Kategorie

Jak wieś uczynić produktem rynkowym

Mieszkańców wsi tylko wtedy uda się powstrzymać przed migracją do miasta, gdy sami będą chcieli zostać. A taka decyzja zależy od tego, czy na wsi znajdą źródła utrzymania i perspektywy rozwoju.

 


Od wielu lat pogłębia się kryzys na obszarach wiejskich. Brak miejsca pracy poza rolnictwem i nieopłacalna uprawa roli powodują, że ludzie uciekają do miast, a wieś się wyludnia. 

Rolnictwo nie utrzyma wsi 

Pomysłów na wyjście z kryzysu obszarów wiejskich jest wiele. Zazwyczaj sprowadzają się one do postulatów o przeznaczenie większych środków na rolnictwo i dla rolników. Jednak doświadczenie krajów zachodnioeuropejskich wskazuje, że nie jest to dobra droga. 

Mimo dużych pieniędzy przeznaczanych co roku na obszary wiejskie, nie udało się tam bowiem zatrzymać procesu odpływu ludzi do miast. Nie zmieniły tego nawet olbrzymie dopłaty unijne dla rolników. Spowodowały wręcz odwrotny skutek. Coraz mniej drobnych rolników utrzymywało się na rynku, a powstawały duże firmy rolne. 

Jak wskazała Komisja Europejska w raporcie za 2005 r., do 20 proc. farmerów w starych krajach Unii Europejskiej trafia aż 80 proc. wszystkich dopłat bezpośrednich. W Polsce nie jest wcale lepiej. KE wyliczyła, że ok. 6 proc. polskich rolników otrzymało aż 40 proc. unijnych dopłat. Oznacza to, że także w naszym kraju proces przekształcania się struktury gospodarstw rolnych jest już zaawansowany. 

Polityka rolna, zarówno na poziomie centralnym, jak i gminnym, powinna brać pod uwagę te przemiany i tworzyć systemy wsparcia odnoszące się do istniejącej sytuacji. Niestety, tak nie jest. 

– Mam wrażenie, że w Polsce przygotowujemy się do rzeczywistości, która już na wsi przeminęła. To błąd – mówi Ryszard Wilczyński , członek Zarządu Województwa Opolskiego. – Politycy muszą otworzyć się na wizję wsi przyszłości i tworzyć narzędzia na ten scenariusz . 

Jednym z najważniejszych instrumentów wsparcia mogą być programy odnowy wsi. Podstawą tego podejścia jest uczynienie ze specyfiki wsi atutów, na których może ona zarabiać.   – Odnowę wsi można podsumować w ten sposób. Jeżeli masz jakiś problem, spróbuj na nim zarobić – tłumaczy dr Wacław Idziak z Fundacji Wspomagania Wsi. – Spróbuj zmienić się ze społecznika w przedsiębiorcę społecznego, a wtedy skorzystają wszyscy



Jak wykreować dobry pomysł na rozwój wsi i wdrożyć go w życie?  
Dobre praktyki, bazę pomysłów oraz porady ekspertów znajdziesz w

GAZECIE SAMORZĄDU I ADMINISTRACJI
ZAMÓW  
  

Podstawowymi zasobami wsi są emocjonalność, czyli coś, czego w mieście już nie ma, oraz kreatywność, czyli umiejętność wyszukiwania pomysłów na źródła finansowania. 

Nieużywana, waląca się stodoła może stać się „centrum rozrywki” dla gości z miasta, gdzie mieszkańcy wsi będą zarabiać, ucząc mieszczuchów wiejskich zabaw czy folkloru. Dochód mogą przynosić dobrze wykorzystane stare narzędzia rzemieślnicze i przechowywane w rodzinach tradycje zawodów już nieistniejących. Pokazy tradycyjnych żniw, przejażdżki furmankami czy nauka dojenia krowy to najprostsze z pomysłów, dzięki którym wieś może zarabiać. 

– Warunek jest jeden. Ludzie muszą widzieć, że na wdrażanym pomyśle można zarobić – uważa dr Idziak. 

Podstawą jest oddolność 

W Polsce pojęcie „odnowa wsi” funkcjonuje od 1997 r., kiedy to powstały pierwsze tego typu programy w województwie opolskim. Czerpały one inspiracje z podobnych przedsięwzięć realizowanych w Dolnej Austrii i Nadrenii-Palatynacie.  

Cechami tamtych programów były: 
-        inicjowanie działań i przejmowanie odpowiedzialności za przyszłość wsi przez społeczność lokalną,   
-        skoncentrowanie działań na wykorzystaniu zasobów,   
-        uspołecznione planowanie rozwoju (strategiczne i przestrzenne),   
-        subsydiarność, czyli wspieranie bądź organizowanie przez gminę lub region działań społeczności wiejskiej,   
-        fachowe doradztwo,   
-        regionalne kształtowanie celów.  

Tych rozwiązań nie można było przenieść bezpośrednio na grunt Polski. Nie pozwalały na to m.in. opóźnienie cywilizacyjne polskiej wsi, słaba pozycja instytucjonalna sołectwa oraz brak systemów wsparcia. Dlatego z podstawowych cech zachodnioeuropejskiej odnowy wsi rodzący się program opolski mógł spełnić jedynie pierwszą. Kolejne założenia miały być realizowane później. 

Zostawała zatem oddolność, czyli zaangażowanie lokalnych liderów w tworzenie i realizację programów. 

– Należało zaszczepić tę ideę tak, aby wywołać nadzieję na zmianę życia na wsi, co się powiodło – informuje Ryszard Wilczyński. 


Wioletta Kępka 


O opolskim modelu odnowy wsi oraz źródłach finansowania programów na rzecz obszarów wiejskich piszemy w nr 13 ‘Gazety Samorządu i Administracji” z 25 czerwca br.  
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?