DGP: Wszystko o egzaminie ósmoklasisty 2023 r. [zmiany, lektury, egzaminy]

• Przystąpienie do egzaminu ósmoklasisty 
• Terminy poszczególnych egzaminów ósmoklasisty w 2023 r. 
• Drugi termin egzaminu ósmoklasisty 
• Czas trwania egzaminów ósmoklasisty 
• Zakres materiału obowiązujący na egzaminie ósmoklasisty 
• Co wolno mieć na egzaminie? 
• Egzamin ósmoklasisty – wyniki 
• Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty w 2023 r. i 2024 r.:
• Podstawa prawna dla listy lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty w 2023 r. i 2024 r.
• EGZAMIN ÓSMOKLASISTY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU 2023 r. i 2024 r.

Co ważne, egzamin ósmoklasisty nie należy do egzaminów, które można nie zdać. Nie znaczy to jednak, że nie jest istotny. Wręcz przeciwnie. Egzamin ósmoklasisty to bardzo ważny, obowiązkowy sprawdzian wiedzy uczniów VIII klasy szkoły podstawowej oraz uczniów szkół artystycznych, którzy realizują kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, w klasie o zakresie nauczania odpowiadającym klasie ósmej. Na egzaminie obowiązuje strój galowy.

Przystąpienie do egzaminu ósmoklasisty 

Bez przystąpienia do tego egzaminu nie jest możliwe ukończenia szkoły. Egzamin ósmoklasisty zamyka naukę w szkole podstawowej i ma decydujący wpływ na dalszą, naukową drogę dziecka. Jak zostało to już wspomniane, egzaminu nie można nie zdać. Dzieje się tak, ponieważ minimalny wynik, jaki uczeń powinien uzyskać, nie został określony. Oczywiście, im lepszy wynik tym lepiej, ale nie ma takiego, który blokuje dalszą naukę ucznia.

Z egzaminu nie można samodzielnie zrezygnować, ale można być z niego zwolnionym. Taka sytuacja dotyczy laureatów i finalistów olimpiad z przedmiotów, które zostały wymienione w wykazie olimpiad.

Zwolnieni z przystąpienia do egzaminu ośmioklasisty są także laureaci konkursów ‎przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim lub ponadwojewódzkim. Co ważne, chodzi o konkursy z przedmiotów objętych egzaminem. 

 

 

Religia i etyka w szkole. Opcja zero ma się coraz lepiej 

Zobacz również

 

Terminy poszczególnych egzaminów ósmoklasisty w 2023 r. 

Jak niemal każdy duży egzamin, tak też i ten, będzie trwał kilka dni. Rozpocznie się 23 maja, a zakończy 25 maja. 

W każdym dniu egzaminu sprawdzana będzie wiedza z innego przedmiotu. Harmonogram egzaminów wygląda następująco:

• 23 maja odbędzie się sprawdzian wiedzy z języka polskiego.
• 24 maja egzaminatorzy sprawdzą matematyczną wiedzę uczniów.
• 25 maja uczniowie będą zdawali egzamin z języka obcego - angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, rosyjskiego lub włoskiego – w zależności od tego, którego uczą się w ramach lekcji obowiązkowych w szkole.

Start egzaminów został zaplanowany na godzinę 9. 

Drugi termin egzaminu ósmoklasisty 

Nieprzystąpienie do egzaminu ósmoklasisty w maju nie zamyka uczniowi szans na dobry wynik. Jest bowiem jeszcze drugi termin – czerwcowy.

Harmonogram egzaminów w czerwcu wygląda następująco:

• 12 czerwca - młodzież będzie zdawała egzamin z języka polskiego
• 13 czerwca - uczniowie będą zdawali egzamin z języka obcego
• 14 czerwca – egzaminatorzy sprawdzą wiedzę z języka obcego.

Czas trwania egzaminów ósmoklasisty 

Każdy z trzech egzaminów ósmoklasisty będzie trwał określony czas, różny w zależności od przedmiotu. 

• Egzamin z języka polskiego - 120 min
• Egzaminu ósmoklasisty z matematyki 100 min
• Egzamin z języka obcego – 90 min. 

Uczniowie potrzebujący więcej czasu na egzamin mogą otrzymać na niego dodatkowy czas. 

Osoby z niepełnosprawnością intelektualną, słabowidzące, słabosłyszące, z dysleksją oraz z zespołem Aspergera, które posiadają odpowiednie zaświadczenia, otrzymają:

• Na egzamin z języka polskiego dodatkowe 60 minut.
• Na egzamin z matematyki 50 minut.
• Na egzamin ósmoklasisty z języka obcego – 45 minut. 

Zakres materiału obowiązujący na egzaminie ósmoklasisty 

Zarówno poprzez pytania otwarte jak i zamknięte, egzaminatorzy sprawdzają podczas testów wiedzę i umiejętności uczniów, które zostały określone w wymaganiach egzaminacyjnych dla poszczególnych przedmiotów. 

Co wolno mieć na egzaminie? 

Podczas trwania wszystkich egzaminów dozwolone jest posiadanie długopisu lub pióra z czarnym tuszem lub atramentem. Na egzaminie z matematyki uczniowie mogą także mieć przy sobie linijkę.

Na żadnym z egzaminów nie można jednak mieć przy sobie telefonów oraz innych urządzeń telekomunikacyjnych, słowników, czy kalkulatora.

Egzamin ósmoklasisty – wyniki 

Wyniki z egzaminu dzielą się na wynik procentowe oraz centylowe.

• Procentowy wynik z egzaminu ósmoklasisty informuje o tym, ile procent z konkretnego egzaminu otrzymał konkretny uczeń.
• Wynik centylowy to informacja o odsetku liczby ósmoklasistów, którzy ‎uzyskali z konkretnego przedmiotu taki sam wynik lub niższy. 

Oba wyniki będą widoczne na zaświadczeniu, które po egzaminie uczniowie otrzymają w swoich szkołach.

Osoby zwolnienie z egzaminu otrzymują najwyższy wynik.‎

Niezależnie od terminu zdawania egzaminu, jego wyniki zostaną podane 3 lipca, a przekazanie do szkół zaświadczeń będzie miało miejsce do 6 lipca. Do dnia 6 lipca zaświadczenia mają być też wydane uczniom.

 

DGP: Egzamin ósmoklasisty 2023: Zasady, terminy, przedmioty i czas trwania

Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty w 2023 r. i 2024 r.:

1) Charles Dickens, Opowieść wigilijna;

2) Aleksander Fredro, Zemsta;

3) Jan Kochanowski, wybór fraszek i trenów, w tym tren VII i VIII;

4) Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec;

5) Adam Mickiewicz, Reduta Ordona, Śmierć Pułkownika, Świtezianka, Dziady część II, Pan Tadeusz (całość);

6) Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę;

7) Henryk Sienkiewicz, Quo vadis, Latarnik;

8) Juliusz Słowacki, Balladyna;

9) wiersze wybranych poetów.

Lektury uzupełniające wybrane przez nauczyciela.

Polecamy: Edukacja (testy, quizy)

Podstawa prawna dla listy lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty w 2023 r. i 2024 r.

Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur  na podstawie rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U z 2022 r. poz. 1591).

 

Poniżej rozporządzenie z 15 lipca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U z 2022 r. poz. 1591) - plik PDF:

Poniżej pełne wymogi egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego:

EGZAMIN ÓSMOKLASISTY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU 2023 r. i 2024 r.

Ogólne wymagania egzaminacyjne

I. Kształcenie literackie i kulturowe

1. Wyrabianie i rozwijanie zdolności rozumienia utworów literackich oraz innych tekstów kultury.

2. Znajomość wybranych utworów z literatury polskiej i światowej oraz umiejętność mówienia o nich z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

3. Kształtowanie umiejętności uczestniczenia w kulturze polskiej i europejskiej, szczególnie w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym.

4. Rozwijanie zdolności dostrzegania wartości: prawdy, dobra, piękna, szacunku dla człowieka i kierowania się tymi wartościami.

5. Kształcenie postawy szacunku dla przeszłości i tradycji literackiej jako podstawy tożsamości narodowej.

6. Poznawanie wybranych dzieł wielkich pisarzy polskich w kontekście podstawowych informacji o epokach, w których tworzyli (zwłaszcza w klasach VII i VIII).

II. Kształcenie językowe

1. Rozwijanie rozumienia wartości języka ojczystego oraz jego funkcji w budowaniu tożsamości osobowej ucznia oraz wspólnot: rodzinnej, narodowej i kulturowej.

2. Rozwijanie rozumienia twórczego i sprawczego charakteru działań językowych oraz formowanie odpowiedzialności za własne zachowania językowe.

3. Poznawanie podstawowych pojęć oraz terminów służących do opisywania języka i językowego komunikowania się ludzi.

4. Kształcenie umiejętności poprawnego pisania zgodnego z zasadami pisowni polskiej.

5. Rozwijanie wiedzy o elementach składowych wypowiedzi pisemnych oraz ich funkcjach w strukturze tekstów i w komunikowaniu się.

III. Tworzenie wypowiedzi

1. Rozwijanie umiejętności wypowiadania się w określonych formach wypowiedzi pisemnych.

2. Rozpoznawanie intencji rozmówcy oraz wyrażanie intencji własnych, rozpoznawanie języka jako działania (akty mowy).

3. Rozwijanie umiejętności stosowania środków stylistycznych i dbałości o estetykę tekstu oraz umiejętności organizacji tekstu.

4. Poznawanie podstawowych zasad retoryki, w szczególności argumentowania, oraz rozpoznawanie manipulacji językowej.

5. Rozbudzanie potrzeby tworzenia tekstów o walorach estetycznych i podejmowania samodzielnych prób literackich.

IV. Samokształcenie

1. Rozwijanie szacunku dla wiedzy, wyrabianie pasji poznawania świata i zachęcanie do praktycznego zastosowania zdobytych wiadomości.

2. Rozwijanie umiejętności samodzielnego docierania do informacji, dokonywania ich selekcji, syntezy oraz wartościowania.

3. Rozwijanie umiejętności rzetelnego korzystania ze źródeł wiedzy, w tym umiejętności stosowania cudzysłowu, przypisów i odsyłaczy, oraz szacunku dla cudzej własności intelektualnej.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne

I. Kształcenie literackie i kulturowe

1. Czytanie utworów literackich

Uczeń:

1) rozpoznaje rodzaje literackie: epika, liryka, dramat; określa cechy charakterystyczne dla poszczególnych rodzajów i przypisuje czytany utwór do odpowiedniego rodzaju;

2) rozróżnia gatunki epiki, liryki, dramatu, w tym: opowiadanie, powieść, baśń, legendę, mit, komedię, fraszkę, tren, balladę, tragedię - i wymienia ich podstawowe cechy oraz wskazuje cechy gatunkowe czytanych utworów literackich; rozpoznaje wiersz, przysłowie, komiks;

3) objaśnia morał bajki oraz samodzielnie formułuje przesłanie baśni;

4) omawia akcję, wyodrębnia wątki i wydarzenia;

5) odróżnia fikcję artystyczną od rzeczywistości;

6) odróżnia realizm od fantastyki;

7) charakteryzuje i ocenia bohaterów;

8) konfrontuje sytuację bohaterów z własnymi doświadczeniami;

9) wyraża swój stosunek do postaci;

10) wskazuje elementy dramatu (rodzaj): akt, scenę, tekst główny, didaskalia, monolog, dialog;

11) rozpoznaje w tekście literackim: porównanie, przenośnię, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy, neologizm, inwokację, symbol, alegorię i określa ich funkcje;

12) rozpoznaje: wers, zwrotkę (strofę), rym, rytm, refren; odróżnia wiersz rymowany i nierymowany (biały);

13) zna pojęcie komizmu, rozpoznaje jego rodzaje w tekstach oraz określa ich funkcje;

14) zna pojęcie ironii, rozpoznaje ją w tekstach oraz określa jej funkcje;

15) określa w poznawanych tekstach problematykę egzystencjalną i poddaje ją refleksji;

16) nazywa swoje reakcje czytelnicze (np. wrażenia, emocje);

17) dostrzega swoistość artystyczną dzieła;

18) wykorzystuje w interpretacji utworów literackich odwołania do wartości uniwersalnych związane z postawami społecznymi, narodowymi, religijnymi, etycznymi i dokonuje ich hierarchizacji;

19) wykorzystuje w interpretacji tekstów literackich elementy wiedzy o historii i kulturze;

20) wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, np. biograficzny, historyczny, historycznoliteracki, kulturowy, filozoficzny, społeczny;

21) sprawnie czyta teksty.

2. Odbiór tekstów kultury

Uczeń:

1) określa temat i główną myśl tekstu;

2) identyfikuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi (autora, narratora, czytelnika, słuchacza);

3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje oraz cytuje odpowiednie fragmenty tekstu publicystycznego, popularnonaukowego lub naukowego;

4) odróżnia zawarte w tekście informacje ważne od informacji drugorzędnych;

5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte);

6) odbiera teksty kultury na poziomie dosłownym i przenośnym;

7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście (w tym rozpoznaje w nim prawdę lub fałsz);

8) rozumie dosłowne i przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi;

9) porządkuje informacje w zależności od ich funkcji w przekazie;

10) dostrzega relacje między częściami składowymi wypowiedzi (tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, akapity);

11) interpretuje dzieła sztuki (obraz, grafika, rzeźba, fotografia);

12) dostrzega różnice między literaturą piękną a literaturą naukową, popularnonaukową, publicystyką i określa funkcje tych rodzajów piśmiennictwa;

13) identyfikuje wypowiedź jako tekst informacyjny, literacki, reklamowy;

14) rozpoznaje gatunki dziennikarskie: wywiad, artykuł i określa ich podstawowe cechy;

15) znajduje w tekstach współczesnej kultury popularnej (np. w filmach, komiksach, piosenkach) nawiązania do tradycyjnych wątków literackich i kulturowych.

II. Kształcenie językowe

1. Gramatyka języka polskiego

Uczeń:

1) rozpoznaje w wypowiedziach podstawowe części mowy (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek, liczebnik, zaimek, przyimek, spójnik) i wskazuje różnice między nimi;

2) rozpoznaje w tekście formy przypadków, liczb, osób, czasów i rodzajów gramatycznych - rozumie ich funkcje w wypowiedzi;

3) poprawnie stopniuje przymiotniki i przysłówki oraz używa ich we właściwych kontekstach;

4) rozpoznaje podstawowe funkcje składniowe wyrazów użytych w wypowiedziach (podmiot, orzeczenie, dopełnienie, przydawka, okolicznik);

5) rozróżnia i poprawnie zapisuje zdania oznajmujące, pytające i rozkazujące;

6) przekształca zdania złożone w pojedyncze i odwrotnie, a także zdania w równoważniki zdań i odwrotnie - odpowiednio do przyjętego celu;

7) rozpoznaje wyraz podstawowy i wyraz pochodny; rozumie pojęcie podstawy słowotwórczej; w wyrazie pochodnym wskazuje temat słowotwórczy i formant, wskazuje funkcje formantów w nadawaniu znaczenia wyrazom pochodnym, rozumie realne i słowotwórcze znaczenie wyrazu, rozpoznaje rodzinę wyrazów, łączy wyrazy pokrewne, wskazuje rdzeń;

8) zna zasady tworzenia wyrazów złożonych;

9) rozpoznaje imiesłowy, rozumie zasady ich tworzenia i odmiany, poprawnie stosuje imiesłowowy równoważnik zdania i rozumie jego funkcje; przekształca go na zdanie złożone i odwrotnie;

10) rozpoznaje w tekście zdania pojedyncze nierozwinięte i rozwinięte, pojedyncze i złożone (współrzędnie i podrzędnie), równoważniki zdań, rozróżnia wypowiedzenia wielokrotnie złożone - i rozumie ich funkcje;

11) odróżnia mowę zależną i niezależną, przekształca mowę zależną na niezależną i odwrotnie.

2. Zróżnicowanie języka

Uczeń:

1) dostrzega zróżnicowanie słownictwa, w tym rozpoznaje słownictwo ogólnonarodowe i słownictwo o ograniczonym zasięgu (np. terminy naukowe, archaizmy, kolokwializmy) - określa jego funkcje w tekście;

2) rozpoznaje nazwy osobowe i miejscowe, używa poprawnych form gramatycznych imion, nazwisk, nazw miejscowych i nazw mieszkańców;

3) zna sposoby wzbogacania słownictwa;

4) rozróżnia treść i zakres znaczeniowy wyrazu;

5) rozumie pojęcie stylu, rozpoznaje styl potoczny, urzędowy, artystyczny, naukowy, publicystyczny.

3. Komunikacja językowa i kultura języka

Uczeń:

1) rozumie, na czym polega grzeczność językowa, i stosuje ją w wypowiedziach;

2) rozróżnia normę językową wzorcową oraz użytkową i stosuje się do nich;

3) rozumie, na czym polega błąd językowy;

4) świadomie posługuje się różnymi formami językowymi oraz (w wypowiedzi ustnej) mimiką, gestykulacją, postawą ciała.

4. Ortografia i interpunkcja

Uczeń:

1) pisze poprawnie pod względem ortograficznym;

2) wykorzystuje wiedzę o wymianie głosek w wyrazach pokrewnych oraz w tematach fleksyjnych wyrazów odmiennych;

3) poprawnie przytacza cudze wypowiedzi z zastosowaniem odpowiednich znaków interpunkcyjnych;

4) wykorzystuje wiedzę o różnicach w pisowni samogłosek ustnych i nosowych, spółgłosek twardych i miękkich, dźwięcznych i bezdźwięcznych;

5) zna zasady pisowni wyrazów nieodmiennych i pisowni partykuły "nie" z różnymi częściami mowy;

6) zna zasady pisania nazw własnych i nazw pospolitych;

7) poprawnie używa znaków interpunkcyjnych: kropki, przecinka, znaku zapytania, cudzysłowu, dwukropka, nawiasu, znaku wykrzyknika.

III. Tworzenie wypowiedzi

1. Elementy retoryki

Uczeń:

1) funkcjonalnie wykorzystuje środki retoryczne oraz rozumie ich oddziaływanie na odbiorcę;

2) gromadzi i porządkuje materiał rzeczowy potrzebny do tworzenia wypowiedzi; redaguje plan kompozycyjny własnej wypowiedzi;

3) tworzy wypowiedź, stosując odpowiednią dla danej formy gatunkowej kompozycję oraz zasady spójności językowej między akapitami; rozumie rolę akapitów jako spójnych całości myślowych w tworzeniu wypowiedzi pisemnych oraz stosuje rytm akapitowy (przeplatanie akapitów dłuższych i krótszych);

4) wykorzystuje znajomość zasad formułowania tezy i hipotezy oraz argumentów przy tworzeniu rozprawki oraz innych tekstów argumentacyjnych;

5) odróżnia przykład od argumentu;

6) przeprowadza wnioskowanie jako element wywodu argumentacyjnego;

7) zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne zdanie;

8) rozpoznaje manipulację językową i przeciwstawia jej zasady etyki wypowiedzi.

2. Mówienie i pisanie

Uczeń:

1) tworzy spójne teksty związane z otaczającą rzeczywistością i poznanymi tekstami kultury;

2) tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach gatunkowych: zaproszenie, ogłoszenie, rozprawka, opowiadanie z dialogiem (twórcze i odtwórcze), opis postaci, przedmiotu, krajobrazu, prosta notatka;

3) wykonuje przekształcenia na tekście cudzym, w tym skraca, streszcza, rozbudowuje i parafrazuje;

4) formułuje pytania do tekstu.

IV. Samokształcenie

Uczeń:

1) rzetelnie, z poszanowaniem praw autorskich, korzysta z informacji;

2) rozwija umiejętność krytycznego myślenia i formułowania opinii.

Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty w 2023 r. i 2024 r.:

1) Charles Dickens, Opowieść wigilijna;

2) Aleksander Fredro, Zemsta;

3) Jan Kochanowski, wybór fraszek i trenów, w tym tren VII i VIII;

4) Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec;

5) Adam Mickiewicz, Reduta Ordona, Śmierć Pułkownika, Świtezianka, Dziady część II, Pan Tadeusz (całość);

6) Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę;

7) Henryk Sienkiewicz, Quo vadis, Latarnik;

8) Juliusz Słowacki, Balladyna;

9) wiersze wybranych poetów.

Lektury uzupełniające wybrane przez nauczyciela.

rozporządzenie MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 15 lipca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 - Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 1591