Kategorie

Jak bronić się podczas postępowania przed GKO

Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz studia LL.M. na Wydziale Prawa Uniwersytetu Indiany w Bloomington w USA. Od 2012 r. jest adwokatem w Nowym Jorku, a od 2017 r. w Polsce (obecnie radcą prawnym). W wyborach samorządowych 2018 r. kandyduje do Rady Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w okręgu Mirów - Czyste z list KWW Jana Śpiewaka - Wygra Warszawa.
inforCMS
Zawiadomienie o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych nie musi oznaczać, że obwiniony jest winny. W wielu przypadkach odpowiedni wybór obrony przed komisją może decydować o tym, czy obrona taka okaże się skuteczna.

Przypisanie winy obwinionemu przez komisję orzekającą do spraw dyscypliny finansów publicznych skutkuje wpisem do akt osobowych, co w przyszłości może utrudnić funkcjonowanie w sektorze finansów publicznych. Zanim jednak dojdzie do uznania za winnego, istnieje wiele możliwości obrony i doprowadzenia albo do uniewinnienia, albo do złagodzenia kary. Aby jednak skutecznie się bronić, trzeba pamiętać o zasadach odpowiedzialności.

Podstawowe zasady

Reklama

Zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych zostały określone w rozdziale 2 ustawy o odpowiedzialności (Dz.U. z 2005 r. nr 14, poz. 114). Za naruszenie dyscypliny uważa się zarówno popełnienie czynów, jak i ich zaniechanie. Odpowiedzialność ponosi się zarówno za czyny dokonane umyślnie, jak i nieumyślnie. Istnieje szereg zasad, które wyłączają odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansowej.

Nie dochodzi się odpowiedzialności m.in., gdy kwota uszczuplenia finansów publicznych nie przekroczyła przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej lub gdy obwiniony chciał ograniczyć skutki zdarzenia losowego. Najczęściej jednak pełnomocnicy obwinionych powołują się na zasadę, zgodnie z którą nie dochodzi się odpowiedzialności, jeśli stopień szkodliwości dla finansów publicznych był znikomy. Ustawa jednak precyzuje poszczególne zasady.

Nieświadomość czynu

Reklama

Jedna z zasad stanowi, że nieświadomość nie wyłącza odpowiedzialności. Trzeba więc wiedzieć, że bezpodstawne jest argumentowanie, najczęściej przez kierowników jednostek, że nie mieli świadomości, że popełnienie danego czynu naruszało dyscyplinę finansów publicznych. Argumentowanie takie pojawia się przede wszystkim, gdy doszło do naruszenia zasad rachunkowości w jednostce, a więc np., gdy dane w sprawozdaniu nie odpowiadają danym zawartym w księgach. Kierownicy tłumaczą, że nie wiedzieli, że coś w sprawozdaniu się nie zgadzało, ponieważ zajmuje się tym główna księgowa. Z przepisów ustawy potwierdzonych orzecznictwem Głównej Komisji Orzekającej wynika jednak, że kierownik jednostki odpowiada za całość gospodarki finansowej jednostki.

Kolejna zasada stanowi, że jeżeli w czasie orzekania przez komisję obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia naruszenia, stosuje się ustawę nową, chyba że ustawa w momencie popełnienia czynu jest względniejsza dla sprawcy. W praktyce chodzi o to, że komisja ma obowiązek zastosowania ustawy korzystniejszej dla obwinionego, jeśli zmieniły się przepisy. Najczęściej dotyczy to przypadków naruszeń pod rządami ustawy o finansach publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych zaczęła obowiązywać w 2005 roku, do tego czasu zasady odpowiedzialności regulowała ustawa o finansach publicznych. Obwiniony, który popełnił czyn przed 2005 rokiem, powinien więc zbadać, czy względniejsza jest dla niego ustawa w momencie popełnienia czynu, czy w momencie orzekania. Co więcej, zasada o stosowaniu przepisów względniejszych odnosi się także do innych ustaw, np. do prawa zamówień publicznych. W tym roku zapadło korzystne dla obwinionych orzeczenie GKO, z którego wynikało, że odpowiedzialności mogą uniknąć osoby, które udzieliły zamówienia za naruszeniem przepisów, które obowiązywały przed wprowadzeniem nowych progów, w przypadku, gdy wartość tego zamówienia nie przekraczała 14 tys. euro. Przed tą zmianą obwinieni mieli obowiązek stosowania przepisów, jeśli wartość zamówienia przekraczała 6 tys. euro. Obecnie próg podniesiono do 14 tys. euro. Zadziałała tu zasada stosowania ustawy korzystniejszej. Obwiniony, który naruszył przepisy po przekroczeniu progu 6 tys. euro, zostanie uniewinniony, bo wartość zamówienia nie przekraczała 14 tys. euro, a więc pod rządami nowych przepisów nie musiał stosować prawa zamówień publicznych.

 

Znikoma szkodliwość

Jedną z najczęściej stosowanych form obrony jest dowodzenie, że stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny jest znikomy dla finansów publicznych. Chodzi np. o przypadki, gdy kwota uszczuplenia nie przekracza przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej lub gdy doszło do naruszenia przepisów, ale nie ma to skutków, np. dla postępowania o zamówienie publiczne lub nie obciąża finansów jednostki. Artykuł 28 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny określa, jakie czynniki komisja musi wziąć pod uwagę przy ocenie stopnia szkodliwości. Musi ona uwzględnić przede wszystkim: wysokość uszczuplonych środków publicznych; kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy rachunek budżetu państwa lub jednostki sektora finansów publicznych; kwotę środków publicznych wydatkowanych bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem albo niezgodnie z przeznaczeniem; wysokość zobowiązań zaciągniętych bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem oraz kwotę odsetek, kar i opłat zapłaconych wskutek zwłoki w opłaceniu należności. Oceniając dany czyn, obwiniony lub jego pełnomocnik powinien zatem sprawdzić, czy stopień szkodliwości nie był znikomy.

Inne zasady obrony

Zasad, o których należy pamiętać, jest wiele. Należy je oczywiście stosować w zależności od rodzaju popełnionego czynu. Poza wymienionymi wyżej elementami należy także sprawdzić, czy nie doszło do przedawnienia, w przypadku odwołania do Głównej Komisji Orzekającej, czy komisja I instancji nie naruszyła procedur postępowania, czy określiła czas popełnienia czynu, czy podała podstawę prawną. Wreszcie, jeśli czas między rozprawą w I instancji a rozprawą przed GKO był znaczny, czy nie doszło do zmiany prawa. Jeśli tak, należy zbadać, która ustawa jest względniejsza dla obwinionego.

KIEDY POSTĘPOWANIE PRZED GKO

Zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny

• odpowiedzialność ponosi się za czyny popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie

• nie wyłącza odpowiedzialności nieświadomość tego, że działanie lub zaniechanie stanowi naruszenie dyscypliny

• jeżeli w czasie orzekania przez komisję obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia naruszenia, stosuje się ustawę względniejszą dla sprawcy

• jeżeli według nowej ustawy działanie lub jego zaniechanie nie stanowi naruszenia dyscypliny, ukaranie ulega zatarciu z mocy prawa

• odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów jest niezależne od innych rodzajów odpowiedzialności, np. odpowiedzialności karnej

• nie stanowi naruszenia dyscypliny działanie lub zaniechanie skutkujące przekroczeniem uprawnień do wydatkowania środków publicznych, do zaciągania zobowiązań albo niewykonaniem zobowiązań w kwocie nieprzekraczającej w roku budżetowym łącznie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej

• nie dochodzi się odpowiedzialności w przypadku działania lub zaniechania podjętego w celu ograniczenia skutków zdarzenia losowego

• nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy

ŁUKASZ ZALEWSKI

lukasz.zalewski@infor.pl

Podstawa prawna

• Ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 14, poz. 114 ze zm.).

• Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 lipca 2005 r. w sprawie działania organów orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz organów właściwych do wypełniania funkcji oskarżyciela (Dz.U. nr 136, poz. 1143).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?