Kategorie

Po reorganizacji domy pomocy społecznej zyskały duszę

Grażyna Adaszyńska
inforCMS
Regionalny Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie, korzystając z duńskich doświadczeń, przeprowadził w wybranych placówkach reorganizację, dzięki której zindywidualizowano podejście do podopiecznych.


Teraz dom pomocy to prawdziwy dom, w którym mieszkańcy czują się dobrze.         

Pan Jan nie lubi marchewki. Jego gwałtowna reakcja na widok surówki z tego warzywa wprawiała personel w osłupienie. Marchewkę odstawiono, buraczki pan Jan zaakceptował. Pani Maria uwielbia porządek, sama zgłosiła się do sprzątania pokoi sąsiadów, a każdemu gościowi z dumą pokazuje swój pokój, w którym wszystko jest poukładane, jak w pudełeczku. Każdy nowy mebel pani Janina błyskawicznie niszczyła, nie nadążano z zakupem nowego sprzętu. Kobiecie spodobały się zaś mebelki niczym z dziecięcego pokoju: delikatne, bardzo kolorowe, to nic, że małe, ale jakie piękne... Pani Janina jest z nich dumna i bardzo je szanuje.

Sprawy bardzo ważne

Sprawy z pozoru proste, dla kogoś może nawet błahe, ale dla osób chorych psychicznie lub upośledzonych umysłowo - bardzo ważne. Teraz są równie ważne także dla ich opiekunów, którzy razem z podopiecznymi przeszli długą drogę wzajemnego poznawania i uczenia się siebie.

A wszystko zaczęło się na początku lat 90., kiedy ówczesne władze województwa małopolskiego podpisały umowę o współpracy z hrabstwem Fiona w Danii. Umowa dotyczyła wielu dziedzin, a na jej podstawie powstawały konkretne porozumienia między branżowymi instytucjami. W ten sposób doszło do realizacji projektu pomocy osobom niepełnosprawnym - szczególnie psychicznie, zwłaszcza że podobny realizowano już w jednej placówce w dawnym województwie szczecińskim.

Dlaczego Dania?

Ścisłą współpracę z Duńczykami nawiązano przy okazji konieczności standaryzacji domów pomocy społecznej, w czym oni także „maczali” palce. I tak już zostało...

Dlaczego partnerów szukano akurat w królestwie na północy Starego Kontynentu?

- Duńczycy mają inne spojrzenie na pomoc społeczną w ogóle, a na opiekę nad niepełnosprawnymi psychicznie i upośledzonymi umysłowo - zwłaszcza - mówi Beata Trybocka-Żabik, wicedyrektor Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie. - W realizowanym wspólnie projekcie chodziło przede wszystkim o zmianę zasad funkcjonowania domów pomocy społecznej: od pacjenta do mieszkańca, od grupy do indywidualności oraz od instytucji do mieszkań. Kilka lat trudnej pracy daje efekty: dom pomocy to prawdziwy dom, w którym mieszkańcy czują się dobrze. W jego funkcjonowanie wkładają całą swoją duszę, już za progiem czuć „to coś”, dobrą atmosferę. To bardzo ważne.

Szczegółowe planowanie

Porozumienie o przystąpieniu do projektu ROPS w Krakowie podpisał z Duńczykami w 1999 r. Realizację rozpoczęto jednak dopiero w 2001 r. Dwa lata trwały drobiazgowe przygotowania, planowanie każdego szczegółu. Zanim do pilotażu wytypowano konkretne placówki, przeanalizowano sytuację wielu z nich, każda bowiem ma innych podopiecznych, w każdej są inne warunki działania, różne formy terapii... Projekt musiał uwzględniać te indywidualne odmienności.

Wreszcie wytypowano trzy domy pomocy społecznej (DPS) w: Więckowicach (powiat ziemski krakowski), Płazie (powiat chrzanowski) - oba dla dorosłych chorych psychicznie i w Białce Tatrzańskiej (powiat tatrzański) - dla chłopców upośledzonych umysłowo, którymi opiekują się siostry zakonne.

Koordynatorem projektu był dyrektor jednego z duńskich domów pomocy społecznej, który oczywiście służył swym zawodowym doświadczeniem.

Wszyscy w sieci

Projektem zarządzały grupy sieciowe: po dwie osoby z każdej placówki oraz koordynator polski i duński. Ten ostatni pięć razy w roku przyjeżdżał do ROPS w Krakowie, a potem były wizyty w trzech pilotażowych domach. „Prześwietlano” je pod kątem wykonywanych usług, bo wcześniej wszyscy dostawali zadanie domowe do odrobienia.

Bazą do wytyczania własnych celów, na podstawie modelu duńskiego, były właśnie te „wypracowania”. Opisywano w nich pacjentów: rodzaj i przebieg choroby, postępy w leczeniu, zażywane leki, stosowane formy terapii i jej skutki, indywidualne upodobania i zainteresowania itp.

Zmiana świadomości

- Z takiej wnikliwej obserwacji wyłaniał się obraz każdego mieszkańca. Każdy opiekun wiedział więc o nim możliwie dużo, a szczegółowy opis zachowań znacznie ułatwia nie tylko leczenie i terapię, ale sposób postępowania na co dzień. To bardzo ważne też w przypadku rotacji kadry w DPS, jeśli bowiem nowy opiekun dostanie pełną dokumentację o danym pacjencie, łatwiej mu będzie z nim postępować, poznać jego reakcje. Obserwacja, zwłaszcza w sytuacjach problemowych, pozwala na odpowiedni dobór terapii, jej wachlarz jest znacznie szerszy. Projekt zmienił więc nie tylko organizację funkcjonowania DPS, ale przede wszystkim - i to jest najważniejsze - świadomość i odpowiedzialność pracowników. Oni wiedzą, że są do dyspozycji mieszkańców, że nie mogą ich uszczęśliwiać na siłę, niczego narzucać bez ich zgody, a elastyczny harmonogram jest pod kontrolą - mówi Beata Trybocka-Żabik.

Praca dla wartości

Na tym właśnie polega kształtowanie postaw i praca dla wartości, którą jest przede wszystkim dobro mieszkańców i coraz wyższa jakość samej pracy. To długotrwały proces, na szybki spektakularny sukces niełatwo liczyć. Ale do jego osiągnięcia dążą razem mieszkańcy i pracownicy DPS.

W trzech wytypowanych placówkach realizacja projektu zakończyła się w 2005 r. i funkcjonują one już zgodnie z duńskim modelem, wciąż dopasowywanym do bieżących potrzeb każdego domu. Pracownicy, którzy uczyli się nowej organizacji pracy, swoją wiedzę przekazują teraz innym. Jedna osoba z Więckowic tworzy grupę sieciową w DPS w Bochni dla osób chorych psychicznie, a zakonnica z Białki Tatrzańskiej krzewi nowe idee w DPS dla dziewcząt upośledzonych umysłowo w Wadowicach.

W tych dwóch placówkach projekt oparty na duńskim modelu znów funkcjonuje pilotażowo do końca 2008 r. i jest nadzieja, że z nich kolejne osoby będą upowszechniać nowy model współpracy i opieki nad niepełnosprawnymi.

W swoim domu

Tymczasem założone cele: od pacjenta do mieszkańca, od grupy do indywidualności oraz od instytucji do mieszkań sprawdzają się w praktyce. Każdy etap jest bardzo ważny, a chodzi przede wszystkim o współdziałanie dla wspólnego dobra. Pacjenci-mieszkańcy mają wpływ na to, co dzieje się w ich domu. Właśnie domu, a nie instytucji, placówki opiekuńczej funkcjonującej niekiedy jak bezduszna machina.

Mieszkańców podzielono na małe grupy, dopuszczenie ich do głosu zdecydowanie zwiększa szansę na normalne życie. Każdy z nich wie, do którego opiekuna z jaką sprawą może się zwrócić. Zwiększono liczbę osób bezpośrednio pracujących z mieszkańcami - i wcale nie przybyło etatów, tylko np. administracja nie jest tak rozrośnięta jak kiedyś, niektóre usługi zlecono na zewnątrz (np. pranie), więc część pracowników pralni opiekuje się mieszkańcami DPS.

Możliwości bez ograniczeń

Czy w reorganizacji małopolskich DPS rzeczywiście była potrzebna pomoc Duńczyków?

- Pewnie nie - tłumaczy B. Trybocka-Żabik - ale czasem łatwiej przejąć cudze, sprawdzone już wzorce, choć oczywiście nie da się ich wiernie skopiować. Zresztą i nie o to chodzi, lecz raczej o oparcie się na czyimś modelu i dostosowaniu go do swoich potrzeb. Duńczycy uczą nas patrzeć na niepełnosprawnych przez pryzmat ich możliwości, a nie ograniczeń. Wielu chorych, często po długim czasie, ale dochodzi do perfekcji w wykonywaniu pewnych czynności. To trzeba docenić i rozwijać. Podczas realizacji projektu zdawaliśmy sobie sprawę i z własnych błędów, z wielu niewykorzystanych możliwości, postępowania tak oczywistego, że aż trudnego do wyobrażenia. Dziś staramy się postawić w sytuacji osoby niepełnosprawnej, chorej, wnikliwie ją obserwować, by wiedzieć, jak najlepiej pomóc.

Wielka sprawa

W DPS w Więckowicach urządzono minizoo. Ile radości sprawia mieszkańcom opieka nad zwierzętami. Ile nowego wnoszą kontakty z uczniami przychodzącymi tu na wycieczki czy spotkania z całymi rodzinami, chcącymi zobaczyć zwierzęta.

Ktoś powie, że to nic nadzwyczajnego, ale dla osoby chorej to wielka sprawa. To forma terapii, to lek na całe zło, zastępujący pigułkę, którą coraz rzadziej podaje się choremu, bo nie jest już potrzebna. Skoro w domu jest dobrze, to nikt z niego nie ucieka. I to są te niewymierne, ale bezcenne korzyści, wynikające ze zmiany w podejściu człowieka do człowieka.

GRAŻYNA ADASZYŃSKA

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?