Kategorie

Scalanie i wymiana gruntów - nowe przepisy

Wojciech Bugajski
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów reguluje kwestie dotyczące zagospodarowania poscaleniowego oraz obowiązków starosty związanych z wykonywaniem zadań z tego zakresu oraz ich finansowaniem.

Postępowanie scaleniowe jest jedną z najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Ma ono charakter zbiorowej operacji gospodarczej. Część przepisów regulujących postępowanie zawarta została w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów, natomiast w zakresie nieuregulowanym wspomnianą ustawą, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.  

Zasadniczo celem scalenia gruntów jest tworzenie bardziej korzystnych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie, poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych. Co więcej, ważne w tym aspekcie jest rozsądne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

Jak to się dokonuje scalanie w tej chwili?

Scaleniem obejmuje się grunty położone w jednej lub kilku wsiach bądź w ich częściach. Grunty te tworzą całościowy obszar scalenia. Tym niemniej, scaleniu nie podlegają :

- grunty, na których znajdują się zakłady górnicze i przemysłowe oraz prowadzona jest eksploatacja kopalin,

- grunty, na których znajdują się zabytki historyczne, architektoniczne i rezerwaty przyrody,

- grunty użytkowane na cele gospodarki rybackiej, czy też przeznaczone na cele specjalne.

Reklama

Grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki bądź przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie. W tym wypadku, co ważne, na scalanie musi być wyrażona zgoda na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce lub w innej formie jako swego rodzaju „zadośćuczynienie”.

Za grunty stanowiące współwłasność można, za zgodą współwłaścicieli, wydzielić odrębne dla każdego z nich grunty odpowiadające wartości udziałów we współwłasności. Oznacza to, iż zgodę na wydzielenie muszą wyrazić wszyscy prawni właściciele gruntu.

Wszczęcie postępowania scaleniowego lub wymiennego następuje w drodze postanowienia starosty. Postanowienie scaleniowe może (ale nie musi) być spowodowane wnioskiem większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia. Ale! Może to nastąpić na wniosek większościowych właścicieli gruntów, tj. których łączny obszar przekracza 50 proc. powierzchni projektowanego obszaru scalenia.

Postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego lub wymiennego generalnie  powinno zawierać:

1) określenie granic i powierzchni obszaru scalenia lub wymiany gruntów;

2) wykaz uczestników scalenia lub wymiany gruntów;

3) przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych lub wymiennych.

Reklama

Postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego odczytuje się na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez starostę, a ponadto wywiesza się je na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach, których grunty tworzą obszar scalenia.

Z chwilą upływu terminu, o którym mowa powyżej, postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego uważa się za doręczone wszystkim uczestnikom scalenia. Postanowienie o wszczęciu postępowania wymiennego doręcza się uczestnikom wymiany na piśmie. Na postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego służy zażalenie.

Z chwilą wszczęcia postępowania scaleniowego lub wymiennego, obejmującego lasy i grunty leśne, wstrzymuje się wydawanie zezwoleń na wyrąb drzew do czasu zakończenia postępowania, a niezrealizowane zezwolenia stają się nieobowiązujące.

Odmowa wszczęcia postępowania scaleniowego także następuje w drodze czynności administracyjnej, a mianowicie w drodze decyzji starosty.

Ciekawą sprawą jest fakt, iż postępowanie scaleniowe może być podjęte z urzędu po uprzednim uzyskaniu opinii rady sołeckiej, jak również działających na terenie danej wsi organizacji rolniczych, o ile np. grunty pozostają w zasobie własności rolnej Skarbu Państwa, ich powierzchnia jest większa niż 10 proc. projektowanego obszaru scalenia i nie mogą być racjonalnie zagospodarowane bez scalenia. Dotyczy to również sytuacji gdy ukształtowanie rozłogów gruntów na projektowanym obszarze scalenia wskutek działań przemysłowych, czy też przebiegu istniejących lub nowo budowanych dróg publicznych, kolei, rurociągów i zbiorników wodnych bądź urządzeń melioracyjnych zostało lub zostanie istotnie pogorszone. W takiej sytuacji o scalenie występuje w wnioskiem osoba, której grunty wymagają poprawienia rozłogu a równolegle scalenie powyższe nie spowodować pogorszenia warunków gospodarowania innym uczestnikom tegoż postępowania.

W przypadku dokonywania scalenia gruntów na skutek budowy dróg krajowych, w tym autostrad, koszty wykonania scalania oraz wymiany gruntów, jak również poscaleniowego zagospodarowania gruntów ponosi Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, czyli płaci Państwo, czyli każdy podatnik w Polsce.


Grunty objęte scaleniem wylicza oraz opracowuje projekt scalenia geodeta-projektant, upoważniony do tego przez starostę. Udział przy tym bierze komisja pełniąca tzw. funkcje doradcze.

W skład rzeczonej komisji wchodzą wszyscy uczestnicy scalenia, przy czym jeżeli jest to więcej niż 10 osób, kompetencje te posiada rada uczestników scalenia. Oprócz tego mamy jeszcze przedstawiciela organizacji rolniczej, przedstawiciela agencji będącej uczestnikiem scalenia, przedstawiciela starosty i przedstawiciela izby rolniczej. Komisja wybiera przewodniczącego spośród swoich członków. Ponadto, starosta może powołać do jej składu osobowego rzeczoznawców - na wniosek komisji.

Co ważne stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków oraz klasy gruntów opisuje się według danych, które można znaleźć w ewidencji gruntów.

Nowe przepisy

W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.) wprowadzono kilka zasadniczych zmian.  

Po pierwsze, w art. 1 dodano ust. 2 i tak przez grunty rozumiemy teraz nieruchomości rolne, grunty leśne, w tym przeznaczone na inwestycje publiczne, grunty pod wodą, drogami i obszarami kolejowymi, które to w dotychczasowej ustawie zdefiniowane były jako „grunty bez bliższego określenia ( por. art. 34 pkt.1 dotychczasowego brzmienia ustawy ).

Mamy ponadto nową definicję pn. gruntów zabudowanych - są to grunty pod budynkami, ale i obszary do nich przylegające (podwórza).

Mamy również nową definicję pn. rozłogu gruntów. Rozłóg gruntów oznacza rozmieszczenie gruntów gospodarstwa rolnego w stosunku do gruntów zabudowanych.

Definicja właściciela nie uległa zmianie i zawiera ona w sobie również posiadacza samoistnego.

Przebudowana została dotychczasowa definicja uczestnika scalenia lub wymiany. Teraz jest to tzw. uczestnik scalenia, czyli właściciel lub użytkownik gruntu położonego na obszarze scalenia lub wymiany. Natomiast w przypadku gruntów będących we własności Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego oznacza to również podmiot gospodarujący tymi gruntami.

Jeśli chodzi o prace scaleniowe mamy tutaj do czynienia z nową definicją. Rozumie się przez to prace i czynności niezbędne do:

a) wszczęcia postępowania scaleniowego,

b) prowadzenia postępowania scaleniowego,

c) ujawnienia w księgach wieczystych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia;

Zagospodarowanie poscaleniowe – zdefiniowano jako prace (określone w decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów) umożliwiające objęcie w posiadanie przez uczestników scalenia wydzielonych im w ramach postępowania scaleniowego gruntów, polegające na:

a) budowie lub przebudowie dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych oraz dojazdów do zabudowań poszczególnych uczestników scalenia,

b) korekcie przebiegu oraz poprawie parametrów technicznych urządzeń melioracji wodnych,

c) likwidacji zbędnych miedz i dróg oraz wykonywaniu zabiegów rekultywacyjnych umożliwiających uprawę mechaniczną gruntów.”;

Nowelizacja stanowi iż postępowanie scaleniowe, postępowanie wymienne oraz zagospodarowanie poscaleniowe wykonuje starosta, co ważne JAKO ZADANIE z zakresu administracji rządowej. Zadanie to finansowane jest z budżetu państwa.

Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 6 września 2011 Nr 185 poz. 1097) wchodzi w życie 21 września 2011 r.

Wojciech Bugajski

samorzad.infor.pl

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?