REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady ustalania cen biletów w komunikacji publicznej

Paweł Górski
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Ustalanie cen usług przewozowych w transporcie zbiorowym różni się w zależności od rodzaju przewozów oraz poziomu samorządu. Różny jest także zakres obowiązkowych ulg, jakie mogą być stosowane w komunikacji.

Do zadań własnych gminy należą sprawy lokalnego transportu zbiorowego (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), a do zadań własnych powiatu – zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego o charakterze ponadgminnym (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym). W gestii samorządu województwa są natomiast mające charakter wojewódzki sprawy w zakresie transportu zbiorowego (art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa).

REKLAMA

Prawo do ustalania cen

Jednym z uprawnień samorządu dotyczących transportu zbiorowego jest ustalanie cen w komunikacji zbiorowej.

O wysokości cen i opłat albo o sposobie ich ustalania za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego decydują ich organy stanowiące, a więc rady gmin lub powiatów albo sejmiki województw (art. 4 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej).

Ceny urzędowe

Uprawnienia do ustalania cen urzędowych mają (art. 8 ustawy z 5 lipca 2001 r. o cenach; dalej: ustawa o cenach):

• rady gmin – odnośnie do usług przewozowych w transporcie zbiorowym na terenie gminy,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• rady powiatów – odnośnie do usług przewozowych w transporcie zbiorowym na terenie powiatu.

Ustawa o cenach daje radom gminy i powiatu możliwość ustalania cen urzędowych, ale nie czyni tego ich obowiązkiem.

Stawki biletów ustalane na podstawie ustawy o cenach obowiązują wszystkie podmioty realizujące usługi komunikacyjne bez względu na to, czy są to gminne (powiatowe) jednostki organizacyjne, czy też przewoźnicy niezależni od gminy lub powiatu, uchwała taka stanowi bowiem akt prawa miejscowego. Gminy czy powiat mogą ustanowić ceny urzędowe w komunikacji publicznej nawet wtedy, gdy nie posiadają własnych podmiotów świadczących usługi przewozowe.

Sejmiki wojewódzkie mogą ustalać ceny (które nie mają charakteru urzędowego) jedynie dla własnych przewoźników.

Bilety ulgowe i przejazdy bezpłatne

Sprawy niepełnopłatnych (w tym darmowych) przejazdów komunikacją publiczną w regularnych przewozach osób zostały uregulowane w ustawie z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (dalej: ustawa o biletach ulgowych). Zawarto w niej katalog osób uprawnionych do ulgowych i bezpłatnych przejazdów, m.in. w odniesieniu do przejazdów komunikacją autobusową.

Wysokość ulg

Ulgi w przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego w komunikacji autobusowej przysługują w różnych wysokościach, ustalonych procentowo w stosunku do ceny biletu pełnopłatnego.

Do ulgi 100% w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione dzieci do 4 lat pod warunkiem niekorzystania przez nie z oddzielnego miejsca do siedzenia.

Do bezpłatnych przejazdów w komunikacji zwykłej, pospiesznej, przyspieszonej i ekspresowej, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnieni funkcjonariusze Straży Granicznej (dalej: SG) w czasie wykonywania czynności służbowych związanych z ochroną przed przestępczością na terytorium Polski szlaków komunikacyjnych o szczególnym znaczeniu międzynarodowym.

Prawo do ulgi 95%, na podstawie biletów jednorazowych, ma przewodnik lub opiekun towarzyszący w podróży osobie niewidomej albo osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji.

Ulgę 78% w komunikacji zwykłej i przyspieszonej mają:

• dzieci w wieku do 4 lat,

REKLAMA

• umundurowani funkcjonariusze SG w czasie wykonywania czynności służbowych związanych z ochroną granicy państwowej, a także w czasie konwojowania osób zatrzymanych, służby patrolowej oraz wykonywania czynności związanych z kontrolą ruchu granicznego,

• funkcjonariusze SG w czasie wykonywania czynności służbowych związanych z ochroną na terytorium kraju szlaków komunikacyjnych o szczególnym znaczeniu międzynarodowym przed przestępczością, której zwalczanie należy do właściwości SG,

• funkcjonariusze celni w czasie wykonywania czynności służbowych kontroli celnej w ruchu granicznym,

• umundurowani funkcjonariusze Policji w czasie konwojowania osób zatrzymanych lub chronionego mienia, przewożenia poczty specjalnej, służby patrolowej oraz udzielania pomocy lub asystowania przy czynnościach organów egzekucyjnych,

• żołnierze Żandarmerii Wojskowej oraz wojskowych organów porządkowych wykonujący czynności urzędowe patrolowania,

• dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne – na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych,

• jedno z rodziców lub opiekun dzieci i młodzieży dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych – na podstawie biletów jednorazowych,

• żołnierze odbywający niezawodową służbę wojskową, z wyjątkiem służby okresowej i nadterminowej, oraz osoby spełniające obowiązek tej służby w formach równorzędnych,

• cywilne niewidome ofiary działań wojennych uznane za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji.

Do ulgi 49% są uprawnione w komunikacji:

• zwykłej, na podstawie biletów jednorazowych – osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji,

• zwykłej i przyspieszonej, na podstawie biletów imiennych miesięcznych szkolnych – dzieci i młodzież w okresie od rozpoczęcia odbywania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego do ukończenia gimnazjum, szkoły nadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej – publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia oraz studenci do ukończenia 26. roku życia.

Ulga 37% przysługuje w komunikacji:

• innej niż zwykła, na podstawie biletów jednorazowych – osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji,

• innej niż zwykła przy nabywaniu biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych – osobom niewidomym,

• zwykłej i przyspieszonej, na podstawie biletów jednorazowych – dzieciom w wieku powyżej 4 lat do rozpoczęcia odbywania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego,

• zwykłej, na podstawie biletów imiennych miesięcznych – nauczycielom szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych – publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych oraz nauczycielom akademickim.

Finansowanie ulgowych przejazdów

Finansowanie kosztów ustawowych uprawnień w przewozach autobusowych od początku 2008 r. jest obowiązkiem Państwa i następuje za pośrednictwem samorządu województwa (urzędów marszałkowskich). Zwrot dla przewoźników nie obejmuje kosztów bezpłatnych przejazdów dla dzieci do 4. roku życia.

Przejazdy ulgowe w komunikacji miejskiej

Ustawy o biletach ulgowych nie stosuje się do komunikacji miejskiej, co oznacza, że ulgi w niej wymienione w miastach nie obowiązują. Organy uprawnione do ustalania cen dla tego rodzaju transportu, a więc rady miast, ustalają także zakres ulg. Stąd różnią się one w poszczególnych miastach. Jednak praktyka pokazuje, że najczęściej samorząd miejski powtarza ulgi ustawowe. Wprowadzane ponadto są uprawnienia dla dodatkowych grup pasażerów, w zależności od lokalnych preferencji.

Ustalając ulgi, radni decydują także o rodzajach dokumentów, jakich posiadanie upoważnia pasażera do przejazdu na podstawie biletu ulgowego.

Przepisy szczególne, inne niż ustawa o biletach ulgowych, ustanawiają uprawniania do ulgowych przejazdów także w komunikacji miejskiej.

Do bezpłatnych przejazdów w komunikacji miejskiej są uprawnieni:

• posłowe i senatorowie,

• inwalidzi wojenni i wojskowi oraz opiekunowie inwalidów wojennych i wojskowych zaliczonych do I grupy inwalidztwa ze znacznym stopniem niepełnosprawności,

• uczniowie realizujący obowiązek szkolny w szkołach specjalnych oraz ich opiekunowie w przejazdach z miejsca zamieszkania do szkoły.

Do przejazdów z ulgą 50% środkami komunikacji miejskiej uprawnieni są natomiast:

• kombatanci oraz ofiary represji wojennych i okresu powojennego,

• studenci do ukończenia 26. roku życia,

• młodzież dotknięta inwalidztwem i niepełnosprawna.

Ulgi stosowane w komunikacji miejskiej na podstawie przepisów szczegółowych nie powinny być powtarzane w uchwałach rad miejskich, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, jednak powinny się znajdować w ujednoliconym cenniku firm przewozowych.

Komunikacja międzygminna

Często zdarza się, że linie autobusowe komunikacji funkcjonującej w mieście obejmują swym zasięgiem ościenne gminy. Jednak miasto nie musi finansować przejazdów ulgowych mieszkańcom innych gmin.

Nie ma natomiast przeszkód, aby np. zainteresowana gmina zawarła z dowolnym przewoźnikiem (w odniesieniu do którego nie ma uprawnień właścicielskich) umowę o zwrocie kosztów ustalonych przez siebie ulg.

Z orzecznictwa

Tylko rada gminy ma uprawnienia do ustalania cen biletów komunikacji publicznej i nie może ich przekazać innym podmiotom. (...) Nie można uprawnień do ostatecznego ukształtowania cen za usługi przewozowe scedować na organy zarządzające gminnym przedsiębiorstwem przewozowym.

Wyrok NSA z 19 lipca 2005 r., sygn. akt I OSK 130/2005

SŁOWNICZEK

Komunikacja miejska to przewóz regularny wykonywany w ramach lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych miasta albo miasta i gminy lub miast albo miast i gmin sąsiadujących, jeżeli zawarły porozumienie lub utworzyły związek międzygminny w sprawie wspólnej realizacji komunikacji na swoim obszarze (art. 4 pkt 7a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).

Z orzecznictwa

Gmina miejska, organizująca dojazd mieszkańcom sąsiednich gmin poprzez wydłużenie miejskich linii komunikacji zbiorowej, nie ma obowiązku finansowania z własnych środków, wynikających z tego tytułu, zwiększonych kosztów transportu i może w granicach ponoszonych kosztów ustalać wyższe ceny biletów za przejazd środkami komunikacji miejskiej na wydłużonych trasach. Obowiązek taki nie wynika ani z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ani nie może być wyprowadzany z zadań socjalnych gminy bądź z zasady równości obywateli wobec prawa, określonej w Konstytucji.

Wyrok NSA z 18 stycznie 1996 r., sygn. akt SA/Wr 2601/95

Paweł Górski

Podstawy prawne:

• Ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 1238; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 31, poz. 206)

• Ustawa z 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. nr 97, poz. 1050; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 157, poz. 976)

• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 223, poz. 1458)

• Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1590; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 223, poz. 1458)

• Ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 19, poz. 100)

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 52, poz. 420)

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Amerykanie, Niemcy i Francuzi będą produkować amunicję na Ukrainie. Podpisano już umowy z ukraińskim rządem

Koncern zbrojeniowy ze Stanów Zjednoczonych Northrop Grumman zacznie produkcję amunicji na Ukrainie. Taką informacje przekazał ukraiński portal Militarnyj. To pierwsza taka umowa między ukraińskim rządem a amerykańską firmą produkującą broń.

Za małe podwyżki dla policjantów? Będzie jednak więcej na kontach niż 4,1%? Przecież w policji już dziś jest 15 000 wakatów

Już dziś jest w Policji 15 000 wakatów. Co się stanie z zainteresowaniem pracą policjanta w przypadku podniesienia mundurowym pensji w 2025 r. tylko o 4,1%. Tyle deklaruje rząd premiera D. Tuska dla całej budżetówki w 2025 r.

Czy nauczycielka teraz może przejść na emeryturę z ZUS już po ukończeniu 55. roku życia, na czym polega wcześniejsza emerytura dla nauczycieli

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne choć formalnie emeryturą nie jest, w rzeczywistości pełni rolę wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Czy jednak wszyscy zatrudnieni w tym zawodzie mogą z takiego świadczenia z ZUS skorzystać, zy tylko gdy stracą pracę?

Od 1 września 2025 r. zmiany w szkołach. Jedna godzina tygodniowo religii. Czy coś jeszcze się zmieni?

Ministra edukacji Barbara Nowacka ogłosiła, że od 1 września 2025 roku w polskich szkołach zostanie wprowadzona jedna godzina lekcji religii. To oznacza, że uczniowie będą mieli możliwość uczestniczenia w zajęciach religijnych raz w tygodniu.

REKLAMA

Podwyżki wynagrodzeń nawet o 1000 zł dla pracowników samorządowych. Padł apel ZMP

 Związek Miast Polskich wyraził negatywną opinię o projekcie nowelizacji rozporządzenia dotyczącego wynagradzania pracowników samorządowych. 

Nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami. Od dziś wnioski. Wzór wniosku [Podróże z klasą]

Pomimo apeli ZNP nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami w czasie wycieczek szkolnych. Dziś rusza przyjmowanie wniosków do najnowszego programu dofinansowania wycieczek szkolnych (2-5 dni) [Podróże z klasą].

Zmiany w podstawie programowej. Nowa lista lektur bez Rymkiewicza i Dukaja

Minister Edukacji, Barbara Nowacka, ogłosiła, że do końca czerwca zostanie opublikowana podstawa programowa z listą lektur.

W szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Będzie nowe rozporządzenie MEN

Barbara Nowacka, minister edukacji, poinformowała, że od 1 września 2025 r. w szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Lekcje będą mogły być prowadzone w grupach międzyklasowych.

REKLAMA

Wojsko wypłaci 6000 zł mężczyznom i kobietom 18-35 lat. Ochotnicy zasilą rezerwę [Wakacje z wojskiem]

W pierwszym turnusie programu „Wakacje z wojskiem”, który rozpoczął się w ubiegłym tygodniu, udział bierze 3,5 tys. młodych Polaków w ponad 30 jednostkach wojskowych na terenie całego kraju. W sumie w okresie wakacyjnym odbędą się trzy tury szkolenia, a wniosek o udział złożyło już ponad 11 tys. osób.

Rada Języka Polskiego opublikowała PDF-a z nowymi zasadami ortografii. Zmiany w dużych literach. Prościej z imiesłowami

Rada Języka Polskiego opublikowała 11 nowych zasad polskiej ortografii. Nowe reguły pisowni w PDF-ie w artykule. Zmiany w dużych literach. Prościej z imiesłowami. 

REKLAMA