Kategorie

Ustawa "żłobkowa" weszła w życie

Barbara Matysik
Socjolog o wieloletnim doświadczeniu zawodowym w pomocy społecznej i administracji publicznej, ekspert w obszarze integracji społecznej, zatrudnienia, autor i koordynator projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych, wieloletni nauczyciel Kolegium Pracowników Służb Społecznych, wykładowca studiów podyplomowych w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej. Autor publikacji z zakresu pomocy społecznej i zabezpieczenia społecznego. Doświadczony trener i współautor programów szkoleń i specjalizacji dla kadr pomocy społecznej. Konsultantka wybranych ośrodków pomocy społecznej.
Z dniem 4 kwietnia 2011 roku wchodzi w życie ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 - zwana potocznie "ustawą żłobkową"

Ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. Nr 45, poz. 235) określa zasady organizowania i funkcjonowania opieki nad najmłodszymi, minimalne standardy usług placówek i kwalifikacje osób sprawujących  opiekę oraz reguluje zasady finansowania i działalności nadzorczej w zakresie przestrzegania warunków i jakości sprawowanej opieki nad dziećmi do lat 3.

Reklama

Ustawa żłobkowa przewiduje, że opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 może być organizowana w formie żłobka lub klubu dziecięcego, a także sprawowana przez dziennego opiekuna oraz nianię. Natomiast w ramach opieki realizowane są funkcje: opiekuńcza, wychowawcza oraz edukacyjna.

Założono, że piecza nad dziećmi w formach wskazywanych przez ustawę żłobkową (z wyłączeniem niani) może być sprawowana do ukończenia roku szkolnego, w którym dziecko ukończy 3 rok życia lub wyjątkowo do ukończenia 4 roku w przypadku braku możliwości lub utrudnieniu objęcia dziecka wychowaniem przedszkolnym. Wyjątkową sytuację powierzenia opiece żłobkowej dziecka powyżej 3 lat potwierdzają rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni w obowiązkowym oświadczeniu dla  podmiotu prowadzącego o przeszkodach w objęciu dziecka wychowaniem przedszkolnym.

Z troski o stan zdrowia dzieci korzystających z form opieki przewidzianych ustawą wprowadzono obowiązek podlegania osób sprawujących opiekę -  badaniom sanitarno-epidemiologicznym stosownie do odrębnych przepisów w tym zakresie.

Reklama

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego (obecnie Minister Pracy i Polityki Społecznej ) zobowiązany został do monitorowania procesu realizacji niniejszej ustawy; upowszechniania informacji o formach opieki nad dzieckiem w wieku do lat 3 oraz inspirowania badań, ekspertyz i analiz dotyczących systemu opieki nad dzieckiem w wieku do lat 3. W kompetencjach właściwego ministra jest również prowadzenie pilotażowych programów dotyczących wczesnej edukacji dziecka, ewaluacji jakości opieki nad dzieckiem w wieku do 3 lat i sytemu nadzoru nad różnymi formami opieki nad  najmłodszymi.

Obecnie w ramach resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 „MALUCH”  trwa otwarty konkurs ofert Programu "MALUCH" 2011 r. na finansowe wspieranie w 2011 roku gminnych projektów dotyczących rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3  . W bieżącym roku na tworzenie przez gminy różnych instytucji opieki nad małymi dziećmi przewidziano w budżecie państwa 40 mln zł., a w kolejnych latach:  w 2012 r. - 60 mln zł  i w 2013 r. - 90 mln zł., co  winno wesprzeć finansowo utworzenie 277 żłobków i klubików dziecięcych; adaptację 1670 żłobków, klubików dziecięcych oraz pomieszczeń dla dziennych opiekunów i wyposażenie 2540 żłobków, klubików dziecięcych oraz pomieszczeń dla dziennych opiekunów.    

Czytaj także: Ubezpieczenie niani i opiekunki dziecięcej>>

Zgodnie z ustawą żłobkową kluby dziecięce i żłobki mogą być tworzone i prowadzone przez:

1) gminy,

2) osoby fizyczne,

3) osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Gmina tworzy żłobki i kluby dziecięce w formie gminnych jednostek budżetowych, które może łączyć w zespół jednakże winny one powstać na podstawie odrębnych wpisów do rejestru oraz statutów.

Zadaniami żłobków i klubów dziecięcych niezależnie od podmiotu prowadzącego są w szczególności:

1)    zapewnienie opieki dziecku w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych,

2)    zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej, przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka,

3)    prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, właściwych do wieku dziecka.       

Zarówno żłobek jak i klub dziecięcy działają na podstawie statutu ustalonego przez podmiot, który je utworzył. Dokument ten zawiera najistotniejsze określenia dla działalności placówek, a  w szczególności:

1)    nazwę i miejsce prowadzenia,

2)    cel i zadania oraz sposób ich realizacji, z uwzględnieniem wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka oraz wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka, a w przypadku dzieci niepełnosprawnych – ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności,

3)    warunki przyjmowania dzieci,

4)    zasady odpłatności za pobyt i wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka. 

Organizację wewnętrzną żłobka lub klubu dziecięcego określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora żłobka lub osobę kierującą pracą klubu dziecięcego. W regulaminie zapisuje się godziny pracy placówek uwzględniając opinie rodziców. 

Prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego wymaga wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Jest to działalność regulowana w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r, Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1539). Rejestr prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego.

Prowadzący żłobek lub klub dziecięcy mogą otrzymać na każde dziecko objęte opieką dotację celową z budżetu gminy. Wysokość i zasady ustalania dotacji celowej określa rada gminy w drodze uchwały. Naturalnie za pobyt w żłobku i klubie dziecięcym płacą też rodzice. Wysokość opłat określa podmiot, który utworzył żłobek lub klub dziecięcy.

W wyniku wejścia w życie ustawy o formach opieki nad dziećmi do lat 3 ma się zwiększyć o ok. 41 tysięcy liczba miejsc w placówkach dla najmłodszych, a obecnie  toczą się zaawansowane prace nad jak najszybszym opublikowaniem Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych.

Czytaj także: Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące żłobka i klubu dziecięcego>>

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 przewiduje także możliwość powierzenia dziecka pod opiekę dziennego opiekuna lub niani. 

Różnice między wskazanymi formami opieki przedstawiają poniższe tabele.


Czytaj także: Dyrektor żłobka i opiekun – nowi pracownicy samorządowi>>

Czytaj także: Kwalifikacje opiekuna dzieci w żłobku i klubie dziecięcym>>

Nadzór i kontrola nad formami opieki: 

Warunki, zakres i jakość świadczonej opieki przez żłobek, klub dziecięcy oraz dziennego opiekuna nadzoruje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności wymienionych form opieki.

Nadzór sprawowany jest na podstawie planu nadzoru przyjętego przez radę gminy w drodze uchwały. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w organizacji lub funkcjonowaniu żłobka, klubu dziecięcego lub sprawowane opieki przez dziennego opiekuna, wójt, burmistrz lub prezydent miasta prowadzi czynności nadzorcze także poza planem nadzoru. 

Czynności nadzorcze wykonywane są przez osoby upoważnione przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Osoby upoważnione mają prawo, w szczególności do: wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana działalność placówki. Są także uprawnione do żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępniania danych mających związek z przedmiotem nadzoru oraz mają zagwarantowany ustawą dostęp do dokumentacji pracowniczej osób zatrudnionych w żłobkach lub klubach dziecięcych.  

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości niespełniania wymaganych standardów przez podmiot prowadzący opiekę nad dziećmi do lat 3, organ sprawujący nadzór zobowiązuje do ich usunięcia w wyznaczony terminie, zaś podmiot poddawany nadzorowi i kontroli ma prawo do zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń organu kontrolującego w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach. W przypadku nie uwzględnienia zastrzeżeń podmiotu prowadzącego formę opieki, organ kontroli i nadzoru sporządza stanowisko na piśmie i przekazuje je kontrolowanej jednostce.

Celem zbadania zrealizowania zakresu zaleceń pokontrolnych mogą zostać przeprowadzone czynności sprawdzające. W sytuacji nie usunięcia w wyznaczonym termie stwierdzonych nieprawidłowości, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wykreśla z rejestru żłobek lub klub dziecięcy albo rozwiązuje umowę z opiekunem dziennym bez zachowania okresu wypowiedzenia.      

Czytaj także: „Maluch” dofinansuje budowę i remont żłobków>>

Finansowanie i zlecanie zadań z zakresu opieki:

Wysokość opłaty podstawowej za pobyt i maksymalnej odpłatności wyżywienie dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym utworzonym przez gminę oraz opłaty za dodatkowej za wydłużenie pobytu w placówkach utworzonych prze gminę ustala rada gminy w drodze uchwały.

W podmiotach utworzonych prze osoby fizyczne oraz osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawne wysokość należności za pobyt i wyżywienie określa podmiot, który utworzył placówkę.  

Koszty z tytułu pobytu dziecka i jego wyżywienia w żłobku lub klubie dziecięcym utworzonym  przez gminę oraz z tytułu korzystania z opieki dziennego opiekuna wnoszą rodzice na rzecz gminy. Natomiast rada gminy w drodze uchwały może określić warunki całkowitego lub częściowego zwolnienia z ponoszenia opłat. Placówki opieki nad dziećmi utworzone przez gminę mogą otrzymać dotację celową z budżetu gminy na każde dziecko objęte zakresem ich działalności, a w kompetencjach rady gminy jest określenie wysokość dotacji i trybu udzielania w drodze podjęcia  stosownej uchwały. 

Uprawnieniem wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jest zlecenie organizacji opieki sprawowanej w formie żłobka lub klubu dziecięco albo przez dziennych opiekunów stosownie do treści zapisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Gminom na mocy art. 63 ust.1 ustawy o opiece nad  dziećmi do lat 3  przysługuje prawo do  otrzymywania dotacji celowych z budżetu państwa w wysokości nie wyższej niż 50 % kosztów realizacji zadania.

Natomiast na podstawie art. 63 ust. 2  gminy mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa  na dofinansowanie zadań własnych z zakresu organizacji opieki nad niepełnosprawnymi lub wymagającymi szczególnej opieki dziećmi w wieku do lat 3, przy czym wysokość dotacji nie może przekroczyć 70 % kosztów realizacji zadania. 

Obowiązkiem gminy jest sporządzanie sprawozdań rzeczowo-finansowych  z zakresu opieki nad dziećmi do lat 3 i przekazania ich właściwemu wojewodzie, w wersji elektronicznej  w formie, terminach i w zakresie ustalonych w przepisach wykonawczych do ustawy.

Obecnie trwają intensywne prace w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej nad przygotowaniem aktów normatywnych umożliwiających realizację zadań z ustawy poprzez prace nad projektami rozporządzeń w sprawie:

-  wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących wymagań lokalowych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych,

- w sprawie zakresu programów szkoleń  dla opiekuna w żłobku, klubie dziecięcym, dziennego opiekuna oraz wolontariusza. 

Z kolei z wydawnictwa jest przybliżenia zagadnień związanych z nowymi możliwościami zorganizowania opieki nad dziećmi do lat 3 oraz  ułatwienie podjęcia decyzji samorządom gminnym  w zakresie  aplikowania o środki  w ramach ogłoszonego przez MPiPS  otwartego konkursu ofert Programu "MALUCH" 2011 r. 

Barbara Matysik

samorzad.infor.pl

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.