Kategorie

Opłaty za domki letniskowe po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Opłaty za domki letniskowe po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Fot. Fotolia
Fotolia
Zdaniem RIO modyfikowanie przez organ jednostki samorządu terytorialnego przedmiotu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który jest określony ustawowo należy uznać za niedopuszczalne - po nowelizacji przepisów, przedmiotem tym jest nieruchomość, a nie jak dotychczas domek letniskowy.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu [dalej także: RIO, organ nadzoru] uchwałą z dnia 12 lutego 2020r.[1] stwierdziło nieważność uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [dalej także: ZZM] w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. Zastrzeżenia organu nadzoru dotyczyły części uchwały dotyczącej ryczałtu za domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jedynie przez część roku.

Uchwała RIO podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym

ZZM z powołaniem na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym[2] [dalej także: usg], a także art 6n ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art 6m ust. 1a i 1b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach[3] [dalej także: ucpg], oraz ustalenia Statutu Związku, określiło wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dotyczyła ona właścicieli nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych obejmujących domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Polecamy: Ekskluzywny pakiet – Komentarze Złota seria

Z treści deklaracji wynikało, że opłata za domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku będzie iloczynem ilości domków lub nieruchomości i rocznej ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Innymi słowy, opłata ma zatem być ponoszona za każdy domek letniskowy usytuowany na nieruchomości.

Powyższe z zostało uznane przez RIO za sprzeczne z przepisami znowelizowanej ucpg.

Reklama

Uzasadniając powyższe stanowisko, organ nadzoru powołał się na art. 6j ust. 3b ucpg, zgodnie z którym wysokość opłaty winna zostać odniesiona do nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy czy do innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Organ nadzoru uznał, że: „Zapis deklaracji wskazujący, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi z ww. nieruchomości stanowić́ będzie iloczyn liczby domków letniskowych oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi istotnie narusza przepisy art. 6n ust. 1 w związku z art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”.

Sposób wyliczania opłaty przyjęty przez ZZM istniał w poprzednim stanie prawnym - sprzed przyjęcia nowelizacji ucpg, która została dokonana ustawą zmieniającą z dnia 19 lipca 2019 roku[4].

W pierwotnym brzmieniu art 6j ust. 3b ucpg stanowił, że rada gminy uchwała stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Po nowelizacji przepis ten, zdaniem RIO, jest jednoznaczny językowo i jako przedmiot opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazuje nieruchomość, na której znajduje się domek letniskowy.

Reklama

Organ nadzoru wskazał, że definicja legalna nieruchomości zawarta została w art. 46 Kodeksu cywilnego[5], zgodnie z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności, określane mianem gruntów, jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków (lokale), jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Definicja nieruchomości została także, jak zaznaczyła RIO, zawarta w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami[6]. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy przez nieruchomość gruntową należy rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności.

Wskazanie w art. 6j ust. 3b ucpg, iż przedmiotem opłaty są nieruchomości, nie pozostawia zatem wątpliwości co do przedmiotu opłaty. Zdaniem organu nadzoru wyznacza ono jednocześnie zakres swobody organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Odnosząc się do powyższej argumentacji, przedstawiciel ZZM podniosła, że ustawodawca nie przewidział, iż na jednej nieruchomości gruntowej może znajdować się więcej niż jeden domek letniskowy. Za możliwością wyliczenia wysokości opłaty jako iloczynu liczby domków oraz stawki opłaty przemawia zdaniem ZZM głównie kwestia ekonomiczna. Podniesiono także, iż domniemywać należy, że sytuacja w której właściciel nieruchomości, na której znajduje się jeden domek letniskowy ponosi identyczną opłatę, jak właściciel nieruchomości na której znajduje się 30 takich domków, nie była zamierzona przez ustawodawcę. Koszt odbioru i zagospodarowania odpadów z takich nieruchomości jest bowiem różny.

ZZM podniósł także, że: „skoro w ustawie nie jest zapisane wprost, że ustawodawca nie przewidział, że może być na nieruchomości więcej niż jeden domek, to ma pełne prawo w deklaracji umieścić taki zapis, jak (…) opłata wnoszona przez właścicieli nieruchomości będzie sprawiedliwa społecznie i będzie w pełni pokrywała koszty funkcjonowania systemu i koszty zagospodarowania odpadów komunalnych z tych nieruchomości letniskowych”.

Odnosząc się do przedstawionych argumentów RIO wskazała, że o zgodności z prawem zapisów uchwały nie może rozstrzygać kwestia zbilansowania systemu.

Jak zaznaczył organ nadzoru, w związku ze sprawowaniem władzy publicznej, samorządowi terytorialnemu przysługuje istotna część zadań publicznych. Ma on także kompetencje do stanowienia aktów prawa miejscowego, które jak podkreśla RIO, mają walor prawa powszechnie obowiązującego. W związku z powyższym, muszą być uchwalane zgodnie z zasadą praworządności, czyli na podstawie i w granicach prawa. Podmiot publiczny, jak precyzuje organ nadzoru, może czynić zatem jedynie to na co zezwala mu prawo. Zdaniem RIO przepisy prawa publicznego należy interpretować w sposób ścisły - niedopuszczalna jest analogia czy wykładnia rozszerzająca.

Jakiekolwiek modyfikowanie przedmiotu opłaty za gospodarowanie odpadami w odniesieniu do regulacji ustawowej, zostało uznane przez RIO za niedopuszczalne.

Na rzecz powyższego argumentu przemawia zdaniem organu nadzoru dodatkowo okoliczność, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest daniną publiczną, czyli świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym, powszechnym i ustalanym jednostronnie. Z kolei przy ustalaniu danin publicznych należy, jak zaznacza RIO, przestrzegać zasady praworządności oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, które mają swoje uzasadnienie w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej[7], a także zasady wyłączności ustawy  w określaniu danin publicznych czy wreszcie zasady o charakterze generalnym, zgodnie z którą normy prawne ingerujące w prawa i wolności powinny znaleźć swoją podstawę w tekście ustawy.

Z żalem należy odnotować, że w przedmiotowej sprawie nie odniesiono się do przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, które odnosiły się wyłącznie do uchwał określających ryczałtowe stawkia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wyższe niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem. Takie uchwały miały być zmienione do 31 grudnia 2019 roku. Ustawodawca nie odniósł się natomiast do uchwał, które zawierały niższe stawki opłat, lecz odnosiły się do innego przedmiotu opłaty bądź też nie przewidywały obowiązkowej selektywnej zbiórki odpadów. Z uwagi na roczny charakter opłaty zmiany w tym zakresie nie powinny być dokonywane w trakcie roku. Może to sugerować, iż rok 2020 jest rokiem przejściowym co w żaden sposób nie zostało przeanalizowane w rozstrzygnięciu RIO.

Martyna Krystman

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem administracyjnym

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl


[1] Uchwała nr 4/190/2020 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2020r.

[2] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.).

[3] Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 z późn. zm.).

[4]  Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579).

[5] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm.).

[6] Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65).

[7] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?