REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

TOPR szuka następcy Sokoła. AW139 przechodzi testy w Tatrach, ale wyboru jeszcze nie ma

Sławomir Biliński
prawnik, dziennikarz, prowadzący szkolenia
AW139, testy TOPR
AW139, testy TOPR
TOPR
Materiały prasowe

REKLAMA

REKLAMA

Przez blisko cztery dekady filarem tatrzańskiego ratownictwa pozostaje śmigłowiec PZL W-3 Sokół – maszyna, której ratownicy ufają i której żywot właśnie przedłużają remontem. Pod koniec lipca na zakopiańskim lądowisku pojawił się jednak sprzęt nowej generacji: Leonardo AW139, jeden z kandydatów do przejęcia jego zadań. Próby pokazały, że następca daje większy margines możliwości, a przy zbliżonej masie obu maszyn zmiana warty ma szansę przebiec płynnie.

Trzy dni prób w Tatrach

REKLAMA

REKLAMA

Maszyna przyleciała z Włoch do Zakopanego 29 lipca 2026 r., próby w terenie odbyły się w czwartek 30 lipca, a 31 lipca Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe poinformowało o testach w ramach Wstępnych Konsultacji Rynkowych. To pierwszy etap procesu poprzedzającego przetarg, prowadzony na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych. Producent zapewnił przylot załogi z doświadczeniem w ratownictwie górskim, dzięki czemu piloci i ratownicy TOPR mogli ocenić parametry śmigłowca w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Testy mają charakter wyłącznie konsultacyjny i nie oznaczają wyboru dostawcy; AW139 jest jednym z kilku analizowanych modeli. TOPR nie ujawnił dotąd listy oferentów, choć zainteresowanie dostawą zgłosiły trzy podmioty. Realną konkurencję dla Leonardo mogą w tej klasie stanowić Airbus Helicopters (rodzina H145, H160 lub H175) i Bell (model 412 albo 429), a wśród producentów wymienia się także Lockheed Martin z konstrukcjami Sikorsky'ego.

Śmigłowiec AW139 podczas testów

Śmigłowiec AW139 podczas testów

Materiały prasowe

Zasłużony, lecz u kresu możliwości

Sokół to najbardziej rozpoznawalna maszyna tatrzańskiego lotnictwa ratowniczego, przez lata dowiódł swojej wartości. Polska konstrukcja i sprawdzone osiągi w terenie to atuty nie do lekceważenia. Maszyna zaprojektowana na przełomie lat 70. i 80. dobiła jednak do granic technologicznych i resursowych. Silniki PZL-10W powstają w mikroskali w zakładach Pratt & Whitney Rzeszów, co oznacza kłopoty z częściami i przestoje serwisowe. W czerwcu 2025 r. awaria silnika wymusiła awaryjne lądowanie toprowskiego Sokoła.

REKLAMA

Sokół TOPR w akcji

Sokół TOPR w akcji

Materiały prasowe

Najpoważniejsze ograniczenie ma charakter fizyczny. Pułap zawisu poza wpływem ziemi (HOGE) dla W-3 przy maksymalnej masie wynosi około 1020 m, tymczasem akcje na ścianach Rysów czy Orlej Perci toczą się na wysokościach rzędu 2000–2499 m n.p.m. Latem, gdy rośnie wysokość gęstościowa, rozrzedzone powietrze dodatkowo obniża siłę nośną. Piloci muszą wtedy ograniczać paliwo, sprzęt lub liczbę ratowników na pokładzie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przewaga nowej generacji

AW139 to maszyna projektowana pod zadania poszukiwawczo-ratownicze, jeden z rynkowych bestsellerów w swojej klasie. Napędzają go dwa silniki Pratt & Whitney Canada PT6C-67C o mocy startowej rzędu 1676 KM każdy, czyli niemal dwukrotności zespołu napędowego Sokoła. Ten zapas przekłada się na pułap zawisu: dla AW139 przy pełnej masie to około 2476 m, a w lżejszych konfiguracjach więcej. Oznacza to zdolność podejmowania poszkodowanych z najwyższych partii Tatr bez redukcji paliwa czy załogi.

Istotne są też wnętrze i wyposażenie. Płaska podłoga pozwala rozmieścić sprzęt podtrzymujący życie i zabrać poszkodowanych na noszach z zachowaniem dostępu medyków do pacjenta. Szerokie, przesuwne drzwi po obu stronach kadłuba ułatwiają desant, a zdublowana wciągarka – jednoczesny zjazd ratowników. Czteroosiowy autopilot z trybami SAR potrafi samodzielnie wprowadzić maszynę w zawis nad wskazanym punktem i utrzymać pozycję mimo porywistego wiatru. Ważny jest też margines bezpieczeństwa napędu: przepisy EASA wymagają, by przekładnia po utracie smarowania pracowała bezpiecznie co najmniej 30 minut, a nad turniami każda dodatkowa minuta to szansa na dolot do doliny.

w kabinie AW139

w kabinie AW139

Materiały prasowe

Podobna waga, łatwiejsza zmiana

Dla płynności wymiany kluczowe jest to, że obie maszyny należą do tej samej klasy masowej. Maksymalna masa startowa Sokoła to 6400 kg, AW139 mieści się w przedziale 6400–7000 kg. Zbliżona masa oznacza podobne wymogi wobec lądowisk i infrastruktury oraz znajomy dla załóg reżim eksploatacji, co obniża ryzyko i koszty przejścia. Jednocześnie AW139 ma bardziej zwarty, pięciołopatowy wirnik o średnicy 13,80 m wobec 15,70 m w Sokole, co ułatwia operacje w ciasnym terenie. Ta sama liga wagowa, ale większy zapas mocy i mniejszy wirnik. Nie bez znaczenia jest wątek przemysłowy: struktury płatowca AW139 powstają w PZL-Świdnik, a komponenty silników PT6 – w Rzeszowie.

Wymagania i harmonogram

Wymagania TOPR są konkretne: wciągarka certyfikowana do ewakuacji ludzi, wzmocniona podłoga, montaż sprzętu ratowniczego i urządzeń podtrzymywania życia, załoga dwóch pilotów, rejestratory lotu i rozmów, nadajnik ELT, transponder ADS-B, kamera z termowizją i noktowizją, reflektor poszukiwawczy, demontowany kosz zewnętrzny, system podwieszenia pod Bambi Bucket oraz czteroosiowy autopilot. Awionika ma umożliwiać loty nocne i w strefach kontrolowanych.

Zakup zależy od przyjęcia przygotowywanego przez MSWiA Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Projekt na lata 2027–2031 zakłada co najmniej 105 mld zł i przewiduje wprost zakup, remont bądź modernizację śmigłowców ratowniczych; w 2027 r. ma to być co najmniej 23,4 mld zł, w 2028 r. ponad 24,7 mld zł. Dokument nie został jeszcze zatwierdzony przez Radę Ministrów, więc finansowanie należy traktować jako planowane. Procedura potrwa lata: od jej startu do dostawy może minąć trzy–cztery lata, co oznaczałoby wymianę Sokoła około 2030 r. W międzyczasie Pogotowie planuje przegląd i modernizację obecnej maszyny na lata 2026–2027, a wsparcia w akcjach udzielać ma – jak dotąd – Wojsko Polskie.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Sektor publiczny
Opłaty za DPS mają się zmienić. Sejm uchwalił nowelizację, ustawa jest już w Senacie

Kiedy senior trafia do domu pomocy społecznej, gmina może zwrócić się o dopłatę do rodziny. Sprawa może objąć nawet jego niepełnoletniego wnuka lub dziecko. Sejm uchwalił zmianę, która rozstrzyga też, co zrobić z opłatami już ustalonymi przez gminę.

Opiekunowie w żłobkach przejdą nowe szkolenia. Program obejmie 310 godzin zajęć

Przyszli opiekunowie w żłobkach i klubach dziecięcych będą musieli odbyć 310-godzinne szkolenie przygotowujące do pracy z dziećmi do lat 3. MRPiPS przedstawiło projekt rozporządzenia, który określa zakres tematyczny zajęć, zasady ich zaliczania oraz przebieg praktyk zawodowych. Osoby z odpowiednim doświadczeniem będą miały krótszą ścieżkę szkoleniową.

Kolejny alert RCB dla mieszkańców woj. lubelskiego i podkarpackiego. "Sytuacja jest monitorowana"

Mieszkańcy woj. podkarpackiego i lubelskiego otrzymali w piątek kolejny alert Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Informacja dotyczy rosyjskiego ataku powietrznego na Ukrainie i podniesienia gotowości Systemu Obrony Powietrznej RP.

Centralny Rejestr Umów: Obowiązek zgłaszania zawartych umów o świadczenie usług

Informacje o zawartych umowach o świadczenie usług podlegają udostępnieniu i aktualizacji w Centralnym Rejestrze Umów. Umowy muszą być zawarte w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej i stanowić zamówienie publiczne.

REKLAMA

Nowy model orzekania o niepełnosprawności – konsultacje społeczne

Pod patronatem Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych odbywają się konsultacje społeczne związane z przyszłością systemu orzekania o niepełnosprawności. Forma spotkań jest stacjonarna albo on-line. Poszczególne spotkania dedykowane są różnym grupom osób których temat dotyczy.

Dwukadencyjność zmieni polityczną mapę regionu. Dziesiątki samorządowców stracą stanowiska?

Jeżeli przepisy o dwukadencyjności samorządowców zostaną utrzymane, to w woj. opolskim w 47 na 71 gmin obecni szefowie gmin nie będą mogli ponownie kandydować.

Gdzie wyrzucać absorbery znajdujące się w opakowaniach świeżej żywności? Większość Polaków nie wie, jak segregować wkłady absorpcyjne

Przeprowadzono ciekawe badanie świadomości konsumentów dotyczącej segregacji absorberów w opakowaniach świeżej żywności. Takie wkłady absorpcyjne stosuje się w tackach z mięsem, rybami czy owocami. Czy trzeba oddzielać absorbery o tacek przed wyrzuceniem? Do którego kosza powinny trafić? Okazuje się, że większość Polaków nie wie.

Rewolucja w systemie kaucyjnym. Kaucja obejmie „małpki”, a vouchery dostaną sztywny termin ważności

Małe szklane butelki po alkoholu, powszechnie znane jako „małpki”, już wkrótce trafią do polskiego systemu kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało wniosek o wpisanie projektu nowelizacji do wykazu prac rządu, przewidując dwuletni okres przejściowy na wdrożenie nowych zasad. Resort chce również ujednolicić czas na realizację voucherów wydawanych w sklepach – mają być ważne dokładnie 90 dni.

REKLAMA

Opieka wytchnieniowa 2027 – konkurs dla organizacji pozarządowych

Jeszcze do 30 listopada 2026 roku organizacje pozarządowe mogą składać oferty w konkursie w ramach programu "Opieka wytchnieniowa". Na ten cel przeznaczono ponad 85 mln złotych z Funduszu Solidarnościowego.

Osoby starsze w placówkach opiekuńczych. KMPT o miejscach pozbawienia wolności

Z okazji Ogólnopolskiego Dnia Seniora obchodzonego 14 listopada, Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur (KMPT) przywołał zagrożenia dotyczące osób starszych, stwierdzone podczas wizytacji placówek opiekuńczych. Wskazał na konieczność wzmocnienia ochrony tej, coraz liczniejszej, grupy osób.

Zapisz się na newsletter
Śledź na bieżąco nowe inicjatywy, projekty i ważne decyzje, które wpływają na Twoje życie codzienne. Zapisz się na nasz newsletter samorządowy.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA