REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Funkcjonowanie bibliotek szkolnych w pytaniach i odpowiedziach

Urszula Wycisk
DGP

REKLAMA

REKLAMA

Jesteśmy policealną szkołą zawodową – samorządową jednostką budżetową. Organem prowadzącym szkołę jest samorząd wojewódzki. W jednostce prowadzona jest biblioteka szkolna dla uczniów naszej szkoły. Jakie przepisy regulują funkcjonowanie bibliotek szkolnych? W jaki sposób ustala się opłaty za uszkodzone, zniszczone i niezwrócone w terminie książki? Jak ustalać koszt nabycia zbiorów bibliotecznych oraz jak prawidłowo ujmować w księgach inwentarzowych dary przekazane bibliotece?

Podstawy prawne funkcjonowania bibliotek szkolnych

W ustawie z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach – w rozdziale 7 „Biblioteki szkolne i pedagogiczne” art. 22 ust. 3 stanowi, że: „Zasady organizowania i działalności bibliotek szkolnych i pedagogicznych określają odrębne przepisy”. Jakie to są przepisy?

REKLAMA

Ogólne zasady działania bibliotek zostały ustalone w ustawie z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (dalej: ustawa o bibliotekach).

REKLAMA

Biblioteka może być samodzielną jednostką organizacyjną, czego przykładem są zorganizowane w formie instytucji kultury biblioteki publiczne jednostek samorządu terytorialnego, bądź wchodzić w skład innej jednostki organizacyjnej, jak to jest w przypadku bibliotek szkolnych. Biblioteki szkolne funkcjonują w strukturach szkół publicznych.

Mają one za zadanie służyć realizacji celów programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci, młodzieży oraz kształceniu, doskonaleniu nauczycieli. Zadania, organizację oraz szczegółowy zakres działania biblioteki wchodzącej w skład innej jednostki określa regulamin nadany przez kierownika tej jednostki (art. 12 ustawy o bibliotekach). Tak więc w przypadku bibliotek szkolnych kompetencja w tym zakresie przysługuje dyrektorom szkół publicznych.

W art. 22 ustawy o bibliotekach ustawodawca ustanowił obowiązek prowadzenia w każdej szkole publicznej biblioteki szkolnej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Spośród odrębnych przepisów regulujących kwestię bibliotek szkolnych należy wskazać art. 67 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej: ustawa o systemie oświaty), który nakłada na szkoły publiczne, w celu realizacji zadań statutowych, zapewnienie uczniom możliwości korzystania m.in. z biblioteki. Tak więc podstawami prawnymi funkcjonowania bibliotek szkolnych są:

● ustawa o systemie oświaty,

● ustawa o bibliotekach.

Sposób ustalania opłat za uszkodzone, zniszczone i niezwrócone w terminie książki

Czy możemy pobierać opłaty za niezwrócenie w terminie wypożyczonych książek, za uszkodzenia, zniszczenia? Jeżeli tak, to czy dyrektor jednostki może ustalić wysokość opłaty, czy jednak organ prowadzący szkołę? Czy ewentualne opłaty, odszkodowania z ww. tytułów należy przyjąć jako dochody budżetowe i w jakim paragrafie klasyfikacji budżetowej je ująć? Czy może należy je potraktować jako dochody rachunku dochodów własnych? W naszej jednostce, na podstawie uchwały sejmiku województwa w 2009 r., został utworzony rachunek dochodów własnych. Uchwała określa źródła dochodów, m.in.: „za korzystanie ze zbiorów bibliotecznych określonych Regulaminem” – czy to sformułowanie upoważnia dyrektora jednostki do ustalenia ww. opłat w regulaminie funkcjonowania biblioteki?

Zasady funkcjonowania rachunków własnych samorządowych jednostek budżetowych do 31 grudnia 2010 r. reguluje ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych – art. 22 ust. 3 i 4.

Samorządowe jednostki budżetowe mogą gromadzić na rachunku dochodów własnych dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W uchwale tej organ stanowiący określa:

● źródła dochodów własnych,

● przeznaczenie uzyskanych dochodów własnych,

● jednostki budżetowe, które utworzą rachunek,

● wysokość ewentualnych wpłat do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżki środków obrotowych.

REKLAMA

W sytuacji opisanej w pytaniu sejmik województwa dopełnił formalności, ustanowił dla biblioteki szkolnej rachunek dochodów własnych, ustalając źródła jego dochodów, tj. za korzystanie ze zbiorów bibliotecznych na zasadach określonych w regulaminie.

Do ustalania regulaminu biblioteki szkolnej, o czym wspomniano w odpowiedzi na pierwsze pytanie, uprawniony jest dyrektor szkoły. Tak więc do kompetencji dyrektora szkoły należy ustalenie ewentualnych odpłatności za korzystanie ze zbiorów bibliotecznych.

Na etapie opracowywania regulaminu należy jednak pamiętać, byustalenie odpłatności nie ograniczało praw uczniów do nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej. W regulaminie nie można zawrzeć zapisu o odpłatności za usługi świadczone przez bibliotekę szkolną (przykładowo: za wypożyczenie materiałów bibliotecznych uczniom), a jedynie w wyjątkowych sytuacjach można ustalać opłaty, tj. za zniszczenie, uszkodzenie czy niezwrócenie w terminie książek.

Dochody z tego tytułu należy klasyfikować w § 069 „Wpływy z różnych opłat” w ramach rachunku dochodów własnych, jeżeli został utworzony, albo w ramach rachunku bieżącego jednostki budżetowej, jeśli nie został utworzony rachunek dochodów własnych.

Ponadto należy zaznaczyć, że nowa ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (dalej: nowa uofp) likwiduje z dniem 31 grudnia 2010 r. instytucję rachunku dochodów własnych jednostek budżetowych, wprowadzając w jego miejsce w samorządowych jednostkach budżetowych prowadzących działalność określoną w ustawie o systemie oświaty, instytucję wydzielonego rachunku dochodów. Kompetencja do ustalenia zasad gromadzenia środków na wydzielonym rachunku dochodów własnych została przypisana w art. 223 nowej uofp organowi stanowiącemu jednostkę samorządu terytorialnego. Tak więc po 1 stycznia 2010 r. rachunek dochodów własnych dla gromadzenia opłat za korzystanie ze zbiorów bibliotecznych określonych „Regulaminem” może dalej funkcjonować.

Czytaj także: Biblioteka publiczna tylko jako instytucja kultury>>

Koszty nabycia zbiorów bibliotecznych

Czy na podstawie § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych wchodzących w skład zbiorów bibliotecznych należy ujmować wpływy i ubytki według rzeczywistych kosztów nabycia? Czasami zamawiamy książki, a na fakturze oprócz zamówionych pozycji (6 książek – różne tytuły) jest opłata za przesyłkę, np. 8,50 zł. Czy opłata za przesyłkę może być doliczana do rzeczywistego kosztu nabycia książki? Jeżeli tak, to jak należy ująć poszczególne książki w ewidencji szczegółowej ilościowo-wartościowej w księgach inwentarzowych (księgi inwentarzowe prowadzimy komputerowo – program MOL)? Czy do każdej ceny książki doliczyć 1/6 opłaty za przesyłkę?

We wzorcowym planie kont dla jednostek budżetowych określono, że na koncie 014 „Zbiory biblioteczne” ewidencjonuje się stan oraz zwiększenia i zmniejszenia zbiorów bibliotecznych według cen ich nabycia. W opisie do konta 014 wskazano ponadto, że ewidencja analityczna powinna umożliwić ustalenie stanu poszczególnych zbiorów bibliotecznych, z dalszym podziałem określonym w odrębnych przepisach.

Szczegółowe zasady i sposób ewidencjonowania materiałów bibliotecznych są określone w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych (dalej: rozporządzenie w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych).

Jednak, zgodnie z § 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ewidencjonowania materiałów bibliotecznych, do prowadzenia ewidencji materiałów bibliotecznych w sposób wskazany w tym rozporządzeniu zobowiązane są biblioteki wchodzące w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej. Do ogólnokrajowej sieci bibliotecznej wchodzą biblioteki publiczne (tj. Biblioteka Narodowa, biblioteki jednostek samorządu terytorialnego) oraz inne biblioteki na podstawie decyzji właściwego ministra do spraw kultury i dziedzictwa narodowego (art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o bibliotekach).

Biblioteki szkolne nie wchodzą w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej, a tym samym nie są zobowiązane do stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu ewidencjonowania materiałów bibliotecznych. W praktyce jednak bardzo często biblioteki szkolne ewidencjonują materiały biblioteczne w sposób wskazany w tym rozporządzeniu. Zastosowanie zasad ewidencjonowania materiałów bibliotecznych określonych w rozporządzeniu w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych przez biblioteki szkolne powinno wynikać z ustaleń określonych w polityce rachunkowości obowiązującej w jednostce.

Ewidencja materiałów bibliotecznych polega na ujęciu wpływu i ubytków w sposób umożliwiający identyfikację tych materiałów oraz na ujęciu ilościowym i wartościowym ich stanu i zachodzących w nich zmian. Ewidencję materiałów bibliotecznych tworzą:

● sumaryczna (wstępna) ewidencja wpływów,

● szczegółowa ewidencja wpływów,

● szczegółowa i sumaryczna ewidencja ubytków,

● finansowo-księgowa ewidencja wpływów i ubytków.

W ewidencji finansowo-księgowej materiałów wchodzących w skład zbiorów bibliotecznych ujmuje się ich wpływy i ubytki według rzeczywistych kosztów nabycia, a w przypadkach materiałów otrzymanych bezpłatnie – według bieżącej szacunkowej wartości (§ 23 rozporządzenia w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych).

Tak więc, jeżeli nabycie poszczególnych książek wiązało się z poniesieniem kosztów opłat za przesyłkę, zalicza się to do rzeczywistych kosztów nabycia zbiorów bibliotecznych. Wskazane jest uregulowanie zasad w tym zakresie w dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości.

Natomiast, jeśli wskazana na fakturze kwota opłaty dotyczy kilku nabytych pozycji książkowych, opłatę tę należy podzielić i przypisać równomiernie do wszystkich zakupionych książek, jak wskazano w pytaniu.

Czytaj także: Ponad 2600 bibliotek uzyskało dostęp do internetu>>

Ewidencjonowanie w księgach inwentarzowych darów przekazanych bibliotece

Czy na wykazie wpływów dla materiałów przekazanych w darze należy podać nazwisko osoby przekazującej, czy wystarczy określenie „od osób fizycznych i prawnych”? Zdarza się, że darczyńcy chcą być anonimowi. Jeżeli nieodpłatnie otrzymane książki pochodzą od:

● osób fizycznych i prawnych – w ewidencji finansowo-księgowej ujmuje się je zapisem: Wn 014 i Ma 760,

● bibliotek będących jednostkami budżetowymi – w ewidencji finansowo-księgowej ujmuje się je zapisem: Wn 014 i Ma 072.

Biblioteki szkolne stosują zasady ewidencjonowania materiałów bibliotecznych określone w rozporządzeniu w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych, jeśli wynika to z zapisów dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości.

Szczegółową ewidencję wpływów materiałów bibliotecznych należy prowadzić w księdze inwentarzowej według wzoru ustalonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych.

Materiały wpływające do bibliotek ujmuje się po sprawdzeniu ich zgodności z dowodami wpływów. Dowodami wpływów w zakresie darów są wykazy towarzyszące materiałom. Dowód wpływu sporządzany jest przez osobę (instytucję) przekazującą materiały bądź przez bibliotekę i co do zasady powinien zawierać dane personalne osoby czy instytucji przekazującej.

Jednak, jeśli ofiarodawca materiałów wyraził wolę pozostania anonimowym darczyńcą, ustawodawca w § 13 rozporządzenia w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych zwolnił bibliotekę z obowiązku sporządzania dowodu wpływu, a tym samym wskazywania danych personalnych ofiarodawcy. W opisanym przypadku przekazane materiały włącza się do ewidencji bez dokumentu towarzyszącego.

Wartość przekazanych w darze materiałów bibliotecznych należy ujmować w ewidencji finansowo-księgowej na podstawie informacji o ich cenach, a w przypadku ich braku – według bieżącej szacunkowej wartości.

Prezentuje to schemat.

SCHEMAT. Ewidencja przekazanych darów

PODSTAWY PRAWNE

● Ustawa z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85, poz. 539; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1600)

● Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 56, poz. 458)

● Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240)

● Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 666)

● Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz.U. Nr 205, poz. 1283)

● Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 72, poz. 422)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA

    Zmiany w KRS 2024 - rząd Tuska przyjął projekt nowelizacji

    Na posiedzeniu 20 lutego 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), przygot4owany przez Ministra Sprawiedliwości. 

    Podwyżki dla nauczycieli w 2024 roku - rozporządzenie podpisane

    W dniu 20 lutego 2024 r. Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Podpisane rozporządzenie skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.

    Ile jest osób w kryzysie bezdomności w Polsce? W nocy z 28 na 29 odbędzie się liczenie

    Ile jest w Polsce osób w kryzysie bezdomności? Dokładne szacunki nie są znane. Ostatnie badanie miało miejsce w 2019 r. W tym roku, w nocy z 28 na 29 lutego w całej Polsce zostanie przeprowadzone liczenie osób w kryzysie bezdomności. 

    Podwyżki w budżetówce 2024. Komu +10%,+20% a nawet +47%? Wyższe kwoty wynagrodzenia zasadniczego w kategoriach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    W dniu 20 lutego 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych. Jakie podwyżki wynikają z tego projektu? O ile wzrosną wynagrodzenia?

    REKLAMA

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana 27 lutego, tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę"

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana w dniu 27 lutego 2024 roku, odbędzie się tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę". Tak zapowiadają strajkujący rolnicy, którzy chcą m.in. żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu.

    Badania naukowe: Nadmiar białka w diecie szkodzi tętnicom. To wyższe ryzyko miażdżycy

    Spożywanie zbyt dużych ilości białka zwiększa ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”. Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy.

    REKLAMA