Fotowoltaika: system opustów i net-billingu [PORÓWNANIE]

Na czym polega system opustów? Jakie cechy ma system net-billingu? Jaki jest kalendarz wprowadzania systemu net-billingu? Kim jest prosument zbiorowy? Kim jest prosument wirtualny?

Na czym polega system opustów?

System rozliczeń prosumentów z wykorzystaniem mechanizmu opustów opiera się na bezgotówkowym rozliczeniu nadwyżek energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji PV i wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej oraz energii pobranej przez prosumenta (art. 4 ust. 1 ustawy o OZE). Rozliczenie energii zależne jest od mocy instalacji i odbywa się w proporcji:

• 1:0,8 w przypadku mikroinstalacji prosumenta nie większej niż 10 kWp,
• 1:0,7 w przypadku mikroinstalacji prosumenta większej niż 10 kWp.

Prosument w systemie opustów:

• korzysta z systemu opustów 1:0,7 / 1:0,8 – rozliczenie ilościowe wyprodukowanej energii;
• nie ponosi kosztów opłaty dystrybucyjnej zmiennej;
• korzysta z rozliczeń w systemie opustów przez 15 lat;
• może rozliczać nadwyżkę energii przez 12 miesięcy;
• może dobrowolnie podjąć decyzję o przejściu ma rozliczenie w systemie net-billingu.

Prosumenci, którzy do dnia 31 marca 2022 r. złożą wniosek do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (OSD) o przyłączenie mikroinstalacji do sieci, pozostaną w systemie rozliczeń opartym na mechanizmie opustów.

Na czym polega system net-billingu?

System net- billingu to rozliczanie wartościowe nadwyżek energii według poniższych zasad:

• Prosument jest aktywnym uczestnikiem rynku energii.
• System net-billingu stwarza zachętę dla prosumentów energii odnawialnej do zwiększania autokonsumpcji wytwarzanej energii elektrycznej i dopasowania rozmiaru instalacji adekwatnie do zapotrzebowania na energię elektryczną.
• Prosument zyskuje większą świadomość zasad rynku energii i motywację do zarządzania energią elektryczną w gospodarstwie domowym oraz jej magazynowania (kształtowanie charakterystyki zużycia energii elektrycznej).
• Prosument, będący aktywnym uczestnikiem rynku, będzie dążył do wprowadzenia energii elektrycznej do sieci wtedy, gdy ceny są wysokie, a poboru energii z sieci, gdy ceny są niskie.
• Prosument ma gwarancję rynkowego sposobu rozliczania nadwyżek energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej.
• Ograniczenie wzrostu kosztów dostaw energii elektrycznej dla odbiorców.
• System net-bliingu przyczynia się do zwiększenia elastyczności krajowego systemu elektroenergetycznego i efektywności energetycznej
• Systemu net-billingu jest zgodny z regulacjami (dyrektywami) UE.  

Prosument systemu net-billingu będzie:

• ponosił koszty opłaty dystrybucyjnej zmiennej;
• korzystał z rozliczeń w systemie net-bilingu przez 15 lat;
• mógł rozliczać wartość nadwyżki wyprodukowanej energii przez 12 miesięcy;
• zwolniony z obowiązku odprowadzania podatku dochodowego PIT, akcyzy i VAT.

Jakie są zasady obliczeń w systemie net-billingu?

Zasady funkcjonowania = konto prosumenta + depozyt prosumenta + zwrot nadpłaty

Konto prosumenta	Konto prosumenta to indywidualne konto, na którym rozliczane są nadwyżki energii wprowadzonej do sieci i pobranej z sieci w systemie wartościowym, w oparciu o ewidencję ilości energii i wartości energii elektrycznej.
Depozyt prosumencki	Depozyt prosumencki odpowiada wartości środków zgromadzonych przez prosumenta za wprowadzoną do sieci elektroenergetycznej energię elektryczną, przeznaczoną na rozliczenie zobowiązań prosumenta z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania jej jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
Nadpłata za wyprodukowaną przez prosumenta energię elektryczną	Wysokość ewentualnej nadpłaty (niewykorzystanej w okresie 12 miesięcy), zwracanej przez sprzedawcę, nie może przekroczyć 20% (dwudziestu procent) wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty. Takie rozwiązanie umożliwi zwolnienie przychodów z tej nadpłaty z opodatkowania podatkiem od osób fizycznych. Zgodnie z rekomendacjami Komisji Europejskiej, większy poziom dochodów musiałby być objęty procedurą notyfikacji pomocy publicznej.

Kto będzie obliczał wartość nadwyżki energii w systemie net-billingu?

Obliczanie wartości nadwyżki energii na koncie prosumenta będzie realizował operator w oparciu o algorytm wynikający z przepisów ustawy. Rozliczenie będzie dotyczyło wartości, a nie ilości - jak obecnie, energii elektrycznej, i będzie dokonywane w pieniądzu (PLN), a nie w kilowatogodzinach (kWh). Podstawowym celem net-billingu jest obniżenie rachunków za energię elektryczną w gospodarstwie domowym prosumenta.

Jaki jest kalendarz przejścia z systemu opustów do net-billingu?

01.04.2022 – 30.06.2022 Przejściowy system opustów	System opustów będzie stosowany do rozliczeń prosumentów, wchodzących na rynek od dnia 1 kwietnia 2022 r. w okresie przejściowym od 1 kwietnia do 30 czerwca 2022 r. Na koniec 3-miesięcznego okresu przejściowego, nadwyżki energii zostaną rozliczone po średniej cenie miesięcznej z czerwca 2022 roku, a prosumenci automatycznie przejdą do systemu net-billingu.
01.07.2022 – 30.06.2024 Net-billing w oparciu o ceny miesięczne	W okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. nadwyżki energii będą rozliczane wg średniej ceny rynkowej energii elektrycznej z poprzedniego miesiąca kalendarzowego. Wprowadzenie okresu dostosowawczego wynika z konieczności przygotowania narzędzi i systemów do rozliczenia wartościowego energii wg ceny godzinowej oraz wymagań Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE), które zacznie funkcjonować od dnia 1 lipca 2024 r.
01.07.2024 Net-billing w oparciu o ceny godzinowe	Od 1 lipca 2024 r. net-billing będzie oparty na rozliczeniu wartości nadwyżek energii elektrycznej wyprodukowanej przez prosumentów z zastosowaniem taryf dynamicznych wg cen godzinowych oraz odrębnym rozliczaniu energii wprowadzonej do i pobranej z sieci elektroenergetycznej. Wartość energii wprowadzonej do sieci będzie ustalana wg ceny giełdowej godzinowej na rynkach dnia następnego. Cenę będzie wyznaczał operator rynku informacji energii (Polskie Sieci Elektroenergetyczne), który realizuje to zadanie już obecnie na podstawie ustawy. Wartość energii pobieranej z sieci będzie zgodna z taryfą sprzedawcy.

Kim jest prosument zbiorowy?

Prosument zbiorowy energii odnawialnej to odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji lub małej instalacji przyłączonej do sieci elektroenergetycznej za pośrednictwem wewnętrznej instalacji elektrycznej budynku wielolokalowego.

Planowana data wejście w życie przepisów dotyczących prosumenta zbiorowego to 1 kwietnia 2022 r.

Kim jest prosument wirtualny?

Prosument wirtualny energii odnawialnej to odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w instalacji odnawialnego źródła energii przyłączonej do sieci w innym miejscu niż miejsce dostarczania energii elektrycznej do tego odbiorcy.

Planowana data wejścia w życie przepisów dot. prosumenta wirtualnego to 2 lipca 2024 r. Jest to dzień następny po dacie wejścia w życie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii.