| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Zadania > Zarządzanie nieruchomościami > Służebność przesyłu - czym jest i czy można z jej tytułu wnioskować o odszkodowanie?

Służebność przesyłu - czym jest i czy można z jej tytułu wnioskować o odszkodowanie?

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym należącym do służebności, przedmiotem którego jest korzystanie z urządzeń umożliwiających przesyłanie energii, cieczy, gazu, pary, substancji itp.

Instytucja służebności przesyłu funkcjonuje w polskim prawodawstwie od stosunkowo niedawna, bo dopiero od dekady. Przedmiotowe przepisy zostały wprowadzone w dniu 3 sierpnia 2008 roku zapisami art. 1 pkt. 2 ustawy z 30 maja 2008 r. zmieniającej ustawę Kodeks cywilny (k.c.). Celem regulacji miało być określenie stosunków prawnych pomiędzy przedsiębiorcami przesyłowymi i właścicielami nieruchomości, na obszarze których funkcjonują lub mają zostać zainstalowane urządzenia przesyłowe będące własnością tychże przedsiębiorców.

Prawo służebności przesyłu reguluje k.c. w art. 3051-3054 oraz przepisy o służebnościach gruntowych w art. 285–295. Jest to regulacja dopuszczająca obciążenie nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub już posiada w jej obszarze urządzenia opisane w art. 49 par. 1 k.c., prawem upoważniającym go do korzystania z obciążonej nieruchomości w oznaczonym zakresie i zgodnie z przeznaczeniem przedmiotowych urządzeń. 

W krajowych warunkach prawnych służebność przesyłu ustanawiana jest poprzez zawarcie umowy pomiędzy przedsiębiorcą przesyłowym a właścicielem nieruchomości, która ma być obciążona. Gdyby zawarcie umowy było z jakiegoś powodu niemożliwe (np. przez brak jednej ze stron), służebność przesyłu może zostać ustanowiona orzeczeniem sądu.

Zobacz: Postępowanie administracyjne

Z kolei art. 3052 rozstrzyga kwestie ewentualnej odmowy którejś ze stron na zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Jeżeli taką stroną byłby właściciel nieruchomości, a służebność byłaby konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 par.1,  przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.

Natomiast jeśli stroną odmawiającą zawarcia przedmiotowej umowy jest przedsiębiorca przesyłowy, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Właścicielowi nieruchomości przysługuje więc w praktyce bezwarunkowo wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, zarówno w przypadku istniejących już w jej obszarze urządzeń linii przesyłowej, jak i w sytuacji ich planowania przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Wynagrodzenie to de facto jest po części samo w sobie odszkodowaniem z tytułu utraty wartości nieruchomości, po części zaś jest rekompensatą zazwyczaj istotnych utrudnień w normalnym korzystaniu z nieruchomości z powodu przebiegających pod lub ponad powierzchnią gruntu wszelkiego rodzaju urządzeń linii przesyłowych.

Co jednak istotne, wynagrodzenie z tytułu służebności przesyłu nie jest elementem obligatoryjnym umowy o ustanowienie takiego świadczenia. Oznacza to, że można ustanowić służebność przesyłu zarówno za wynagrodzeniem, jak i bez wynagrodzenia.

Szczególnym rodzajem odszkodowania za używanie urządzeń linii przesyłowej zlokalizowanej na konkretnej nieruchomości, jest należność z tytułu bezumownego korzystania z tej ostatniej. Są to stosunkowo częste przypadki, do których zalicza się choćby sytuacja dziedziczenia nieruchomości, na której od lat funkcjonują urządzenia przesyłowe bez stosownej umowy.

W takim przypadku właściciel powinien zwrócić się do przedsiębiorstwa przesyłowego z ofertą podpisania umowy o ustanowienie służebności przesyłu z zastrzeżeniem należnego odszkodowania za okres bezumownego korzystania z nieruchomości. Jeśli taka umowa zostanie zawarta, a w niej ustalona wysokość wynagrodzenia, to odszkodowanie przelicza się jako iloczyn miesięcznego czynszu oraz ilości miesięcy bezumownego korzystania z nieruchomości. Co ważne, przedawnienie roszczenia z przedmiotowego tytułu następuje z upływem lat 10-ciu, a zatem maksymalnie za taki okres możliwe jest uzyskanie odszkodowania. 

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Sylwia Konik

Współwłaściciel Recrutamos, Konsultant projektów Direct Search/Executive Search

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »