Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowe regulacje w zakresie audytu wewnętrznego i kontroli zarządczej

Elżbieta Izabela Szczepankiewicz
adiunkt w Katedrze Rachunkowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Specjalizuje się w rachunkowości, kontroli wewnętrznej, audycie wewnętrznym i audycie w środowisku informatycznym. Posiada certyfikat audytora wewnętrznego oraz kilkuletnią praktykę zawodową na stanowisku księgowej, audytora wewnętrznego i specjalisty do spraw wdrożeń systemów finansowo-księgowych oraz systemów wspomagających zarządzanie klasy MRPII/ERP. Autorka programu i kierownik studiów podyplomowych w zakresie „Audyt wewnętrzny i kontrola wewnętrzna w gospodarce i administracji” w Wyższej Szkole Handlu i Rachunkowości w Poznaniu w latach 2012–2014 oraz autorka programu i kierownik kilku edycji studiów podyplomowych w zakresie „Rachunkowość budżetowa, kontrola zarządcza i audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych” w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu od 2014 r. Autorka ponad 200 publikacji naukowych w zakresie rachunkowości, kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego, rewizji finansowej oraz zarządzania organizacjami, a także kilkudziesięciu artykułów opublikowanych w wielu czasopismach specjalistycznych dla praktyków
Pieniądze i lupa
Pieniądze i lupa
ST
Od 1 stycznia 2010 r. obowiązują zmienione przepisy w zakresie funkcjonowania audytu wewnętrznego i kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych, wynikające z nowej ustawy o finansach publicznych. W artykule wskazano obowiązujące regulacje w tym zakresie.

Z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: nowa uofp) wprowadziła wiele nowych regulacji, które dotyczą m.in.:

 • definicji audytu wewnętrznego,

• obowiązku powołania komitetów audytu przy ministerstwach,

• zasad audytu, kontroli zarządczej oraz koordynacji kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego,

• obowiązku zapewniania radnym danej jednostki samorządu terytorialnego m.in. dostępu do informacji o wynikach przeprowadzonych kontroli gospodarki finansowej oraz sprawozdania z wykonania planu audytu za rok poprzedni,

• terminu przygotowania sprawozdania z wykonania planu audytu za rok poprzedni do końca stycznia roku następnego,

• możliwości prowadzenia audytu wewnętrznego przez usługodawcę niezatrudnionego w jednostce, np. biegłego rewidenta, i określenia, których jednostek to dotyczy, np. jednostek samorządowych,

• listy kwalifikacji zawodowych audytora wewnętrznego prowadzącego audyt w jednostkach sektora finansów publicznych.

Audyt wewnętrzny

Audyt wewnętrzny jest działalnością niezależną i obiektywną, której celem jest wspieranie ministra kierującego działem lub kierownika jednostki w realizacji celów i zadań przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej oraz czynności doradcze (art. 272 nowej uofp). Ocena ta dotyczy w szczególności adekwatności, skuteczności i efektywności kontroli zarządczej w dziale administracji rządowej lub jednostce.

Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczono dla kierowników jednostek, którzy mają obowiązek informować pisemnie Ministra Finansów o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego, wzór dokumentu pt. Powiadomienie o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego. Dotyczy to kierowników jednostek wymienionych w ramce.

Obowiązek pisemnego informowania Ministra Finansów o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego mają kierownicy:

1) państwowych jednostek budżetowych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym jednostki budżetowej dochodów lub kwota wydatków przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

2) uczelni publicznych, jeżeli kwota ujętych w planie rzeczowo-finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

3) samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które nie zostały utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

4) agencji wykonawczych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

5) państwowych funduszy celowych, jeżeli kwota ujętych w planie finansowym przychodów lub kosztów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

6) jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ujęta w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i przychodów lub kwota wydatków i rozchodów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł,

7) pozostałych jednostek sektora finansów publicznych, w których kierownicy podejmą decyzję o prowadzeniu audytu wewnętrznego,

8) jednostek w dziale wskazanych przez właściwego ministra kierującego działem, przy czym, wskazując jednostkę zobowiązaną minister określa termin rozpoczęcia i prowadzenia audytu wewnętrznego,

9) jednostek podległych Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nadzorowanych oraz jednostek obsługujących organy podległe Prezesowi Rady Ministrów lub przez niego nadzorowane.

Do dnia wydania przez Ministra Finansów nowych regulacji wykonawczych w bieżącym roku obowiązują rozporządzenia i komunikaty z 2006 i 2008 r. Najważniejsze spośród nich to obowiązujące od maja 2008 r. rozporządzenia:

• z 10 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego,

• z 4 kwietnia 2008 r. w sprawie trybu sporządzania oraz wzoru sprawozdania z wykonania planu audytu wewnętrznego,

a także komunikat nr 1 z 19 lutego 2009 r. w sprawie standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych.

Komitety audytu

W 2010 r. we wszystkich ministerstwach zostaną powołane komitety audytu. Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 grudnia 2009 r. w sprawie komitetu audytu wydane na podstawie art. 290 ust. 4 nowej uofp określa:

1) niezbędne kwalifikacje członków niezależnych komitetu audytu,

2) sposób ustalania wynagrodzeń członków niezależnych komitetu audytu,

3) wymogi, jakie powinien spełniać regulamin komitetu audytu.

Kto może być członkiem niezależnym komitetu audytu

Członkiem niezależnym komitetu audytu może być osoba, która posiada wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne oraz co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe, w tym co najmniej dwuletnie w sprawowaniu funkcji kierowniczych. Powinna legitymować się również odpowiednimi kwalifikacjami, tj. posiadać wiedzę lub udokumentowane doświadczenie w zakresie:

• audytu wewnętrznego, lub

• kontroli zarządczej, lub

• zarządzania ryzykiem, lub

• prowadzenia gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych, lub

• celów, zadań i specyfiki działu administracji rządowej, dla których powołuje się komitet audytu.

Regulamin komitetu audytu uchwalony większością głosów powinien określać w szczególności:

• szczegółowy zakres zadań komitetu audytu,

• zasady dostępu członków komitetu audytu do dokumentów, informacji i innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostek w dziale lub działach, dla których został powołany komitet audytu, przy zachowaniu przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej,

• sposób i tryb współpracy członków komitetu audytu z kierownikami oraz pracownikami jednostek w dziale lub działach, dla których został powołany komitet audytu,

• organizację i tryb pracy komitetu audytu, w tym: tryb i częstotliwość zwoływania posiedzeń, tryb prowadzenia posiedzeń, podejmowanie uchwał, sposób dokumentowania posiedzeń oraz wykonywanych zadań, zasady udziału w posiedzeniach osób trzecich,

• tryb postępowania w sprawach o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy albo zmianę warunków pracy i płacy kierownika komórki audytu wewnętrznego,

• zasady współpracy pomiędzy komitetem audytu a kierownikami komórek audytu wewnętrznego.

Zadania nowo powoływanych komitetów audytu

Do zadań należy w szczególności:

• sygnalizowanie istotnych ryzyk,

• sygnalizowanie istotnych słabości kontroli zarządczej oraz proponowanie jej usprawnień,

• wyznaczanie priorytetów do rocznych i strategicznych planów audytu wewnętrznego,

• przegląd istotnych wyników audytu wewnętrznego oraz monitorowanie ich wdrożenia,

• przegląd sprawozdań z wykonania planu audytu wewnętrznego oraz z oceny kontroli zarządczej,

• monitorowanie efektywności pracy audytu wewnętrznego, w tym przeglądanie wyników wewnętrznych i zewnętrznych ocen pracy audytu wewnętrznego,

• wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy oraz zmian warunków płacy i pracy kierowników komórek audytu wewnętrznego

– art. 289 nowej uofp.

Kontrola zarządcza i standardy kontroli zarządczej

Kontrola zarządcza w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Cele kontroli zostały wymienione w nr. 4/2010 w artykule „Nowy system kontroli – kontrola zarządcza”.

Minister Finansów na podstawie art. 69 ust. 3 nowej uofp ogłosił w grudniu 2009 r. standardy kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych. Treść tych standardów zawiera załącznik do komunikatu nr 23 Ministra Finansów z 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych. Standardy określają podstawowe wymagania odnoszące się do kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych. Celem ich jest promowanie wdrażania w tym sektorze spójnego i jednolitego modelu kontroli zarządczej, który jest zgodny z międzynarodowymi standardami w tym zakresie.

Osoby odpowiedzialne za funkcjonowanie kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych powinny wykorzystać te standardy do tworzenia, oceny i doskonalenia systemów kontroli zarządczej. Przy czym, przy wdrażaniu wytyczonego w standardach modelu kontroli zarządczej należy uwzględnić specyficzne zadania jednostki oraz warunki, w których jednostka działa.

Elżbieta Izabela Szczepankiewicz

Podstawy prawne:

• Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 10 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego (Dz.U. Nr 66, poz. 406)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 4 kwietnia 2008 r. w sprawie trybu sporządzania oraz wzoru sprawozdania z wykonania planu audytu wewnętrznego (Dz.U. Nr 61, poz. 378)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 grudnia 2009 r. w sprawie komitetu audytu (Dz.U. Nr 226, poz. 1826)

• Komunikat nr 23 Ministra Finansów z 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.Urz. Nr 15, poz. 84)

• Komunikat nr 1 Ministra Finansów z 19 lutego 2009 r. w sprawie standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych (Dz.Urz. Nr 2, poz. 12)

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z matematyki
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z matematyki
    Rejestr Umów Publicznych nie wejdzie w życie 1 lipca 2022 r.
    Rejestr Umów Publicznych nie wejdzie w życie od 1 lipca 2022 r. Stanie się to 1 stycznia 2023 r. Umowy wykazywane w Rejestrze Umów Publicznych będą miały wartość co najmniej 5000 zł. Sejm zwiększył więc limit 500 zł.
    500+ dla Ukraińców, którzy w ciągu 3 dni stawią się na wezwanie. Kolejna nowelizacja specustawy
    Informacje o dacie wyjazdu uchodźców ZUS lub gminy będą otrzymywać od Straży Granicznej. Będą mogły też wezwać pobierających pomoc do stawiennictwa.
    Egzamin ósmoklasistów 2022 r.: matematyka [25 V 2022 r.]
    Dziś pisemny egzamin z matematyki - druga część egzaminu ósmoklasistów. We wtorek uczniowie pisali egzamin z języka polskiego, w czwartek będą pisać egzamin z języka obcego.
    WHO: małpią ospę da się powstrzymać
    Choć rozprzestrzenianie się małpiej ospy jest czymś niespotykanym, wirusa da się powstrzymać - powiedziała we wtorek 24 maja 2022 r. Sylvie Briand, dyrektor Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ds. globalnych zagrożeń chorobami zakaźnymi). Według danych WHO poza Afryką - gdzie zwykle odnotowuje się zakażenia wirusem - potwierdzono dotąd 131 przypadków małpiej ospy.
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka polskiego
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka polskiego.
    Jak skorygować złożoną deklarację CEEB [termin do 30 czerwca 2022 r.]
    Możliwość korygowania pomyłek w złożonych deklaracjach, ulepszone wyszukiwanie punktów adresowych, możliwość samodzielnego resetu hasła przez gminnego administratora i stopniowania uprawnień użytkowników w danej gminie to tylko część z nowych funkcjonalności wprowadzonych przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w systemie do składania deklaracji CEEB.
    Rząd pracuje nad zmianą kilometrówki w 2022 r. MF postuluje liczenie kilometrówki od mocy silnika a nie pojemności [Interpelacja]
    Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad zmianami w zasadach stosowania kilometrówki. Ministerstwo Finansów postuluje, aby zrezygnować z liczenia kilometrówki według pojemności silnika na rzecz mocy silnika.
    Żaden młody nauczyciel nie otrzyma kredytu hipotecznego [zmiany w Karcie Nauczyciela]
    Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność": nauczyciele nie będą mieli szans na kredyt hipoteczny. A doświadczony nauczycieli będzie zarabiał niewiele więcej od początkującego.
    ZUS zawiesi wypłatę 500+ Ukraińcom, którzy wyjechali z Polski
    Rząd przygotowuje kolejną nowelizacją specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
    Polski Fundusz Rozwoju: Polska zrobiła interes życia bo za obligacje, z których wypłacono pomoc antycovidową płacimy tylko 1,5% odsetek [wywiad]
    Na wsparcie ze wszystkich tarcz mieliśmy zarezerwowane 100 mld zł. Okazało się, że wypłaciliśmy - jak było wspomniane - 73 mld zł, a de facto po umorzeniach skończyło się na 44 mld zł. To nie jest nawet 2 proc. PKB. Na pewno dobrze, że firmy dostały realne wsparcie, bo np. wśród beneficjentów tarczy 1.0 mamy 104 proc. utrzymania zatrudnienia. Ale z drugiej strony dobrze, że część tych pieniędzy oddają. To powinno nas cieszyć jako podatników, bo dzięki temu dług publiczny jest niższy.
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: We wtorek 24 maja rozpoczyna się trzydniowy egzamin
    Dla ponad 502,6 tys. uczniów VIII klas szkół podstawowych z 12,6 tys. szkół w kraju we wtorek pisemnym egzaminem z języka polskiego rozpocznie się trzydniowy egzamin ósmoklasisty. Przystąpienie do egzaminu jest warunkiem ukończenia szkoły podstawowej.
    Świadczenie motywacyjne dla żołnierzy zawodowych: 1500 zł albo 2500 zł. 900 zł miesięcznie na zakwaterowanie
    Nowość dla żołnierzy zawodowych: świadczenie motywacyjne w wysokości 1500 zł dla żołnierzy ze stażem od 25 do 28 lat i 6 miesięcy oraz 2500 zł dla żołnierzy z wyższym stażem. A także tzw. gwarancja zakwaterowania.
    Dobrowolna służba wojskowa. 4560 zł miesięcznie za cały okres szkolenia. [Poradnik i wzór wniosku o wstąpienie do wojska]
    21 maja rozpoczął się nabór do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej; obejmuje ona 2 etapy: 28-dniowe szkolenie podstawowe i maksymalnie 11-miesięczne szkolenie specjalistyczne; żołnierze w trakcie szkolenia otrzymają wynagrodzenie jak żołnierze zawodowi, będą mieć też prawo do urlopu.
    Prof. Szuster-Ciesielska: spada odporność populacyjna przeciwko COVID-19, potrzebna kolejna kampania szczepień
    Spada odporność populacyjna przeciwko COVID-19, przed nami kolejna, jeszcze trudniejsza kampania szczepień – powiedziała PAP prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, wirusolog z Lublina. Ostrzegła, że wariant Omikron nie jest żadną naturalną szczepionką i wciąż zagraża nam Delta. Specjalistka jest naukowcem, pracuje w Katedrze Wirusologii i Immunologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Zwraca uwagę, że u wielu zaszczepionych osób minęło ponad pół roku od podania dawki przypominającej, zwłaszcza wśród osób starszych. A po tym okresie odporność znacząco spada, nawet u ludzi młodszych. Nadal jednak część osób, a wśród nich są nawet lekarze, jest przeciwna szczepieniom przeciwko SARS-CoV-2.
    Prof. Pyrć: szczepienie przeciw ospie wietrznej nie chroni przed ospą małpią
    Szczepienie przeciw ospie wietrznej nie chroni przed ospą małpią – twierdzi prof. Krzysztof Pyrć, wirusolog Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zapewnia natomiast, że jest inna szczepionka, która w znacznym stopniu chroni zarówno przed ospą prawdziwą, jak i małpią. Podkreśla też, że "nie ma powodów do paniki".
    Tunel pod Dworcem Wschodnim w Warszawie. Miasto i PKP PLK podpisały porozumienie
    Miasto sfinansuje projekt tunelu pod Dworcem Wschodnim a PKP PLK włączą ten projekt w dokumentację przebudowy stacji Warszawa Wschodnia. Właśnie podpisano porozumienie w tej sprawie – poinformował w poniedziałek 23 maja 2022 r. stołeczny ratusz.
    Ostatni dzień matur 2022 r.: egzaminy dwujęzyczne
    W poniedziałek, w ostatnim dniu sesji pisemnych egzaminów maturalnych, odbywają się pisemne egzaminy dwujęzyczne z matematyki, historii, geografii, biologii, chemii i z fizyki. Zdawane są w języku obcym. Przystępują do nich absolwenci klas dwujęzycznych.
    Nurek, kucharz, kierowca, operator maszyn. Takich osób szuka wojsko do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej [od 21 maja 2022 r.]
    WYKAZ UPRAWNIEŃ I KWALIFIKACJI SZCZEGÓLNIE PRZYDATNYCH W SIŁACH ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
    Wzór wniosku o powołanie do służby wojskowej [PDF]. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa
    Wzór wniosku o powołanie do służby wojskowej [PDF]. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie zgłaszania się do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz uprawnień i kwalifikacji szczególnie przydatnych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 970
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie zgłaszania się do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz uprawnień i kwalifikacji szczególnie przydatnych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 970
    Wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli od 1 maja 2022 r. [Tabela, rozporządzenie w PDF]
    WYSOKOŚĆ MINIMALNYCH STAWEK WYNAGRODZENIA ZASADNICZEGO NAUCZYCIELI od 1 maja 2022 r. [Tabela, rozporządzenie]
    Mapa drogowa rozwoju geotermii w Polsce do 2040 r.
    Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce”. To mapa drogowa rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Rejestr ciąż: w SIM będzie adnotacja o ciąży pacjentki [projekt rozporządzenia]
    W SIM pojawią się nowe dane odnoszące się do: wyrobów medycznych zaimplantowanych u pacjenta, występujących u niego alergii, wyniku grupy krwi oraz ciąży (w tym ostatnim zakresie tzw. rejestr ciąż). Dane mają identyfikować świadczenie zdrowotne, tym samym ich przekazanie do SIM będzie uzależnione od zakresu świadczenia udzielanego przez placówkę medyczną czy lekarza.