E-dokument w urzędach - przyjęcie i rozpatrzenie

Informatyzacja administracji publicznej nabiera rozpędu. Dzieje się tak nie tylko z uwagi na związane z tym obowiązki prawne oraz możliwość wykorzystania środków z budżetu centralnego i Unii Europejskiej, ale także i poprzez fakt coraz większego zinformatyzowania społeczeństwa. Liczba przesyłanych do urzędów w formie elektronicznej pism systematycznie rośnie.

Przyjęcie e-dokumetu

Definicja dokumentu elektronicznego zawarta została w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. nr 64, poz. 565 ze zm.). Dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisanych na informatycznym nośniku danych. Informatycznym nośnikiem danych jest zaś materiał lub urządzenie służące do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej lub analogowej.

Organy administracji publicznej zobowiązane są przyjmować drogą elektroniczną skargi i wnioski (par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków - Dz.U. z 2002 r. nr 5, poz. 46). Do dnia 1 maja 2008 r. zobowiązane są ponadto (art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym - Dz.U. z 2001 r. nr 130, poz. 1450 ze zm.) umożliwić odbiorcom usług certyfikacyjnych wnoszenie podań i wniosków oraz innych czynności w postaci elektronicznej w przypadkach, gdy przepisy prawa wymagają składania ich w określonej formie lub według określonego wzoru. Podania te, jak wynika z kodeksu postępowania administracyjnego, poza spełnieniem minimalnych wymagań, tj. wskazaniem osoby, od której pochodzą, jej adresu i żądania, muszą zostać:

l opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w przepisach o podpisie elektronicznym, oraz

l zawierać dane w ustalonym formacie, zawarte we wzorze podania określonym w przepisach, jeżeli nakazują one wnoszenie podań według określonego wzoru.

Brak podpisu traktowany jest jako brak formalny podania, a co za tym idzie, organ powinien wezwać do jego uzupełnienia w terminie siedmiu dni.

Rozpatrzenie sprawy

Nie istnieją istotne różnice w kwestii rozpatrywania pism wniesionych w tradycyjnej, papierowej formie i w formie dokumentu elektronicznego. Warto jednak zwrócić uwagę na to, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 par. 3a k.p.a), czyli dzień wpływu pisma na serwer urzędu.

Instrukcje kancelaryjne m.in. dla organów gmin i związków międzygminnych czy organów powiatu dają wybór organom administracji publicznej, czy dokumenty elektroniczne przekazywać w obiegu wewnętrznym w formie elektronicznej czy też, po wydrukowaniu, w formie papierowej. Przesyłanie korespondencji i innych wiadomości wewnątrzurzędową pocztą elektroniczną to dla organu administracji jedynie możliwość.

Doręczenie e-pisma

Doręczenie pisma drogą elektroniczną może nastąpić, jeśli strona:

l wystąpiła do organu administracji publicznej o doręczenie, albo

l wyraziła zgodę na doręczenie jej pism za pomocą tych środków.

Z inicjatywą wykorzystania drogi elektronicznej może wystąpić strona lub organ.

W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata informację zawierającą:

l wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

l wskazanie adresu elektronicznego (skrytki), z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

l pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu autoryzacji pod wskazanym adresem elektronicznym oraz informacji o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru bezpiecznym podpisem elektronicznym.

Wnoszący podanie drogą elektroniczną musi opatrzyć je bezpiecznym podpisem weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu. Nie jest to wymagane w przypadku skarg i wniosków.

Jeśli w ciągu siedmiu dni organ administracji nie otrzyma potwierdzenia doręczenia pisma, jest zobowiązany doręczyć to pismo w formie innej niż elektroniczna (art. 46 par. 3 k.p.a), tj. za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a).

DROGA ELEKTRONICZNA I NOŚNIK DANYCH

Są dwa sposoby doręczenie dokumentu elektronicznego podmiotom publicznym;

l drogą elektroniczną, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, poprzez wprowadzenie odebranego dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego będącego adresatem tego dokumentu i automatyczne wytworzenie przez ten system urzędowego poświadczenia odbioru i odesłanie nadawcy dokumentu elektronicznego urzędowego poświadczenia odbioru;

l na informatycznym nośniku danych, poprzez przeniesienie odebranego dokumentu elektronicznego z informatycznego nośnika danych do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego będącego adresatem tego dokumentu i automatyczne wytworzenie przez ten system urzędowego poświadczenia odbioru i zapisanie urzędowego poświadczenia odbioru na tym samym informatycznym nośniku danych, z którego dokument elektroniczny przeniesiono do systemu.

EWELINA TOMASZEWSKA

gp@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

l Ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. nr 64, poz. 565 ze zm.).

l Ustawa z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2001 r. nr 130, poz. 1450 ze zm.).

l Ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).

l Rozporządzenie Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. z 2002 r. nr 5, poz. 46).

l Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 29 września 2005 r. w sprawie warunków organizacyjno-technicznych doręczania dokumentów elektronicznych podmiotom publicznym (Dz.U. z 2005 r. nr 200, poz. 1651).