Kategorie

Sposób wyliczenia zwolnienia kompostownikowego

Sposób wyliczenia zwolnienia kompostownikowego /Fot. Fotolia
Fotolia
Zwolnienie w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym musi wynikać z kalkulacji sporządzonych przez wójta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 maja 2020 roku (sygn. I SA/Rz 262/20) oddalił skargę Gminy na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie stwierdzającej w całości nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych:

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomimo wcześniejszego wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powiązanej z ilością mieszkańców zwolnienie zostało odniesione do gospodarstwa domowego. Rada gminy ustaliła bowiem, że zwolnienie wynosi 1,00 zł miesięcznie dla gospodarstwa domowego. W uchwale wskazano, że warunkiem częściowego zwolnienia z opłaty miało być oświadczenie właściciela nieruchomości o posiadaniu kompostownika, kompostowaniu w nim bioodpadów oraz wyliczenie przysługującej ulgi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zwolnienie miało przysługiwać od miesiąca złożenia deklaracji.

Oferta specjalna: Pakiet książek – Nowa matryca stawek VAT Towary i Usługi z programem INFORLEX PKWiU + CN, stawki VAT i WIS na 2 m-ce

Reklama

Przedmiotowa uchwała została w całości zakwestionowana przez RIO. Zdaniem organu nadzoru „wprowadzenie obligatoryjnego zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady powinno odpowiadać przyjętej metodzie ustalania tej opłaty. [wytł. M.K.]”.

Jednocześnie RIO uznało, że rada gminymiała obowiązek wprowadzić zwolnienie z opłaty, ale nie miała kompetencji do określania warunków tego zwolnienia (tutaj: złożenia deklaracji).”. W ocenie organu nadzoru zawarty w uchwale przepis odnoszący się do oświadczenia właściciela nieruchomości zawartego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie był jednoznaczny „ponieważ nie wynikało z niego, czy do skorzystania ze zwolnienia oświadczenie właściciela ma przybrać formę odrębnego dokumentu, czy wystarczające byłoby zaznaczenie właściwej rubryki o posiadaniu kompostownika i kompostowaniu bioodpadów w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.”.

Uchwała RIO została w całości zaskarżona do WSA w Rzeszowie przez gminę. W skardze podniesiono zarówno zarzuty merytoryczne związane z wydanym rozstrzygnięciem nadzorczym, jak i ustrojowe dotyczące braku właściwości RIO w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 maja 2020 roku (sygn. I SA/Rz 262/20) oddalił skargę Gminy, aczkolwiek zanegował część uzasadnienia kontrolowanego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Zdaniem Sądu RIO nie przekroczyło granic swoich kompetencji (właściwości rzeczowej). Uchwała organu gminy dotycząca opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym zwolnienia za kompostowanie bioodpadów, podlega kontroli regionalnej izby obrachunkowej, ponieważ odnosi się do spraw finansowych, o których mowa w art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczących opłat lokalnych, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Sąd przypomniał, że do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Jednocześnie podkreślił, że pojęcia opłat lokalnych, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, nie należy ograniczać i utożsamiać z opłatami lokalnych, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ w przepisie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych nie zawarto takiego odesłania. Jednoznacznie określono zaś, że chodzi o opłaty lokalne, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

Reklama

Odnosząc się do meritum sporu Sąd wskazał, że art. 6k ust. 4a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach „nie pozostawia gminom prawa decydowania o uldze, lecz nakazuje ją przyznać właścicielom nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostującym bioodpady. Ulga ma charakter obligatoryjny dla tych, którzy zdecydowali się zagospodarować bioodpady na własnych nieruchomościach w kompostownikach.”. Jest to istotna uwaga w kontekście pojedynczych stanowisk wskazujących na fakultatywny charakter tejże ulgi.

Jednocześnie zdaniem Sądu art. 6k ust. 4a ucpg „nie wymagał, jak podała Regionalna Izba Obrachunkowa, przy określaniu wysokości zwolnienia nawiązywania do zasad ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami.”. Tym samym Sąd nie dostrzegł wprost obowiązku skorelowania metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i sposobu ukształtowania zwolnienia kompostownikowego.

Sąd podkreślił jednakże, że „powołany przepis jednoznacznie i wprost stanowi, że to częściowe zwolnienie z opłaty ma być proporcjonalne  do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych.”. W ocenie Sądu określenie wysokości zwolnienia w sztywnej wysokości 1 zł dla gospodarstwa domowego nie spełnia tego ustawowego wymogu. Zdaniem Sądu „kwota ta nie stanowiła zmniejszenia "proporcjonalnego" już tylko z tej przyczyny, że przysługiwać miała gospodarstwu domowemu jako całości, niezależnie od liczby zamieszkujących je osób i ilości powstających na nieruchomości odpadów”. Jednocześnie Sąd wskazał, że projekt zakwestionowanej przez RIO uchwały rady gminy nie zawierał uzasadnienia, w którym zawarto by wyjaśnienie sposobu obliczenia tej kwoty (proporcji), z którego wynikałoby, że w przypadku każdego gospodarstwa domowego zawsze wyniesie ona 1 zł.

W ocenie WSA w Rzeszowie „aby (…) we właściwy sposób określić ulgę (jej wysokość kwotową lub procentową) konieczne jest posiadanie informacji o ogólnych kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi, obejmujących zagospodarowanie wszelkich odbieranych odpadów komunalnych, w tym frakcji bioodpadów, i przeciętego kosztu przypadającego na gospodarstwo domowe lub mieszkańca, następnie kosztów zagospodarowania przez gminę frakcji bioodpadów i przeciętego kosztu przypadającego na gospodarstwo domowe lub mieszkańca, a w końcu oszczędność gminy wynikającą z faktu, że z danej nieruchomości frakcja bioodpadów nie będzie przez nią odbierana, dzięki czemu ogólne wydatki gminy na zagospodarowanie odpadów komunalnych zmniejszy się. [wytł. M.K.]”. W konsekwencji zdaniem WSA „Sama kwota ulgi jawi się wręcz arbitralnie, skoro nie jest zależna od jakichkolwiek zmiennych, choć sama opłata za gospodarowanie odpadami już od takich ziemnych została uzależniona.”

W konsekwencji Sąd uznał, że zestawiając uchwałę w sprawie metody i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której przyjęto metodę „od mieszkańca” oraz uchwałę w sprawie zwolnienia kompostownikowego odnoszącą się do gospodarstwa domowego zwolnienie w stałej wysokości 1zł nie ma charakteru proporcjonalnego w rozumieniu art. 6k ust. 4a ucpg, lecz ma charakter bezwzględny i nie uwzględnia rzeczywistych albo prawdopodobnych kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi. Zdaniem Sądu „koszty te zaś niewątpliwe zależą przede wszystkim od ilości odbieranych odpadów, które następnie muszą być zagospodarowane w określony prawem sposób. Brak wyjaśnienia sposobu obliczenia kwoty ulgi stanowił zatem istotny mankament uchwały.

WSA w Rzeszowie podzielił również stanowiska RIO odnoszącego się do oświadczenia składanego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem Sądu „rozpoczęcie kompostowania stanowi zmianę okoliczności faktycznych, która wymaga podjęcia od właściciela nieruchomości pewnej aktywności, aby o dokonanej zmianie powiadomić gminę i zadeklarować nową wysokość należnej opłaty. Deklaracja ma bowiem zawierać dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (…)Gmina może zaś wymagać podania w deklaracji danych stanowiących podstawę zwolnienia z opłaty oraz informacji dotyczących posiadania kompostownika przydomowego i kompostowania w nim bioodpadów stanowiących odpady komunalne (…)”.

W konsekwencji określony w zakwestionowanej przez RIO uchwale wymóg złożenia deklaracji, nie wykraczał poza podstawy ustawowe. Nie był on również zdaniem Sądu na tyle nieczytelny z legislacyjnego punktu widzenia, aby przy uwzględnieniu odnośnych przepisów ustawy nie można było ustalić, jak powinien postąpić właściciel nieruchomości, który zdecydował się na zagospodarowanie bioodpadów w kompostowniku na własnej nieruchomości.

Wyrok nie jest prawomocny.

Podsumowanie

Wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 maja 2020 roku jest niezwykle interesujący w kontekście wdrażania przez gminy zmian w systemach gospodarowania odpadami komunalnymi wynikających z ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Potwierdza on obligatoryjny charakter zwolnienia kompostownikowego oraz właściwość w tego typu sprawach RIO. Wskazuje on także na możliwość wprowadzania zwolnienia kwotowego lub procentowego. Z wyroku wynika także możliwość kształtowania zwolnienia uzależnionego od metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i niezależnego od niej (zawsze od gospodarstwa), o ile zwolnienie to jest prawidłowo wyliczone.

Czas pokaże czy stanowisko WSA w Rzeszowie zostanie podzielone przez inne sądy.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?