Nowe zasady zarządzania mieniem państwowym od 2017 roku

24 listopada 2016 r. Rada Ministrów przyjęła projekty ustaw: o zasadach zarządzania mieniem państwowym; Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym; o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, przedłożone przez ministra skarbu państwa.

Najważniejsze założenia dotyczące projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym:

• Likwidacja Ministerstwa Skarbu Państwa – projekt ustawy zawiera przepisy związane z przekazywaniem spraw wraz z dokumentacją, a także regulacje dotyczące możliwości przejścia pracowników MSP do urzędów przejmujących jego zadania. Według ostrożnych szacunków likwidacja MSP przyniesie 100 mln zł oszczędności rocznie, co w perspektywie 10 lat oznacza ok. 1 mld zł środków finansowych, które mogą być przeznaczone na realizację innych zadań.
• Zniesienie działu Skarb Państwa oraz konsekwentnie – wykreślenie bądź przekazanie innym organom uprawnień ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa.
• Przyznanie premierowi kompetencji do wykonywania praw z akcji i udziałów Skarbu Państwa – projekt przewiduje uchylenie przepisów ustaw, które stanowiły podstawę do wykonywania uprawnień z akcji i udziałów należących do Skarbu Państwa. W rozporządzeniu prezes Rady Ministrów będzie mógł upoważnić wskazane przez siebie organy, pełnomocnika rządu lub państwowe osoby prawne do wykonywania tych uprawnień.
• Korekta mechanizmu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa – projekt zawiera zmiany, które wzmacniają kompetencje wojewody wobec starosty, wykonującego zadania dotyczące administracji rządowej. Dotychczasowe kompetencje ministra skarbu państwa zostaną przejęte przez ministra infrastruktury i budownictwa.
• Zniesienie państwowych funduszy celowych zasilanych z przychodów z prywatyzacji, Funduszu Restrukturyzacji Przedsiębiorców, Funduszu Nauki i Technologii Polskiej, a także Funduszu Skarbu Państwa oraz zmiana zasad dystrybuowania przychodów pochodzących z tytułu zbycia akcji lub udziałów należących do Skarbu Państwa.

Polecamy: Gazeta Samorządu i Administracji

Najważniejsze założenia dotyczące projektu ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym:

• Uprawnienia właścicielskie w stosunku do spółek wykonywać będą ministrowie, pełnomocnicy rządu lub państwowe osoby prawne na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów.
• Utworzenie Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Rada będzie ciałem doradczym, zapewniającym szefowi rządu kompleksowe i profesjonalne wsparcie, jeśli chodzi o koordynację nadzoru właścicielskiego. Do zadań Rady będzie należało również opiniowanie kandydatów do organów spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych.
• Podwyższenie standardów nadzoru właścicielskiego, zarówno jeśli chodzi o dobór kadr, jak i formułowanie oczekiwań wobec reprezentantów Skarbu Państwa.
• Odejście od uzależniania sposobu wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa w spółkach, od sztywno określonego poziomu zaangażowania kapitałowego lub sposobu powstania danej spółki. Oznacza to, że organy reprezentujące w spółkach Skarb Państwa, będą musiały działać na zasadach rynkowych i  właścicielskich – tj. adekwatnie do faktycznego poziomu kontroli nad danym podmiotem, opartego na uprawnieniach właścicielskich.
• Precyzyjne wskazanie, który organ administracji powinien gospodarować poszczególnymi składnikami mienia państwowego.
• Zmiana modelu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa, rezygnacja z prywatyzacji bezpośredniej – projekt ustawy zbliża model zbywania akcji (udziałów) należących do Skarbu Państwa do standardów rynkowych.
• Wyodrębnienie jednolitej grupy spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, w których wykonywanie uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa będzie podlegało szczególnemu nadzorowi premiera.
• Jednym z efektów wprowadzonych zmian będzie długoterminowy wzrost wartości majątku narodowego oraz poszczególnych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

Najważniejsze założenia dotyczące projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (nowa ustawa zastąpi ustawę o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 2005 r.):

• Utworzenie Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, która będzie zastępowała polskie państwo (w tym Skarb Państwa, organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, a także określone w ustawie osoby prawne inne niż Skarb Państwa) w postępowaniach przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi. Prokuratoria Generalna zapewni też tym osobom i podmiotom dostęp do fachowej pomocy prawnej. Rozwiązanie to ograniczy koszty oraz podniesie jakość ochrony prawnej;
• Stworzenie fachowego zaplecza analitycznego i prawnego dla prezesa Rady Ministrów. Prokuratoria będzie opracowywała dla szefa rządu stanowiska dotyczące projektów czynności prawnych, aktów normatywnych, a także orzeczeń sądowych zapadających w sprawach dotyczących Polski.
• Wprowadzenie obowiązku opiniowania czynności prawnych przed ich dokonaniem przez podmioty reprezentujące Skarb Państwa, jeżeli wartość przedmiotu planowanej czynności prawnej przekracza 100 mln zł.
• Opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących istotnych praw lub interesów Polski, w tym Skarbu Państwa oraz organów wymiaru sprawiedliwości, a także dotyczących postępowania przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi.
• Zapewnienie pomocy podmiotom reprezentującym Skarb Państwa, jeśli chodzi o negocjacje i ugodowe rozwiązywania sporów.
• Stworzenie trybu rozstrzygania przez prezesa Prokuratorii Generalnej sporów dotyczących praw i interesów Skarbu Państwa między jednostkami państwowymi nieposiadającymi osobowości prawnej.
• Stworzenie trybu rozstrzygania przez prezesa Prokuratorii Generalnej sporów kompetencyjnych, dotyczących reprezentacji procesowej Skarbu Państwa.
• Stworzenie sądu polubownego przy Prokuratorii Generalnej dla określonych w ustawie osób prawnych, innych niż Skarb Państwa.