyższonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określonej w uchwale nowelizowanej i nie zastosowanie do niej znowelizowanego art. 6k ust. 3 ucpg przesądza o wadliwości uchwały zmieniającej. Tym samym powodem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego nie były przepisy zawarte w kontrolowanej uchwale, lecz to czego w niej zdaniem RIO zabrakło.

Zdaniem RIO każda dokonana po 6 września 2019 roku, tj. po wejściu w życie ustawy nowelizującej, zmiana uchwał organu stanowiącego związana z szeroko pojętą gospodarką odpadami komunalnymi powinna uwzględniać stan prawny po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji zdaniem RIO po 6 września 2019 roku nie można wprowadzać w uchwale prawa do nieselektywnej zbiórki odpadów, jak i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi z miejsc ich powstania w sposób nieselektywny (czego nie uczyniono w kontrolowanej uchwale, bowiem nie odnosiła się ona do stawek opłaty podwyższonej).

Organ nadzoru nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika gminy, zgodnie z którym nowelizacja uchwał w okresie dostosowawczym nie musi dotyczyć jednorazowo całej materii. W ocenie RIO art. 9 ust. 1 ustawy „mówiący o dostosowaniu uchwał wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy, to przepis, który pozwala na to, aby przez okres vacatio legis obowiązywały jeszcze stare zapisy uchwał”. Dokonując zmian w dotychczasowej uchwale – zdaniem RIO – rada gminy winna stosować wszystkie znowelizowane przepisy, tak aby uchwała rady gminy po nowelizacji była zgodna ze wszystkimi nowymi przepisami ucpg.

W ocenie RIO „nie można uznać za prawidłowe, stworzenie przez Gminę systemu gospodarki odpadami, który na dzień podjęci uchwały, jest zlepkiem rozwiązań przyjętych na podstawie „starych” (już nieobowiązujących” jak i „nowych” przepisów ustawy”.”.

Ze stanowiskiem RIO nie sposób się zgodzić. Pomija ona cel i znaczenie przepisów przejściowych, które czasowo utrzymują w moce określone instytucje prawne. RIO z niezrozumiałych powodów określa okres przejściowy jako vacatio legis (vacatio legis to okres pomiędzy ogłoszeniem aktu normatywnego a jego wejściem w życie – okres ten nie ma nic wspólnego z przepisami przejściowymi).

RIO całkowicie pominęło przy tym zróżnicowany charakter przepisów w tym zakresie – część z nich nawiązując wprost do zasad techniki prawodawczej nakazuje zachować w mocy dotychczasowe uchwały czy akty wykonawcze podjęte przed 6 września 2019 roku. Taka technika została zastosowana m.in. w art. 9 ust. 2 czy art. 10 ust. 3 ustawy nowelizującej. W tego typu przypadkach zmiana przepisu czasowo utrzymanego w mocy jest możliwa wyłącznie gdy ustawodawca to przewidział – przykładem w tym zakresie może być art. 24 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Odmienne rozwiązanie zostało przyjęte w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, na który powoływali się w postępowaniu nadzorczym przedstawiciele gminy. Przepis ten nie zachowuje czasowo w mocy uchwał podjętych przed 6 września 2019 roku, lecz nakazuje je dostosować do nowych przepisów w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Tym dwóm sposobom skonstruowania przepisów przejściowych nie można przypisywać tożsamego znaczenia. Pozostaje to bowiem w oczwyistej sprzeczności z podstawowymi zasadami wykładni prawa. Obowiązkiem RIO było zatem ustalenie znaczenia i konsekwencji powyższego rozróżnienia.

Istotne w tym zakresie powinny być ustalenia związane z nachodzącymi na siebie okresami przejściowymi dotyczącymi gminnych systemów gospodarki odpadami komunalnymi wynikającymi z innych (wcześniejszych) aktów prawnych. W szczególności należy zwrócić uwagę na okresy przejściowe związane ze standaryzacją selektywnej zbiórki wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów czy na okresy przejściowe związane z koniecznością zmiany uchwał w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikające z ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

Przyjmując błędne stanowisko RIO w Poznaniu prezentowane w niniejszej sprawie wraz ze zmianą którejkolwiek uchwał w związku z jednym z ww. aktów prawnych (np. w związku z wdrożeniem klauzuli informacyjnej RODO do wzoru deklaracji) należałoby dokonać zmiany wszystkich uchwał odpadowych i wdrożyć w całości nowe rozwiązania wynikające z ustawy nowelizującej. W konsekwencji wyznaczony przez ustawodawcę okres przejściowy uległby znaczącemu skróceniu – z 12 miesięcy zaledwie do 8.

RIO całkowicie abstrahuje od złożoności wdrożenia całości nowych rozwiązań wynikających ze znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Działania organów gmin w tym zakresie nie ograniczają się wyłącznie do działań legislacyjnych, lecz związane sa z szeregiem działań logistycznych czy analitycznych. Dotyczy to zarówno wprowadzenia obowiązkowej selektywnej zbiórki, jak i przydomowych kompostowników.

Istotne wątpliwości budzić może także zakwestionowanie kontrolowanej uchwały przez pryzmat elementów, jakich w niej zdaniem RIO zabrakło. W konsekwencji RIO de facto oceniło rzekome zaniechanie legislacyjne rady gminy w przedmiotowym zakresie, nie zaś podjętą uchwałę. Ta bowiem sama w sobie nie została zakwestionowana – rada gminy posiadała kompetencję do podjęcia przedmiotowej uchwały, zaś określona w niej stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie przekraczała ustawowo wyznaczonej granicy.

Szczęśliwie nie wszystkie organy nadzoru w skali kraju prezentują takie samo stanowisko jak RIO w Poznaniu.

Diametralnie inaczej do kwestii nowelizacji uchwał odpadowych podeszło przykładowo RIO w Opolu dopuszczając częściową nowelizację uchwał odpadowych.

Należy mieć nadzieję, że rozstrzygnięcia innych organów nadzoru skłonią RIO w Poznaniu do rewizji swojego stanowiska, co z pewnością wpłynie korzystnie na nie łatwy proces wdrażania znowelizowanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Deklaracja przystąpienia do matury 2023 r.
    Deklaracja przystąpienia do matury 2023 r. - ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu maturalnego.
    Czy piec kaflowy i koza na węgiel dają prawo do dodatku węglowego?
    Czy piec kaflowy i koza na węgiel dają prawo do dodatku węglowego?
    Kontrola prawa do dopłaty do pelletu i węgla [urzędnicy w gminach, straż miejska i kominiarze]
    W Rzeszowie do połowy zeszłego tygodnia korekty deklaracji zgłosiło 30 osób, a w Częstochowie w okresie od 20 lipca do 2 sierpnia było ich 26 (co stanowiło niemal jedną piątą wszystkich złożonych deklaracji w tym czasie). Ale już np. w Katowicach w zeszłym tygodniu urzędnicy szacowali, że zmiany wcześniejszych deklaracji mogło dokonać ponad 200 właścicieli i zarządców nieruchomości.
    Warunki i sposób przeprowadzania egzaminu maturalnego w 2023 r. [jednolite rozporządzenie]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu maturalnego (Dz.U. z 2017 r. z późn. zm.)
    Czy dodatek węglowy jest opodatkowany?
    Pytanie: Czy po otrzymaniu dodatku węglowego, mam zapłacić podatek dochodowy PIT od 3000 zł?
    Czy jest dopuszczalna egzekucja obowiązku szkolnego w wakacje
    Do organu prowadzącego szkołę podstawową wpłynął wniosek dyrektora tej szkoły o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec rodziców uchylających się od obowiązku zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne. Wniosek wpłynął 14 czerwca 2022 r. Rolą organu egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji, czyli wymuszenie na rodzicach (prawnych opiekunach) pożądanych zachowań dziecka i (lub) samych rodziców, drogą zastosowania grzywny w celu przymuszenia. Czy zasadne jest by wójt gminy jako organ egzekucyjny wszczynał procedurę w sprawie egzekucji obowiązku szkolnego po zakończeniu roku szkolnego?
    Czy urzędnik na stanowisku kierowniczym może też być kierownikiem jednostki organizacyjnej w gminie?
    Czy pracownik na stanowisku urzędniczym kierowniczym w urzędzie gminy może jednocześnie pełnić obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej w gminie, na zasadzie wydania zarządzenia wójta w sprawie powierzenia obowiązków kierownika jednostki organizacyjnej X z zaznaczeniem, że pełnienie tych obowiązków wygasa z dniem zatrudnienia kierownika tej jednostki?
    Jak wyjaśnić rażąco niską cenę zamówienia publicznego
    Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie zapytania ofertowego. Złożono trzy oferty. Wartość jednej z ofert jest o 90% niższa od pozostałych dwóch ofert oraz o 90% od oszacowania przedmiotu zamówienia. Zamawiający ma obawy co do możliwości prawidłowej realizacji zamówienia. Czy zamawiający może w tym przypadku zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienie ceny rażąco niskiej?
    Ustawa z 22 lipca 2022 r. o dodatku węglowym [pełna treść]
    Poniżej treść ustawa z 22 lipca 2022 r. o dodatku węglowym:
    Jak złożyć wniosek o dodatek węglowy 3000 zł? Do kiedy? Gdzie jest wzór? Czy trzeba wykazywać dochody? [Kompendium]
    Wniosek o wypłatę dodatku węglowego 3000 zł składa się do dnia 30 listopada 2022 r. Można go złożyć przez ePUAP, a wzór opracuje minister do spraw energii.
    Wniosek o dofinansowanie do pelletu, LPG, oleju, drewna. Co z dopłatami do gazu?
    Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa zaprezentowała projekt ustawy dotyczącej wsparcia dla niektórych źródeł ciepła i ciepłowni. Według niego używający pelletu otrzymają 3 tys. zł, drewna kawałkowego – 1 tys. zł, oleju opałowego – 2 tys. zł, a gazu LPG – 500 zł.
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym (LO)?
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym? Jaki akt prawny wprowadza te przedmioty do programu nauczania w liceum?
    Gdzie znaleźć listę szkół prowadzących rekrutację uzupełniającą do liceum, technikum, zawodówki?
    Jak znaleźć liceum, technikum, szkołę zawodową prowadzącą rekrutację uzupełniającą?
    MEiN: rekrutacja uzupełniająca i odwołanie od wyniku rekrutacji do liceum, technikum, zawodówki
    Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe młodzież przyjmuje się do publicznych szkół ponadpodstawowych po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego. Wskazane w ustawie kryteria są możliwe do spełnienia przez każdego ucznia publicznej szkoły podstawowej.
    Minister rolnictwa: 4-5 zł za 1 kg cukru. 10 zł za chleb to sianie paniki. Chyba, że wzrośnie cena gazu
    Mąki nam nie zabraknie, jesteśmy bezpieczni żywnościowo - zapewnił w piątek wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Mamy odpowiednie ilości zapasów cukru - dodał.
    Wczasy pod gruszą a wakacyjny wyjazd dziecka pracownika
    Wakacje, podobnie jak święta, to czas, w którym zainteresowanie pracowników możliwością uzyskania świadczeń z ZFŚS jest wzmożone. Wiąże się to z ponoszeniem w tym okresie większych wydatków związanych z organizacją wypoczynku rodzinnego oraz dla dzieci i młodzieży. Jakie środki mogą uzyskać pracownicy na te cele? Czy możliwe jest uzyskanie świadczenia zarówno na organizację wypoczynku własnego, jak i dziecka?
    Konferencja: Atom dla samorządu. Energetyka jądrowa szansą dla transformacji energetycznej Śląska i Zagłębia [13 września 2022 r.]
    Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprasza do udziału w konferencji:
    Wykaz zajęć pedagogów, psychologów, terapeutów i doradców zawodowych [rozporządzenie z 22 lipca 2022 r.]
    Znany jest wykaz zajęć prowadzonych przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Wynika z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U z 2022 r. Poz. 1610.
    Egzamin ósmoklasisty: Lista lektur w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur wymaganych na egzaminie ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024.
    Walka z rakiem: naukowcy opracowali mapę układu odpornościowego
    Opublikowano właśnie pierwszą mapę powiązań i komunikacji między wszystkimi komórkami układu immunologicznego. Dzięki takiej wiedzy mogą powstać nowe terapie raka, chorób zakaźnych i innych schorzeń.
    Wymagania dla egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister Edukacji i nauki określił wymagania egzaminacyjne dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w 2023 r. i 2024 r. Wynikają z rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 1591). Zawiera ono załącznik podzielony na trzy części:
    Postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli – od niewłaściwego słowa po uwodzenie. Anonimy na nauczycieli
    Przybywa postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych wobec pedagogów. Czego dotyczą?
    Czy można zmienić deklarację CEEB, aby dostać dodatek węglowy 3000 zł?
    Po wprowadzeniu dodatku węglowego 3000 zł wzrosło zainteresowanie Polaków korygowaniem wpisów w ewidencji CEEB tak, aby do zgłoszonego np. pieca gazowego dodać piec opalany węglem. Albo zgłosić w ewidencji, że wcześniej zgłoszony taki piec jest głównym źródłem ogrzewania domu. Przed nadużyciami w tym zakresie przestrzega rzecznik Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).
    5,323 mld zł rekompensaty za zamrożenie taryfy na gaz w 2022 r. dla sprzedawcy gazu PGNiG Obrót Detaliczny
    Największy detaliczny sprzedawca gazu, PGNiG Obrót Detaliczny otrzymało 2,495 mld zł na poczet rekompensaty za zamrożenie taryfowych cen gazu - poinformowało 2 VIII 2002 r. PGNiG. Łącznie od 7 marca 2022 r. spółka otrzymała już 5,323 mld zł z tego tytułu.
    Wolne miejsca na uczelniach 2022 r. / 2023 r.
    Największym zainteresowaniem studentów cieszą się takie kierunki jak: informatyka, psychologia, prawo. Czy są jeszcze wolne miejsca?