REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rząd musi zwiększyć nadzór nad środkami publicznymi

Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski

REKLAMA

REKLAMA

Resort finansów przekazał projekt ustawy o finansach publicznych do wstępnych uzgodnień. Nowa ustawa powinna w pierwszej kolejności uporządkować sektor finansów publicznych. Obecnie minister finansów nie kontroluje miliardów złotych ze środków publicznych.

Na gruntowne zmiany w finansach publicznych podatnicy czekają już od ponad dwóch lat. W zeszłym roku Ministerstwo Finansów miało już gotowy projekt ustawy, jednak Sejm nie zdążył go uchwalić, ponieważ jego kadencja została skrócona. Obecnie na bazie zeszłorocznego projektu powstaje kolejny. Z naszych informacji wynika, że nie trafił on jeszcze formalnie do uzgodnień międzyresortowych. Został jednak przekazany do uzgodnień roboczych.

REKLAMA

Zdaniem ekspertów od finansów publicznych zmiany organizacyjne są konieczne, aby lepiej zarządzać środkami publicznymi. Dziś miliardów złotych nie kontroluje ani Sejm, ani nawet minister finansów.

Zmiany organizacyjne

REKLAMA

Jak mówi dr Wojciech Misiąg, kierownik Zakładu Finansów Publicznych z Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, zmiany organizacyjne sektora publicznego są potrzebne, ponieważ problemy, które istnieją od co najmniej dwóch lat, nie zostały do tej pory rozwiązane.

- W mojej opinii najpierw trzeba uporządkować sektor publiczny, a następnie nim właściwie zarządzać. Dziś minister finansów nie kontroluje wielu miliardów złotych środków publicznych, które istnieją poza sektorem lub są poukrywane w różnych miejscach - mówi dr Wojciech Misiąg. A zatem - dodaje - najpierw należałoby uporządkować sektor, zobaczyć, jakimi środkami dysponujemy, a następnie podejmować działania mające na celu zmniejszenie deficytu.

REKLAMA

Przy okazji porządkowania sektora najczęściej wymienia się postulat likwidacji zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, funduszy celowych oraz przekształceń jednostek okołobudżetowych. Wszystkie wymienione jednostki dysponują bowiem miliardami złotych środków, nad którymi nie ma kontroli minister finansów. Z danych za 2006 rok wynika, że w sektorze ciągle funkcjonuje ponad trzy tysiące zakładów budżetowych, w tym większość samorządowych, oraz prawie tysiąc gospodarstw pomocniczych jednostek, z czego ponad 600 w podsektorze samorządowym. W 2006 roku wymienione jednostki dysponowały łącznie kwotą ponad 11 mld zł.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jednak w opinii dr. Wojciecha Misiąga, wbrew pozorom likwidacja niektórych form organizacyjnych takich, jak zakłady budżetowe czy gospodarstwa pomocnicze, nie jest najważniejsza, ponieważ jest ich coraz mniej, a więc dysponują one coraz mniejszą pulą pieniędzy. Niektóre jednostki bowiem po zapowiedziach reformy same zrobiły przegląd zakładów i gospodarstw i je zlikwidowały.

Niejasne informacje

Obok konsolidacji finansów publicznych polegającej na likwidacji niektórych form jednostek drugim celem reformy powinna być jawność finansów publicznych. Dziś bowiem wskaźniki, które opracowuje każdy rząd i które podaje w budżecie, są mylące. Potwierdza to Wojciech Misiąg.

- Jest cała sfera wydatków, która nie jest od razu widoczna. Aby określić, na co powinny być wydatkowane publiczne pieniądze, musimy wiedzieć, ile posiadamy środków. Istnieje także problem rozdrobnienia źródeł finansowania zadań - mówi nasz rozmówca.

A zatem realizacja niektórych zadań nie jest skoordynowana. Z budżetów różnych ministerstw przeznaczane są środki na to samo zadanie, co oznacza, że trudno wskazać resort odpowiedzialny za realizację tego zadania. W konsekwencji nie ma mowy o efektywności wydatkowania środków.

Przykładowo mylącym wskaźnikiem jest zadłużenie zakładów opieki zdrowotnej. Ministerstwo Finansów podawało, że zadłużenie wynosi 6,5 mld zł, a Ministerstwo Zdrowia szacowało zadłużenie tych samych placówek na 10 mld zł. Kolejną mylącą informacją jest wysokość deficytu.

- Deficyt, który jest wykazywany w budżecie, to tylko część zadłużenia państwa. Do wyniku deficytu w 2007 roku trzeba dodać ok. 16 mld zł, a więc prawie 2 pkt procentowe. Dopiero wtedy otrzymujemy realną ocenę stanu nierównowagi finansów publicznych - stwierdza dr Misiąg.

Zadłużenie samorządów

Katarzyna Kuniewicz z Katedry Finansów Publicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego podkreśla, że konieczna jest także zmiana sposobu limitowania zadłużenia w jednostkach samorządowych. Obecne wskaźniki ustalone na poziomie 15 i 60 proc. powodują, że większość gmin liczy wskaźniki zadłużenia podwójnie. Po pierwsze, gminy ustalają, jakie mają faktyczne możliwości zadłużenia i spłaty zobowiązań, a następnie sprawdzają, czy otrzymane wartości mieszczą się w granicach wskaźników ustawowych.

- Wskaźnik zadłużenia jest jednak tylko narzędziem do celu, którym jest lepsze zarządzanie finansami samorządów - stwierdza nasza rozmówczyni. Katarzyna Kuniewicz uważa, że należy wprowadzić wskaźniki ustalane indywidualnie dla każdej jednostki.

 

Efektywne zarządzanie

Kolejnym narzędziem do bardziej efektywnego zarządzania środkami publicznymi jest budżet zadaniowy.

Prof. Teresa Lubińska, kierownik Katedry Finansów na Uniwersytecie Szczecińskim oraz była minister odpowiedzialna za budżet zadaniowy, uważa, że w nowej ustawie o finansach publicznych powinny zostać określone elementy planowania wieloletniego.

- Budżet zadaniowy jest narzędziem rządzenia, które jest oparte na wieloletniej projekcji wydatków przypisanych do zadań, celów i mierników efektów uzyskanych z nakładów publicznych.

- Chodzi zatem o to, aby dysponenci środków budżetowych (m.in. ministrowie - red.) posiadali ustawowy obowiązek przygotowania dwu- lub trzyletniej projekcji wydatków - wyjaśniła prof. Teresa Lubińska.

Obecnie ministerstwo opracowuje czteroletni program konwergencji oraz wieloletnie programy inwestycyjne, ale - zdaniem naszej rozmówczyni - potrzeba jeszcze wprowadzić konkretne wieloletnie projekcje wydatków.

 

 

ŁUKASZ ZALEWSKI

lukasz.zalewski@infor.pl

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak obliczyć trzynastkę dla pracownika samorządowego? RIO: nie można wliczać jednorazowych, nieperiodycznych wypłat do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego

Regionalna Izba Obrachunkowa w piśmie z 28 stycznia 2025 r. wyjaśniła, że do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego (tzw. trzynastki) wlicza się te składniki wynagrodzenia, które przyjmowane są do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy. Do tej podstawy nie wlicza się natomiast jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie.

Z Radomia polecisz tylko w dwóch kierunkach. Jeden wkrótce będzie zawieszony

Jedynie ponad 3 tys. pasażerów. Tylu odprawiło lotnisko w Radomiu w styczniu. To o połowę mniej niż w tym samym miesiącu 2024 roku. Polskie Porty Lotnicze przekazały, że na ten moment dostępne są dwa regularne kierunki lotów.

Jak obniżyć koszty obsługi zadań pomocy społecznej? Postulaty Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza

Jak obniżyć koszty obsługi zadań pomocy społecznej? Postulaty Komisji ds. Polityki Społecznej i Ochrony Zdrowia Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza dotyczące usprawnienia działania organów pomocy społeczne.

Raport o stanie gminy 2025 szybko i bez błędów. Kielce, Wrocław i Jarocin już to zrobiły ... z pomocą AI

Gminom pozostało nieco ponad 100 dni na przygotowanie obowiązkowych sprawozdań, w których co roku raportują kluczowe informacje i rozliczają się z efektów realizowanych projektów. Czy to dużo czasu? Niekoniecznie, biorąc uwagę, że gminom w zależności od ich wielkości i specyficznych potrzeb stworzenie takiego opracowania zajmuje od min. 120, do nawet 2500 godzin, czyli 312 dni (!) i może angażować aż 20 pracowników (Dane szacunkowe: Integrator Danych Miejskich IRMiR). Dlatego przygotowując raport, gmina musi nierzadko sięgać po dodatkowe wsparcie. Opracowanie dokumentu kosztuje sporo wysiłku, czasu i pieniędzy, ale zdarza się, że jego lekturą nie są zainteresowani radni, więc mieszkańcy tym bardziej. Te wszystkie problemy można rozwiązać za pomocą wsparcia sztucznej inteligencji, która wygeneruje sprawozdanie o gminie. Czy to może działać? Przypadki Kielc, Jarocina i Wrocławia pokazują, że tak.

REKLAMA

EU Navigate. Program wsparcia dla osób starszych z chorobą nowotworową

Zapraszamy do udziału w projekcie EU NAVIGATE prowadzonym przez Pracownię Badań nad Starzejącym się Społeczeństwem Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum działającą pod kierunkiem pani profesor Katarzyny Szczerbińskiej.

Co z telefonami komórkowymi w szkołach? MEN odpowiada na ważne pytania

„W 2025 r. minister edukacji planuje przeprowadzenie badań dotyczących sposobów uregulowania przez szkoły zasad korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.” - zapowiedziała wiceministra Katarzyna Lubnauer w odpowiedzi na interpelację poselską.

W styczniu lekarze zdiagnozowali ok. 300 tys. zachorowań na grypę. W tym sezonie zaszczepiło się niespełna 1,7 mln osób

GIS poinformował, że od początku sezonu epidemicznego 2024/2025 w związku z powikłaniami grypy zmarło prawie tysiąc osób. Ministerstwo Zdrowia podało, że przeciw zaszczepiło się w tym sezonie niespełna 1,7 mln osób. Zapasy szczepionek są, brak tylko chętnych do szczepień.

Usługi sąsiedzkie, teleopieka dla seniorów. Do 7 lutego 2025 r. gminy mogą składać wnioski o dofinansowania

Teleopieka dla seniorów. Gminy mogą składać wnioski o dofinansowania. Kto będzie mógł skorzystać z usług sąsiedzkich, w tym m.in. z dostępu do tzw. „opieki na odległość”? Ile wynosi dofinansowanie w ramach rządowego programu "Korpus Wsparcia Seniorów" na 2025 r.?

REKLAMA

Ile wynosi liczba ludności Polski na koniec 2024 roku? [Dane GUS]

Główny Urząd Statystyczny podał wstępne szacunkowe dane dotyczące liczby ludności w Polsce na koniec 2024 r. Jest spadek.

Podwyżka o 40% (marchewka) a podniesienie wieku emerytalnego (kij). Wcześniej był postulat 3 miesięcy urlopu za 7 lat pracy w jednej firmie

Autorem propozycji podwyżki o 20% w 2025 r. i o 20% w 2026 r. jest Lider Związkowej Alternatywy Piotr Szumlewicz. Mowa jest o podwyżkach płac w sferze budżetowej w tym roku i co najmniej 20 proc. w przyszłym. Wcześniej związkowiec postulował wprowadzenie urlopu 3 miesięcy za 7 lat pracy. Propozycje oceniam jako nierealne do wprowadzenia.

REKLAMA