Kategorie

Za co pobierane są opłaty w przedszkolu gminnym

Anna Kujaszewska
Gmina, która jest organem prowadzącym przedszkole, musi bardzo precyzyjnie określić, za co i w jakiej wysokości pobiera opłatę w danej placówce. Musi też pamiętać, że nie można obciążać opłatami rodziców tych dzieci, które korzystają z przedszkola jedynie w ciągu 5 godzin dziennie realizacji podstawy programowej.

Zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkoli specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego należy do zadań własnych gmin (art. 5 ust. 5 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dalej: ustawa o systemie oświaty). Natomiast zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w przedszkolach, jest tzw. zadaniem oświatowym gmin.

Pojęcie przedszkola publicznego zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, a jego aktualna definicja jest wynikiem zmian wprowadzonych ustawą z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (dalej: nowelizacja ustawy o systemie oświaty), która weszła w życie 1 września 2010 r. (patrz: ramka).

Podstawa programowa

Reklama

Zgodnie z definicją przedszkole publiczne musi bezpłatnie realizować programy wychowania przedszkolnego uwzględniające treści i cele w ciągu przynajmniej pięciu godzin dziennie. Analogicznie sytuacja wygląda w przypadku realizowania przez gminę obowiązku przedszkolnego w innych formach wychowania przedszkolnego. Wówczas zapewnia się bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę, w czasie ustalonym przez organ prowadzący.

Przed nowelizacją z 5 sierpnia 2010 r. art. 6 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie zawierał wprost odniesienia do ustalonego czasu bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w wymiarze minimum 5 godzin, co w powiązaniu z art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który mówił o możliwości pobierania opłat za świadczenia prowadzonych przez gminy przedszkoli publicznych, przysparzało w ostatnim czasie wielu problemów interpretacyjnych.

Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu sprzed nowelizacji z 5 sierpnia 2010 r. opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustalała rada gminy, a w przypadku innych przedszkoli publicznych – organy prowadzące te przedszkola, z uwzględnieniem art. 6 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.

Na podstawie tych przepisów wiele gmin wprowadzało opłaty stałe za pobyt dziecka w przedszkolu, nie uwzględniając przy tym ani czasu pobytu dziecka w przedszkolu, ani rodzaju zajęć, w których dziecko uczestniczyło. Takie rozwiązania były kwestionowane przez wojewodów i sądy administracyjne.

Jak wskazano w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o systemie oświaty:

Obecnie, na podstawie art. 14 ust. 5, opłaty za świadczenia w prowadzonych przez gminy przedszkolach publicznych ustala rada gminy z uwzględnieniem art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty oraz § 10 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2010 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Od roku 1995, w którym to wprowadzono do ustawy o systemie oświaty ww. przepisy, zasadą było bezpłatne realizowanie programów wychowania przedszkolnego uwzględniających treści i cele podstawy programowej (wcześniej minimum programowego) w ciągu pięciu godzin dziennie oraz możliwość pobierania odpłatności za pozostały czas pobytu dziecka w przedszkolu. Taka interpretacja zgodna była również z tym, że treści podstawy programowej, obowiązującej obecnie, jak i poprzednio, zostały skonstruowane w sposób umożliwiający ich realizację w przedszkolu w czasie 5 godzin dziennie.

W związku z pojawieniem się innej interpretacji ww. przepisów proponuje się wprowadzenie zmian doprecyzowujących i uściślających, zgodnych ze stosowaną dotychczas praktyką.

Reklama

Podstawowym kryterium decydującym o możliwości pobierania opłat jest czas pobytu dziecka w przedszkolu. Za pobyt dziecka przekraczający pięć godzin dziennie mogą być pobierane opłaty, przy czym podstawa programowa wychowania przedszkolnego powinna być realizowana ciągu pięciu godzin bezpłatnego pobytu dziecka w przedszkolu. Czas, kiedy odbywają się bezpłatne zajęcia, powinien być dokładnie określony.

Gmina może pobierać opłaty za czynności i usługi, które świadczone są w czasie pozostawania dziecka w przedszkolu przekraczającym pięć godzin dziennie. W tym czasie mogą być realizowane zajęcia, które stanowią dodatek względem podstawy programowej jak np. nauczanie języków obcych.

Realizacja zajęć wykraczających poza podstawę programową odbywa się niezależnie od realizacji podstawy programowej. Organ uchwałodawczy musi w taki sposób oznaczyć zakres oferowanych przez przedszkole odpłatnych usług, aby dały się one w sposób bezpośredni i jednoznaczny odróżnić od zajęć zdefiniowanych w ramach podstawy programowej.

Czytaj także: MEN: wysokość opłat za przedszkola publiczne ustalają gminy>>


Zdaniem sądów administracyjnych

Gminy przy określaniu wysokości opłat za świadczenia związane z pozostawaniem dziecka w przedszkolu w wymiarze ponad pięć godzin dziennie muszą zachować precyzję.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 29 grudnia 2010 r.: Nadto w kontekście powyższej nowelizacji ustawy oświatowej aktualne pozostają powyższe wywody w zakresie obowiązku właściwej konkretyzacji i ekwiwalentności opłaty publicznej ustalanej przez organ jednostki samorządu terytorialnego. (sygn. akt II SA/Go 857/10).

Przy ustalaniu opłat należy przestrzegać zasady ekwiwalentności. Oznacza ona, że opłatę wnosi się za konkretne świadczenie i w relacji do konkretnych kosztów świadczenia usług. Sposób ustalenia odpłatności powinien być przekonujący, oparty na kalkulacji ekonomicznej, a argumentacja za nim przemawiająca, racjonalna i stosownie uzasadniona. Brak czytelności co do zakresu dodatkowych świadczeń opiekuńczo-wychowawczych i odpowiadającej im opłaty, pozbawia rodziców dzieci, przy podejmowaniu decyzji w kwestii korzystania z usług przedszkola, możliwości dokonania rzetelnej oceny w tym zakresie. (wyrok WSA w Poznaniu z 3 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 889/2009).

Opłaty nie mogą być tak skonstruowane, by „przenosić” na rodziców (opiekunów prawnych) dzieci korzystających ze świadczeń przedszkoli publicznych kosztów, które na podstawie ustawy zobowiązana jest ponieść gmina, jako organ prowadzący przedszkole. (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 771/2009).

Opłata za zajęcia świadczone przez przedszkole ponad czas realizacji podstawy programowej nie może mieć charakteru stałego i powinna uwzględniać rodzaj świadczeń, ich jakość oraz czas trwania. Nie można obciążać opłatami rodziców tych dzieci, które korzystają z przedszkola jedynie w ciągu pięciu godzin dziennie wskazanych jako czas realizacji podstawy programowej.

PRZEDSZKOLE PUBLICZNE

● Realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego

● Zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie

● Przeprowadza rekrutację dzieci, opierając się na zasadzie powszechnej dostępności

● Zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach

Z orzecznictwa

Powinnością organu samorządu terytorialnego uchwalającego opłatę za usługi przedszkolne jest wykazanie, iż wysokość obowiązku pieniężnego nałożonego na rodzica dziecka korzystającego z usług przedszkola publicznego jest związana z oferowaną usługą. W związku z tym uchwała powinna precyzyjnie określać poszczególne świadczenia przekraczające podstawę programową (...).

Wyrok WSA w Opolu z 9 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 432/2009

Czytaj także: ZNP: przedszkola finansowane z subwencji oświatowej>>

Podstawy prawne

•  Ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U nr 148, poz. 991)

•  Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572; ost.zm. Dz.U z 2010 r. nr 148, poz. 991)



Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?