Zasady organizacji oddziałów przygotowawczych dla ukraińskich uczniów

Według informacji z ministerstwa obecnie w zdecydowanej większości szkół dzieci ukraińskie uczą się w klasach ogólnodostępnych.

"Niestety potwierdza się to, co poprzednie lata pokazały, to znaczy, że dzieci, nie znając języka polskiego, mają ogromne trudności z uczestniczeniem w zajęciach i także polskie dzieci mają kłopot, żeby w pełni skorzystać z lekcji, ponieważ duża część lekcji musi być przeznaczona po prostu na tłumaczenie" – powiedział wiceminister edukacji i nauki Piontkowski.

Wymienił też inne znowelizowane przepisy, jak ułatwienia w tworzeniu takich oddziałów nie tylko w jednej szkole, ale oddziałów międzyszkolnych czy międzygminnych; dofinansowanie dowozu tych dzieci między gminami czy utworzenie możliwości przystąpienia do egzaminu ósmoklasisty czy do matury.

Czym są oddziały przygotowawcze

Dla uczniów przybywających z zagranicy, którzy nie znają języka polskiego lub znają go na poziomie niewystarczającym do nauki można organizować oddziały przygotowawcze.

Dla kogo są oddziały przygotowawcze

Do oddziałów przygotowawczych mogą być kierowane osoby niebędące obywatelami polskimi oraz osoby będące obywatelami polskimi, które:

1. podlegają obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki,
2. pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw,
3. nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki,
4. wykazują trudności w komunikacji oraz trudności adaptacyjne związane z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego.

Organizacja oddziałów przygotowawczych w szkołach

1. szkolny oddział przygotowawczy – może być tworzony przez organ prowadzący szkołę, w której uczniowie realizują naukę zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego;
2. międzyszkolny oddział przygotowawczy – w przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi, za zgodą organu prowadzącego szkołę, w której utworzono oddział, w ramach posiadanych środków, mogą uczęszczać uczniowie innej szkoły;
3. międzygminny oddział przygotowawczy – powstałe w wyniku porozumień zawartych między jednostkami samorządu terytorialnego.

Organizacja zajęć w oddziałach przygotowawczych

Kształcenie uczniów realizowane jest zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego oraz dostosowane pod względem treści nauczania, metod i form do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów, w miarę możliwości organizacyjnych i kadrowych poszczególnych szkół.

Liczba uczniów w oddziałach przygotowawczych oraz łączenie klas

Liczba uczniów w oddziale przygotowawczym nie może przekraczać 25. Klasy mogą być łączone w następujący sposób::

• I-III oraz IV-VI, a także VII-VIII szkół podstawowych;
• I i II liceum ogólnokształcącego,
• I–III technikum i branżowej szkoły I stopnia;
• III i IV liceum ogólnokształcącego;
• III–V technikum.

Zajęcia edukacyjne w oddziale przygotowawczym prowadzą nauczyciele poszczególnych przedmiotów, którzy mogą być wspomagani przez pomoc nauczyciela władającą rodzimym językiem ucznia.

Liczba godzin zajęć w oddziałach przygotowawczych

Na realizację obowiązkowych zajęć edukacyjnych przeznaczona została następująca liczba godzin:

• w szkole podstawowej dla klas I–III – nie mniejsza niż 20 godzin tygodniowo;
• w szkole podstawowej dla klas IV–VI – nie mniejsza niż 23 godziny tygodniowo;
• w szkole podstawowej dla klas VII i VIII – nie mniejsza niż 25 godzin tygodniowo;
• w szkole ponadpodstawowej – nie mniejsza niż 26 godzin tygodniowo.

Nauka języka polskiego w oddziałach przygotowawczych

Nauka języka polskiego odbywa się według programu nauczania opracowanego na podstawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców w wymiarze nie niższym niż 6 godzin tygodniowo.

Przykład powołania oddziału przygotowawczego

Jeden z oddziałów przygotowawczych powstał w Szkole Podstawowej nr 1 w Wysokiem Mazowieckiem. Działa od tygodnia, w zajęciach uczestniczy 22 dzieci. Jak mówiła dyrektorka szkoły Małgorzata Koc, utworzenie oddziału zostało poprzedzone spotkaniem z ukraińskimi dziećmi i z ich opiekunami, gdzie była propozycja albo dołączenia dzieci do klas, albo stworzenie oddziału. "Wszyscy opowiedzieli się jednogłośnie, że chcieliby uczyć się w oddziale przygotowawczym" – mówiła Koc.

Oddział ma swoją klasę. Dyrektorka powiedziała, że dzieci mają zajęcia z nauczycielką, która ma ukraińskie kwalifikacje pedagogiczne w kilku przedmiotach, do dzieci przychodzą też nauczyciele języka polskiego. Od tego tygodnia dzieci ukraińskie mają brać udział także w niektórych zajęciach, jak muzyka, plastyka czy informatykach, z polskimi rówieśnikami.

Koc mówiła, że na początku dzieci były wystraszone, młodsze szybciej się przełamywały, ale dzisiaj – jak dodała – wszystkie witają ją z uśmiechem. "Wydaje mi się, że jest to najbardziej rozsądna decyzja, żeby stworzyć im warunki edukacji z pominięciem bariery emocjonalnej" – mówiła dyrektorka.

Podobnego zdania jest burmistrz Wysokiego Mazowieckiego Jarosław Siekierko. W mieście przebywa ponad 150 uchodźców z Ukrainy. Siekierko mówił, że decyzja o powstaniu oddziału przygotowawczego została podjęta po wnikliwej analizie z dyrekcją szkoły.

"Wyszliśmy z założenia, że dzieci niech najpierw będą razem, niech uczą się języka polskiego i jeżeli okaże się, że któreś z tych dzieci nadają się do polskich klas, to my je po prostu przeniesiemy" – mówił i dodał, że jeżeli dzieci będzie przybywać, to będą podejmowane decyzje o tworzeniu kolejnych oddziałów.

Podstawa prawna dla oddziałów przygotowawczych

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.

• Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

• Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw.