Kategorie

Jak realizować zadania publiczne po likwidacji zakładów budżetowych

Wioletta Kępka
Zadania publiczne można realizować w kilku formach. Od wyboru konkretnej z nich zależy m.in. sposób powierzania i dofinansowywania zadań komunalnych.

Nowe przepisy o finansach publicznych określają katalog zadań własnych samorządów, które będą mogły być realizowane przez zakłady budżetowe. Należą do nich zadania dotyczące:

• gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi,

• dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,

• wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,

• lokalnego transportu zbiorowego,

• targowisk i hal targowych,

• zieleni gminnej i zadrzewień,

• kultury fizycznej i sportu, w tym utrzymywania terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,

• utrzymywania różnych gatunków egzotycznych i krajowych zwierząt, w tym zwłaszcza prowadzenia hodowli zwierząt zagrożonych wyginięciem, w celu ich ochrony poza miejscem naturalnego występowania,

• cmentarzy

– art. 14 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Zakłady budżetowe, które wykonują inne zadania komunalne, muszą zostać zlikwidowane do 31 grudnia 2010 r. (art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych). Jednak zadania realizowane przez likwidowane zakłady budżetowe nadal muszą być wykonywane. Samorządy powinny więc zdecydować, w jakiej formie chcą świadczyć te usługi po 1 stycznia 2011 r. Od tego, jaką formę wybiorą, zależy tryb powierzenia zadań podmiotom realizującym usługi komunalne.

 

Czytaj także: Wydatki strukturalne w zakładzie budżetowym – pytania i odpowiedzi >>

 

Formy prowadzenia gospodarki komunalnej

Zadania publiczne mogą być wykonywane:

1) samodzielnie przez jednostkę samorządu terytorialnego,

2) za pośrednictwem zakładu budżetowego,

3) w formie spółki komunalnej,

4) poprzez powierzenie ich osobom fizycznym i prawnym.

 

Tryb powierzenia zadań publicznych zależy od rodzaju podmiotu, który je realizuje. Może się to odbywać:

1) w drodze przetargu,

2) bezpośrednio.

Przetarg może być stosowany w przypadku każdej formy prowadzenia zadań publicznych, ale jest konieczny zawsze wtedy, gdy samorząd chce powierzyć świadczenie usług firmom komercyjnym. Możliwość bezpośredniego powierzania zadań publicznych jest natomiast ograniczona. Oczywiście, nie trzeba przeprowadzać przetargu w sytuacji, gdy samorząd sam świadczy usługi komunalne. Bez przetargu można zlecać zadania także zakładom budżetowym. W obu przypadkach nie ma kontrowersji dotyczących bezpośredniego zlecania. Jednak, część zakładów budżetowych musi być zlikwidowana do końca 2010 r., a ich zadania przydzielone innym podmiotom. Najprawdopodobniej często będą to spółki komunalne. A w ich przypadku możliwość bezpośredniego powierzenia zadań publicznych uzależniona jest od spełnienia kilku warunków.

 

Powierzanie zadań spółkom komunalnym

Spółkom komunalnym można powierzać zadania publiczne bezpośrednio tylko w przypadku, gdy spełniają one warunki pozwalające uznać je za podmiot wewnętrzny samorządu, tzn.:

• spółka w 100% należy do samorządu,

• samorząd kontroluje spółkę w taki sam sposób, jak swoje jednostki organizacyjne,

• działalność spółki musi być prowadzona w przeważającej części na rzecz samorządu, który jest jej właścicielem.

Spółki, w których inne podmioty mają udziały, nawet kilkuprocentowe, nie mogą być uznane za podmiot wewnętrzny – informuje Magdalena Zabłocka z kancelarii „Domański Zakrzewski Palinka”. – Warto także ograniczyć działalność spółki komunalnej do terenu samorządu, który jest jej właścicielem, oraz zakres działalności do sfery, dla której została powołana.

Ograniczone są także możliwości przekazywania spółkom komunalnym środków publicznych.

Tylko rekompensaty, wypłacane spółkom komunalnym spełniającym kryteria ALTMARK, nie wymagają notyfikacji w KE – mówi Aleksandra Auleytner z kancelarii „Domański Zakrzewski Palinka”.

 

Kryteria ALTMARK odnoszące się do spółki to m.in.:

1) musi spełniać obowiązki służby publicznej,

2) parametry ustalania wynagrodzenia muszą być ustalane z wyprzedzeniem, w sposób obiektywny i przejrzysty,

3) powinna być wybierana w drodze przetargu, a jeżeli tak nie jest, to rekompensata za świadczenie niedochodowych usług publicznych powinna być wyliczona na podstawie analizy kosztów z uwzględnieniem rozsądnego zysku.

 

Warunki dokapitalizowania spółki

Każde przekazanie środków podmiotom świadczącym usługi komunalne z budżetu publicznego (samorządowego) może być uznane za pomoc publiczną.

Reklama

Tam, gdzie powierzenie zadań odbywa się bez przetargu, zawsze można to uznać za pomoc publiczną. Pytanie tylko, czy jest to pomoc dozwolona, czy niedozwolona – twierdzi Aleksandra Auleytner. – Jeżeli pomoc publiczna jest dozwolona, to nie ma obowiązku jej notyfikacji w KE.

W przypadku obowiązkowej likwidacji zakładu budżetowego i przekazania jego zadań spółce komunalnej może się okazać, że samorząd będzie musiał ją dokapitalizować. Każde dokapitalizowanie spółki komunalnej musi jednak być notyfikowane w KE, chyba że warunki wniesienia przez samorząd kapitału do spółki komunalnej odbędą się na zasadach, które mógłby przyjąć prywatny inwestor. Żeby sprawdzić, czy tak jest, należy przeprowadzić test prywatnego inwestora.

Komisja Europejska oczekuje przeprowadzenia testu prywatnego inwestora za każdym razem, gdy samorząd dokapitalizowuje spółkę. Po to, by stwierdzić, czy występuje w tych transakcjach pomoc publiczna – tłumaczy Aleksandra Auleytner.

Reklama

Niestety, test prywatnego inwestora jest kosztowny, nie ma też zbyt dużo wyspecjalizowanych firm, które mogą go zrobić poprawnie. Jednak nie ma innego narzędzia, które by umożliwiło stwierdzenie, czy podwyższenie kapitału spółki jest pomocą publiczną.

Zawsze lepiej zrobić test prywatnego inwestora, nawet jeżeli nie będzie on wykonany profesjonalnie, niż nie zrobić. W razie kontroli KE, która zazwyczaj odbywa się wiele lat po transakcji, brak testu spowoduje natychmiast konieczność zwrotu przez spółkę niedozwolonej pomocy publicznej. W sytuacji gdy test został przeprowadzony, nawet jeżeli nie był do końca prawidłowy, KE trudno będzie udowodnić, że posłużono się niewłaściwymi danymi – przekonuje Aleksandra Auleytner.

 

 Czytaj także: Skutki likwidacji gospodarstwa pomocniczego >>

 

SŁOWNICZEK

Test prywatnego inwestora jest instrumentem służącym do stwierdzenia, czy dane działanie państwa lub samorządu stanowi pomoc publiczną. Przeprowadza się go, udzielając odpowiedzi na pytanie, czy podmiot publiczny, np. dokapitalizowując spółkę komunalną, zachowuje się jak prywatny inwestor, motywujący swe działania chęcią osiągnięcia zysku. Jeżeli tak, to o pomocy publicznej nie może być mowy.

Wioletta Kępka

Podstawy prawne:

• Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240)

• Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1239)

 

Poszerzaj swoją wiedzę korzystając z naszego programu >>
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.