REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Za rezerwację gruntu należy się odszkodowanie

Łukasz Sobiech

REKLAMA

REKLAMA

- Rezerwacja terenów pod inwestycje publiczne jest niezgodna z prawem europejskim - Poszkodowani właściciele mogą starać się o odszkodowanie od gminy za niemożność korzystania ze swojej nieruchomości- Większości gmin nie stać na wypłatę odszkodowań właścicielom nieruchomości

Jak dochodzić odszkodowania za rezerwację gruntu

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał wyrok, który umożliwia właścicielom gruntów zarezerwowanych przez gminy pod inwestycje dochodzenie odszkodowań za ograniczenie możliwości korzystania z własności (sprawa Jerzego Rosińskiego, sygn. akt 17373/02). Jest to już drugie takie orzeczenie, pierwsze zapadło w ubiegłym roku (sprawa małżeństwa Skibińskich, sygn. akt 52589/99). W obu orzeczeniach Trybunał rozstrzygnął o prawie do odszkodowania dla właścicieli, których grunty przez wiele lat były zarezerwowane pod inwestycje publiczne. Orzekł, że obowiązujące przed 2003 rokiem polskie przepisy regulujące zasady tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego nie tylko ograniczały prawo właścicieli do realizacji inwestycji na własnych nieruchomościach, ale ograniczały również swobodne korzystanie przez nich z prawa własności, uniemożliwiając m.in. sprzedaż gruntów. Tym samym doszło do naruszenia art. 1 protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

- Teraz poszkodowani mogą walczyć o odszkodowania - ocenia Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich.

Dodaje, że w czasach PRL rezerwowanie gruntów pod inwestycje było powszechne.

Plany miejscowe

Taka sytuacja miała miejsce pod rządami ustawy z lat 50. oraz ustawy z 1984 roku o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 35, poz. 185 z późn. zm.). Nie przewidywały one wypłaty odszkodowania właścicielom gruntów zarezerwowanych w planach miejscowych pod inwestycje.

Dziś sytuacja właścicieli nieruchomości jest inna. Ustawa o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym z 2003 r. (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.) przyznaje im prawo do odszkodowania za poniesioną szkodę. Gmina może również wykupić nieruchomość lub jej część albo zaoferować nieruchomość zamienną.

Błędy i zaniedbania

Zdaniem Dawida Sześciło z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka niedopuszczalne jest pozostawianie właścicieli w długoletniej niepewności co do ostatecznego przeznaczenia ich nieruchomości.

- Państwo, prowadząc politykę przestrzenną, dysponuje szerokim marginesem swobody. Nigdy nie może jednak przekraczać rozsądnych granic. Konieczność uporania się z zaszłościami nie usprawiedliwia naruszania prawa własności - wyjaśnia Dawid Sześciło.

Podstawowy problem polega na tym, że przez wiele lat odwleka się realizację zaplanowanych inwestycji.

- Właścicieli pozbawiało się możliwości dochodzenia rekompensaty. Teraz państwo musi być gotowe do poniesienia konsekwencji błędów i niedociągnięć - podsumowuje Sześciło.

Odszkodowania zrujnują gminy

Według Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka właściciele gruntów nie muszą już składać pozwów w Strasburgu. Mogą walczyć o odszkodowanie przed polskimi sądami cywilnymi. Wielu gminom z tego tytułu grozi katastrofa finansowa.

- Teraz sądy będą miały podstawę do wydawania orzeczeń w tego typu sprawach. Wymiar sprawiedliwości ma obowiązek stosować Europejską Konwencję Praw Człowieka. Dwa ostatnie wyroki są wskazówką, w jaki sposób rozstrzygać podobne zagadnienia - wyjaśnia prof. Hubert Izdebski z Uniwersytetu Warszawskiego.

Zdaniem Dawida Sześciło sytuacja jest dla gmin niepokojąca. W wielu dużych miastach panuje planistyczna pustka.

- Taki stan rzeczy uderza w gminy, jak i w prywatnych właścicieli, którzy nie mają pewności co do przyszłych losów swoich nieruchomości. Tymczasem kolejne rządy nie potrafiły sobie poradzić z problemami polityki przestrzennej. Konsekwencje zaniedbań będą ciągnąć się jeszcze latami - wyjaśnia Dawid Sześciło.

Także w opinii Tomasza Tatomira, radcy prawnego z Kancelarii Chałas i Wspólnicy, osoby pozbawione własności w wyniku planowania inwestycji publicznych, które nie doszły do skutku, mogą ubiegać się o rekompensaty.

- Warta przemyślenia jest koncepcja wprowadzenia zmian do obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Trzeba uregulować w niej kwestię ubiegania się o zaległe odszkodowania przez poszkodowanych właścicieli gruntów - wyjaśnia Tomasz Tatomira.

Zdaniem Bartosza Frączyka z Kancelarii Frączyk & Frączyk w Krakowie, mimo że wyrok Europejskiego Trybunał Praw Człowieka dotyczył starych rozwiązań prawnych, to obecni właściciele mogą także domagać się rekompensaty.

- Realizacja ich roszczeń może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę nieruchomości zamiennej. Gmina ma na to sześć miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie przez właściciela. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub w wykupie nieruchomości właścicielowi przysługują odsetki ustawowe - wyjaśnia Bartosz Frączyk.

Jeżeli sprawy nie da rozwiązać się na drodze polubownej, spory o rekompensaty rozstrzygają sądy powszechne.

- Niezadowolony właściciel ma prawo wytoczyć powództwo o zapłatę odszkodowania. Sprawę rozpatruje zwykle sąd rejonowy, a gdy wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 tys. zł, właściwy jest sąd okręgowy - podsumowuje Bartosz Frączyk.

Zasady wyceny nieruchomości

Wysokość odszkodowania ustala się na dzień sprzedaży. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, stan prawny, stan zagospodarowania, przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, otoczenie nieruchomości, jej atrakcyjność, popyt i podaż oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie.

- Przez wartość rynkową nieruchomości, określaną przez rzeczoznawcę majątkowego, należy rozumieć najbardziej prawdopodobną jej cenę możliwą do uzyskania na wolnym rynku - wyjaśnia Piotr Czajkowski, rzeczoznawca majątkowy z Warszawy.

ODSZKODOWANIE ZA NIERUCHOMOŚCI ZAJĘTE POD DROGI PUBLICZNE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - odszkodowanie za tereny pod drogi będące 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi wypłaca gmina (sygn. ISA/Wa578 i 579/07). Równie niekorzystne dla innych gmin są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające skargi kasacyjne gminy (m.in. sygn. I OSK 519/06 i I OSK 261/O6).

GRUNTY WARSZAWSKIE

Byli właściciele mogą dochodzić odszkodowania dopiero po stwierdzeniu w drodze administracyjnej lub przed sądem administracyjnym nieważności decyzji lub jej niezgodności z prawem. Mogą więc żądać odszkodowania z tytułu stwierdzenia na podstawie art. 156 par. 1 k.p.a. nieważności decyzji administracyjnych, które odmawiały przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Na podstawie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r. (sygn. akt III CZP 99/06) w sprawach dotyczących nieważności decyzji wydanych przed rokiem 1990 pozywać należy Skarb Państwa.


ŁUKASZ SOBIECH

lukasz.sobiech@infor.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Minister edukacji: Będą kolejne zmiany w szkołach - edukacja zdrowotna zastąpi wychowanie do życia w rodzinie

    1 września 2025 r. w szkołach pojawi się nowy przedmiot. Edukacja zdrowotna zastąpi wychowane do życia w rodzinie – poinformowała Barbara Nowacka, minister edukacji. Uczniowie będą się uczyć m.in. o ochronie zdrowia psychicznego, odżywianiu i edukacji seksualnej.

    600 tys. zł na innowacyjny biznes. Jak się zgłosić do programu?

    Osoby z innowacyjnymi pomysłami na biznes mogą teraz zgłaszać się do Platform Startowych, które działają w ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. Pod okiem ekspertów będą mogli rozwijać swoje pomysły, a najlepsi mają szansę na dotację wynoszącą blisko 600 tys. zł.

    Min. Leszczyna: szczepienia HPV dzieci w szkołach w obecności rodzica; w soboty lub po obiedzie

    Minister Zdrowia Izabela Leszczyna przypomniała 12 kwietnia 2024 r., że szczepienie przeciw HPV w szkole byłoby świadczeniem medycznym. W związku z tym w jego trakcie będzie konieczna obecność rodzica. Chciałybyśmy organizować to w soboty albo po obiedzie, żeby rodzice, którzy pracują, mogli towarzyszyć dzieciom - wyjaśniła.

    Rząd: Będą nowe progi finansowe dla stypendium. Problem ze studentami Collegium Humanum

    1,9 mld zł zapisano na wsparcie studentów w budżecie na rok 2024 – poinformował w piątek szef resortu nauki Dariusz Wieczorek. Tym samym zwiększono środki finansowe na wsparcie studentów o 24 proc.

    REKLAMA

    Urzędy przypominają: Skorzystaj z ePUAP. Jeszcze tylko 18 dni na złożenie wniosku o dodatek osłonowy

    Wniosek o wypłatę dodatku osłonowego należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia 2024 r. Wnioski złożone po tej dacie pozostawia się bez rozpatrzenia. 

    Planujesz majówkę za granicą? Nie zapomnij o EKUZ!

    Majówka 2024. Dlaczego Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego przyda się na wyjeździe? W jakich miejscach można z niej skorzystać i jak ją wyrobić? 

    Co zostanie po ludzkości? Można się zdziwić

    Geolog prof. Jan Zalasiewicz inicjator ustanowienia epoki zwanej antropocenem w rozmowie z PAP opowiada, o tym jak zmieniała się Ziemia, jaki wpływ na planetę ma człowiek i co po nas zostanie. 

    Resort rolnictwa: Przygotowano rozporządzenie dotyczące pełnej refundacji bioasekracji dla wniosków złożonych od 2024 roku

    Przygotowano rozporządzenie dotyczące pełnej refundacji bioasekracji dla wniosków złożonych od 2024 roku - wynika z informacji przekazanej dzisiaj przez wiceministra rolnictwa Jacka Czerniaka.

    REKLAMA

    Ramowe plany nauczania: Edukacja obywatelska zamiast HiT-u i obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy. Projekt rozporządzenia skierowany do konsultacji

    W roku szkolnym 2024/2025 zmienią się ramowe plany nauczania. Zamiast historii i teraźniejszości zostanie wprowadzony nowy przedmiot - edukacja obywatelska. Uczniowie szkół podstawowych będą mieli zajęcia z udzielania pierwszej pomocy.

    Wojciechowski: Najbardziej uciążliwe wymogi Zielonego Ładu zostaną zmienione; zmiany wejdą z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r.

    Najbardziej uciążliwe wymogi Zielonego Ładu zostaną zmienione; przewiduje to projekt rozporządzenia, który popierają wszystkie kraje - poinformował dzisiaj unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski. Zniesiony ma być m.in. obowiązek ugorowania. Zmiany wejdą z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r.

    REKLAMA