Kategorie

Zarządcy cmentarzy mogą zostać zobowiązani do selektywnej zbiórki odpadów

Tomasz Jaroszyński
  Czy zarządcy cmentarzy są zobowiązani do zapewnienia selektywnego zbierania i odbierania odpadów?

W świetle przepisów o odpadach, powstające na terenach cmentarnych odpady zaliczane są do kategorii odpadów komunalnych. Wynika z tego, iż zarządcy cmentarzy zobligowani są do stosowania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które nakładają na właścicieli nieruchomości obowiązki podejmowania określonych działań w dziedzinie gospodarowania odpadami. Wykonywanie tych obowiązków jest nadzorowane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta i podlega egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Reklama

Problem właściwego gospodarowania różnego rodzaju odpadami znajdującymi się na terenach cmentarzy wart jest analizy z tego względu, że bywają wyrażane opinie jakoby - ze względu na specyfikę tych miejsc - nie mają do nich zastosowania regulacje prawne odnoszące się do odpadów. Rozpatrując problem gospodarowania odpadami pochodzącymi z terenów cmentarzy, trzeba przede wszystkim rozstrzygnąć, czy uzasadnione jest takie odmienne traktowanie wymienionych obszarów. Następnie trzeba wyjaśnić, do jakiej kategorii kwalifikowane są odpady z cmentarzy i w związku z tym, jak powinien wyglądać tryb ich zbierania oraz na jakich podmiotach spoczywają łączące się z tym obowiązki.

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie związane z administrowaniem terenami cmentarzy jest ustawa z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W jej przepisach nie znajdziemy regulacji wyłączających cmentarze spod reżimu prawnego w zakresie gospodarowania odpadami. Takich wyłączeń prawodawca nie przewidział również w innych aktach normatywnych. Dlatego należy przyjąć, że do cmentarzy odnosić się będą ogólne zasady gospodarowania odpadami.

Reklama

Punktem wyjścia do dalszych rozważań powinno być jednoznaczne przesądzenie o tym, do jakiej kategorii należą odpady pochodzące z cmentarzy. Kluczowe znaczenie dla ustalenia, jak klasyfikować dany rodzaj odpadu, mają przepisy rozporządzenia ministra środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów. W owym katalogu wśród grup odpadów wyróżniono odpady komunalne, do których jako jedną z podgrup zaliczono „odpady z ogrodów i parków (w tym z cmentarzy)”, oznaczone kodem „20 02”. Wynika z tego, że dla określenia wymogów w zakresie postępowania z tymi odpadami sięgnąć trzeba do aktów prawnych, w których unormowano zagadnienia związane z odpadami komunalnymi, a więc do ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Artykuł 10 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że odpady powinny być zbierane w sposób selektywny. Zbieranie odpadów, zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach, oznacza każde działanie, zwłaszcza umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Z kolei podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest zobowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych do składowania (art. 10 ust. 2 ustawy o odpadach). Adresatem tego przepisu jest zatem gminna jednostka organizacyjna zajmująca się działalnością w zakresie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości lub przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Stosownie do art. 16a ustawy o odpadach, do obowiązkowych zadań własnych gmin w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi należy m.in. zapewnianie objęcia wszystkich mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbierania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, a także zapewnianie warunków funkcjonowania systemu selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, aby było możliwe ograniczenie składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji oraz wydzielanie odpadów niebezpiecznych z odpadów komunalnych i zapewnianie warunków ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania. Nie ma przesłanek ku temu, aby spod powyższych regulacji wyłączać tereny cmentarzy.

Skonkretyzowanie powyższych obowiązków nastąpiło w drodze kolejnych nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przepisach której określono wymogi wobec właścicieli poszczególnych nieruchomości. Trzeba zauważyć, że przyjęto w niej szerokie rozumienie kategorii właścicieli nieruchomości, zaliczając do niej współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4). Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast zarządzających terenami, na których cmentarze są położone, zaś utrzymanie cmentarzy wyznaniowych i zarządzanie nimi należy do związków wyznaniowych (art. 2 ust. 2). W praktyce obowiązki związane z administrowaniem cmentarzami powierzane są zarządcom, a więc - co do zasady - to oni powinni być uznani za odpowiedzialnych za przestrzeganie przepisów z zakresu odpowiedniego gospodarowania odpadami. Zastrzec przy tym trzeba, że jest to generalne założenie, a każdy stan faktyczny wymaga dokonania odrębnej analizy prawnej w celu ustalenia konkretnego podmiotu odpowiedzialnego.

 

Podstawowy katalog obowiązków właścicieli nieruchomości odnajdujemy w art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W myśl tego przepisu są oni zobowiązani do:

• wyposażenia nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywania tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (pkt 1),

• zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (pkt 3),

• pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 3b).

Warto wskazać, że w orzecznictwie sądowym i administracyjnym stwierdzono, że wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązki wynikają wprost z ustawy i nie wymagają konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej.

Jak widać, właściciel nieruchomości zobligowany jest nie tylko do realizacji obowiązków określonych w przepisach ustawowych, ale powinien także pamiętać o akcie prawa miejscowego, jakim jest przyjmowany przez radę gminy regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Regulamin ten - zgodnie z art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - może obejmować wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości dotyczące m.in. prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Rada gminy może również określić rodzaj urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości i wymagania dotyczące ich rozmieszczania oraz utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Trzeba jednak pamiętać, że to na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia warunków do selektywnego zbierania i odbierania odpadów. Zakres obowiązków właścicieli nieruchomości będzie więc zależny od warunków, jakie zagwarantowała gmina.

Należy dodać, że właściciele nieruchomości, wykonując obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz pozbywania się tych odpadów, zobowiązani są udokumentować korzystanie z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli. Powinno to nastąpić przez okazanie umowy i dowodów płacenia za takie usługi (art. 6 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). W przypadku gdy właściciele nieruchomości nie udokumentują korzystania z takich usług, obowiązki te przejmuje w trybie wykonania zastępczego gmina. Zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, po uzyskaniu zgody mieszkańców wyrażonej w przeprowadzonym uprzednio referendum gminnym, rada gminy może w drodze uchwały przejąć od właścicieli nieruchomości wszystkie lub niektóre obowiązki, m.in. w zakresie: wyposażenia nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych. Przejmując obowiązki, rada gminy ustala opłatę ponoszoną przez właścicieli nieruchomości za wykonywanie przejętych obowiązków oraz określa terminy jej uiszczania. Opłaty nieuiszczone w wyznaczonym terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydaje się, że nie ma przeszkód, aby te rozwiązania mogły mieć zastosowanie także w stosunku do podmiotów zarządzającymi terenami cmentarzy.

Nadzór nad realizacją obowiązków właścicieli nieruchomości w sprawach związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi sprawuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, zaś wykonanie tych obowiązków podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 5 ust. 6 i 9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Trzeba ponadto pamiętać, że stosownie do art. 10 ust. 2 i 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, niewykonanie obowiązków wynikających zarówno z przepisów tej ustawy, jak i postanowień regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest wykroczeniem i podlega karze grzywny. W myśl art. 24 Kodeksu wykroczeń, grzywnę można wymierzyć w wysokości od 20 do 5000 złotych.

Tomasz Jaroszyński

PODSTAWA PRAWNA:

• Ustawa z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. nr 23, poz. 295 z późn. zm.)

• Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.)

• Ustawa z 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. nr 12, poz. 114 z późn. zm.)

• Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.)

• Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 251 z późn. zm.)

• Rozporządzenie ministra środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. nr 112, poz. 1206)

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.