Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Termin podjęcia uchwały budżetowej

Termin podjęcia uchwały budżetowej./ fot. Shutterstock
Termin podjęcia uchwały budżetowej./ fot. Shutterstock
Obowiązujące przepisy wskazują, że budżet jednostki samorządu terytorialnego powinien zostać uchwalony do końca roku poprzedzającego rok budżetowy. Ustawodawca zdecydował jednak, że ostateczny termin na podjęcie uchwały budżetowej upływa 31 stycznia roku budżetowego. Gdy w tym terminie zadanie nie zostanie wykonane, budżet gminy (powiatu, województwa samorządowego) ustala regionalna izba obrachunkowa.

Budżet jednostki samorządu terytorialnego (JST) jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki. Budżet jest uchwalany na rok budżetowy. Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy. Jak natomiast wynika z art. 211 ust. 4 i 5 ustawy z 7 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.), podstawą gospodarki finansowej JST w danym roku budżetowym jest uchwała budżetowa. Składa się ona z budżetu JST i załączników.

Termin podjęcia uchwały budżetowej

Uchwałę budżetową organ stanowiący JST (rada gminy, powiatu, sejmik województwa samorządowego) podejmuje przed rozpoczęciem roku budżetowego. Jednocześnie w art. 239 zd. 2 u.f.p. ustawodawca przewidział możliwość późniejszego uchwalenia budżetu przez radę czy sejmik. Z przepisu tego wynika, że ostateczny termin na podjęcie uchwały budżetowej upływa 31 stycznia roku budżetowego. Co więcej, możliwość skorzystania przez radę z tej swoistej prolongaty w uchwalaniu budżetu nie jest dowolna. Przepis wskazuje bowiem wyraźnie, że skorzystanie z tego dodatkowego terminu na podjęcie uchwały budżetowej jest możliwe "w szczególnie uzasadnionych wypadkach".

Polecamy: Rejestr Należności Publicznoprawnych. Zasady funkcjonowania, praktyczne przykłady, wzory dokumentów. PREMIUM

Projekt budżetu opracowuje organ wykonawczy JST, czyli w gminie wójt (burmistrz, prezydent miasta), natomiast w powiecie i województwie samorządowym - zarząd. Przesądza o tym treść art. 233 u.f.p., który stanowi, że inicjatywa uchwałodawcza w sprawie projektu uchwały:

  • budżetowej,
  • o prowizorium budżetowym,
  • o zmianie uchwały budżetowej - przysługuje wyłącznie zarządowi jednostki samorządu terytorialnego.

Projekt uchwały budżetowej wójt (zarząd powiatu albo województwa) powinien przedstawić radzie (sejmikowi) najpóźniej do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy (art. 238 § 1 u.f.p.).

Do przesłanek warunkujących możliwość uchwalenia budżetu po upływie podstawowego terminu, o którym mowa w art. 239 u.f.p., i stanowiących "szczególnie uzasadnione przypadki" można zaliczyć przykładowo wystąpienie na obszarze danej JST klęsk żywiołowych, a także innych zdarzeń o charakterze losowym i związanych z tym trudności w zakresie prawidłowego oszacowania wydatków przeznaczanych na pokrycie ich skutków lub konieczność przeprowadzenia wyborów do organu stanowiącego na przełomie roku.

Jako przesłankę dla możliwości uchwalenia budżetu JST po upływie terminu podstawowego wskazuje się również nieuchwalenie ustawy budżetowej przed rozpoczęciem roku budżetowego. Jednocześnie użyte przez ustawodawcę sformułowanie "szczególnie uzasadnione przypadki" jest klauzulą generalną, czyli zwrotem niedookreślonym, który pozostawia organom stosującym przepisy dużą dozę dowolności w wykładni art. 239 u.f.p., a tym samym swobodę decyzyjną w jego stosowaniu. W konsekwencji wyjątek od zasady przewidziany w art. 239 u.f.p. staje się regułą.

Z ORZECZNICTWA

Ustawodawca nie umożliwił organom jednostki samorządu terytorialnego podejmowania uchwały budżetowej, uzależniając tę czynność od zaist nienia określonych zdarzeń, czasami przyszłych i niepewnych. Terminy dla podjęcia uchwały są kategoryczne i nie podlegają żadnym przesunięciom. W przypadku zmiany okoliczności faktycznych po zaistnieniu budżetu, rada gminy, w zakresie posiadanych uprawnień, jest władna dokonywać stosownych korekt także i po stronie wydatków.

Wyrok WSA w Łodzi z 15 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 764/11

Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo regionalnych izb obrachunkowych. Przykładowo wskazać można chociażby uchwałę regionalnej izby obrachunkowej w Zielonej Górze z 15 września 2010 r. (zn. 299/2010), w której czytamy: "skoro ustawodawca nie wskazał (w art. 239 ustawy o finansach publicznych), jakie to rodzaje szczególnie uzasadnionych przypadków mogą uzasadniać uchwalenie budżetu po 1 stycznia roku budżetowego, to tym samym każda sytuacja, w której uchwała budżetowa nie zostanie podjęta do 31 grudnia roku poprzedniego, aktualizuje kompetencję dla rady gminy (powiatu) sejmiku województwa do podjęcia uchwały budżetowej w terminie do 31 stycznia roku budżetowego".

Opóźnienie w terminowym i zgodnym z zasadą uprzedniości budżetu podejmowaniem uchwał budżetowych wynika przede wszystkim z braku jakiejkolwiek sankcji w przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie podstawowym. W szczególności regionalna izba obrachunkowa nie może stwierdzić nieważność uchwały budżetowej tylko z tego powodu, że została ona podjęta po 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy.

Budżet ustalony przez RIO

W sytuacji, w której rada gminy (powiatu) czy sejmik województwa samorządowego nie uchwalą budżetu do 31 stycznia roku budżetowego, do gry włącza się regionalna izba obrachunkowa (RIO). Jak wynika bowiem z treści art. 240 ust. 3 u.f.p., w takim przypadku RIO, w terminie do końca lutego roku budżetowego, ustala budżet jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych.

TERMINY UCHWALANIA BUDŻETÓW NA 2017 R.

Wyszczególnienie

Liczba budżetów

Liczba budżetów uchwalonych przez JST

Liczba budżetów ustalonych przez RIO

Na podstawie:

Do 31.12.2016 r.

Do 31.01.2017 r.

Po 31.07.2017 r. (art. 240a ust. 4 u.f.p.)

Art. 240 ust. 3 u.f.p.

Art. 240a ust. 8 u.f.p.

Art. 240b ust. 1 u.f.p.

Ogółem, z tego:

2971

2666

292

-

3

3

3

- gminy

2412

2177

228

-

3

2

2

- miasta na prawach powiatu

66

62

4

-

-

-

-

- powiaty

314

300

12

-

-

1

1

- województwa samorządowe

16

16

-

-

-

-

-

Źródło: http://www.rio.gov.pl/html/sprawozdania_rio/2017/sprawozdanie_za_2017_r_www.pdf

Taki ustalony przez RIO budżet ma charakter zastępczy. A to m.in. dlatego, że ustalenia RIO nie zastępują uchwały budżetowej w całości. Ustawodawca ograniczył je przedmiotowo, w stosunku do pełnej treści uchwały budżetowej (patrz ramka: Treść uchwały budżetowej). Nie ograniczył natomiast ustaleń RIO pod względem czasowym, co oznacza, że obowiązują one do czasu uchwalenia budżetu przez radę gminy (powiatu) czy sejmik województwa.

W konsekwencji rada gminy (powiatu) sejmik województwa samorządowego nie jest związany żadnym terminem na podjęcie uchwały budżetowej. Może to zatem zrobić w każdym czasie, ale uchwała taka musi uwzględniać skutki obowiązywania budżetu ustalonego przez RIO.

Budżet programu naprawczego

Z przepisów u.f.p. wynika, że radni nie mogą uchwalić budżetu, w którym wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę z lat ubiegłych i wolne środki. Mówiąc inaczej, takiego, który nie mieści się w indywidualnie obliczonym dla danej gminy (powiatu, województwa samorządowego) wskaźniku zadłużenia.

Treść uchwały budżetowej

Uchwała budżetowa określa:

  • łączną kwotę planowanych dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem dochodów bieżących i majątkowych,
  • łączną kwotę planowanych wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem wydatków bieżących i majątkowych,
  • kwotę planowanego deficytu albo planowanej nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz ze źródłami pokrycia deficytu albo przeznaczenia nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
  • łączną kwotę planowanych przychodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
  • łączną kwotę planowanych rozchodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego;
  • limit zobowiązań z tytułu zaciąganych kredytów i pożyczek oraz emitowanych papierów wartościowych,
  • kwotę wydatków przypadających do spłaty w danym roku budżetowym, zgodnie z zawartą umową, z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostkę samorządu terytorialnego,
  • szczególne zasady wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, wynikające z odrębnych ustaw,
  • uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy,
  • inne postanowienia, których obowiązek zamieszczenia w uchwale budżetowej wynika z postanowień organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

W uchwale budżetowej organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd do:

  • zaciągania kredytów i pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych,
  • dokonywania zmian w budżecie.

Samorząd znajdujący się w takiej sytuacji ma dwie możliwości postępowania. Albo przyjmie program postępowania naprawczego, który po akceptacji przez regionalną izbę obrachunkową umożliwi radzie (sejmikowi) uchwalenie budżetu, albo może takiego programu nie przyjąć i swoją gospodarkę finansową prowadzić na podstawie budżetu ustalonego przez RIO. Program postępowania naprawczego uchwala się maksymalnie na kolejne trzy lata budżetowe, a w trakcie jego obowiązywania gmina nie może m.in. realizować z kredytów czy pożyczek żadnych nowych inwestycji. W tym okresie zamrożone zostają też pensje wójta (zarządu powiatu, województwa) oraz diety radnych. Wydatki na te wynagrodzenia (diety) nie będą mogły przekroczyć tych z roku poprzedzającego rok, w którym podjęto uchwałę w sprawie programu naprawczego.

Ustalony przez regionalną izbę obrachunkową budżet rada (sejmik) może znowelizować, ale nie dowolnie. Jak bowiem wynika z treści art. 240a ust. 9 u.f.p., zmiana budżetu JST ustalonego przez regionalną izbę obrachunkową i bez zachowania relacji określonych w art. 242-244 u.f.p. nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z tego budżetu.

Ponadto w okresie realizacji programu naprawczego gmina (powiat, województwo) nie może też wyodrębnić funduszu sołeckiego, ponosić wydatków na promocję jednostki, a także zobligowana jest do ograniczenia realizacji zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych. Jeżeli program zostanie zaakceptowany przez RIO, otwiera to drogę do uchwalenia przez organ stanowiący budżetu, który nie zachowuje relacji z art. 242-244 u.f.p. W razie nieopracowania programu naprawczego lub gdy nie uzyska on akceptacji regionalnej izby obrachunkowej, budżet jednostki ustala RIO. Samorząd, którego budżet ustaliła RIO, dotykają też takie same ograniczenia, jak jednostkę, która realizuje program postępowania naprawczego. ©℗

Zygmunt Bołtowicz

dziennikarz specjalizujący się w tematyce samorządowej

Podstawa prawna

art. 233-246 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077; ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 1693)

>>> Wynagrodzenia w NBP kontra pensje w bankach. Gdzie menedżerowie zarabiają lepiej?

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszych programów »
INFORLEX Klasyfikacja Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Klasyfikacja Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Rejestr ciąż: w SIM będzie adnotacja o ciąży pacjentki [projekt rozporządzenia]
    W SIM pojawią się nowe dane odnoszące się do: wyrobów medycznych zaimplantowanych u pacjenta, występujących u niego alergii, wyniku grupy krwi oraz ciąży (w tym ostatnim zakresie tzw. rejestr ciąż). Dane mają identyfikować świadczenie zdrowotne, tym samym ich przekazanie do SIM będzie uzależnione od zakresu świadczenia udzielanego przez placówkę medyczną czy lekarza.
    Jak mediować w postępowaniu administracyjnym
    Mediacja jest alternatywną formą rozwiązywania sporów - również w postępowaniu administracyjnym. Jej największe zalety to możliwość znacznego przyspieszenia postępowania oraz wspólnego znalezienia rozwiązania, które zadowoli wszystkie strony. Pozwala uniknąć postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Choć daje stronom aktywny wpływ na wynik postępowania, zawsze musi zmierzać do podjęcia ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa.
    Powołanie zastępcy wójta - obowiązek czy wolna wola
    Władza na poziomie samorządu gminnego została podzielona pomiędzy organ kolegialny, jakim jest rada gminy, oraz organ monokratyczny, którym jest wójt. Ustawodawca, dostrzegając ryzyko związane z realizowaniem władzy wykonawczej jednoosobowo, wprowadził do systemu prawnego funkcję zastępcy wójta. Czy powołanie osoby na takie stanowisko jest jednak obowiązkowe oraz jakie konsekwencje mogą wynikać z braku powołania zastępcy?
    Kawa jest zdrowa. Lekarze zalecają 3 do 5 filiżanek dziennie. Jakim chorobom zapobiega kawa?
    Wokół kawy przez lata narosło wiele mitów. Część z nich jest wyniesiona jeszcze z czasów PRL-u, kiedy kawa często towarzyszyła papierosom i podejrzewano, że może nawet wywoływać wrzody żołądka. Jednak wieloletnie badania naukowe wykazały, że kawa ma wręcz prozdrowotne właściwości, a regularne, umiarkowane picie kawy wspiera profilaktykę wielu chorób cywilizacyjnych. Trzy–pięć filiżanek dziennie powoduje, że spada m.in. ryzyko zachorowania na cukrzycę, niektóre nowotwory czy choroby układu sercowo-naczyniowego. Dlatego kawę określa się dziś mianem „wschodzącej gwiazdy profilaktyki” i porównuje do zażywanej profilaktycznie aspiryny.
    86 mln zł od ZUS na żłobkowe
    W piątek 20 maja 2022 r. ZUS przelał na konta placówek w ramach świadczenia żłobkowego ponad 86 mln zł. Liczba dzieci, na które przyznano do tej pory dofinansowanie, wynosi ponad 65 tys. – poinformowała prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska.
    Matura 2022 r.: informatyka i język kaszubski [20 maja 2022 r.]
    Na maturze w piątek 20 maja 2022 r. pisemny egzamin z informatyki, a po południu pisemny z języka kaszubskiego. Oba nie są obowiązkowe.
    Pensja minimalna 2023 r.: 3350 zł i 3500 zł [wzrost o 490 zł]
    Podwyżkę minimalnego wynagrodzenia od początku 2023 r. do 3350 zł, a od lipca do 3500 zł zapowiada Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej. Wypowiedź padła na posiedzeniu Rady Dialogu Społecznego w dniu 19 maja 2022 r.
    Rozporządzenie z 18 maja 2022 r. o wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zmiana dodatków i grup zaszeregowania
    Minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela z tytułem zawodowym magistra i przygotowaniem pedagogicznym w zależności od stopnia awansu zawodowego wzrasta o kwotę od 130 zł brutto do 178 zł brutto. Weszło w życie rozporządzenie ministra edukacji i nauki dotyczące wynagrodzeń.
    Małpia ospa w Szwecji i Hiszpanii. Po chorobie powstają blizny, które utrzymują się przez kilka lat
    Małpia ospa to choroba odzwierzęca. Rezerwuarem i źródłem zakażenia dla ludzi są głównie gryzonie (zwłaszcza wiewiórki), rzadziej małpy (wbrew nazwie choroby).
    Platforma Yoopies rusza z inicjatywą wsparcia dla ukraińskich uchodźców
    Platforma Yoopies pomaga znaleźć pracę uciekinierom przed wojną
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z fizyki [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z fizyki [PDF]
    Egzamin ósmoklasisty 2021/2022. Co uczeń musi wiedzieć o tegorocznym egzaminie, by mieć dobry wynik?
    Egzamin ósmoklasisty potrwa od 24 do 26 maja 2022 r. Jest obowiązkowy, a pojawienie się ucznia na egzaminie jest warunkiem ukończenia szkoły podstawowej.
    Ułatwienia dla uczniów ukraińskich na egzaminie ósmoklasisty [RPO, MEiN]
    MEiN: Przepisy na egzaminie ósmoklasisty gwarantują uczniom ukraińskim nie tylko takie samo traktowanie jak polskim, ale obejmują także wiele ułatwień i dostosowań
    Poradnik CKE dla ósmoklasistów. Ósmoklasisto idź przed egzaminem na spacer
    Poradnik "Jak radzić sobie ze stresem egzaminacyjnym? Zalecenia dla ósmoklasistów" opublikowała Centralna Komisja Egzaminacyjna z myślą o uczniach klas VIII szkół podstawowych, którzy w dniach 24-26 maja przystąpią do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty.
    Wynagrodzenie 4560 zł miesięcznie za dobrowolną zasadniczą służbę wojskową [od 21 maja 2022 r.]
    Od 21 maja 2022 r. można wnioskować o odbycie rocznej, dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej
    Matura 2022 r.: fizyka i historia sztuki [19 maja 2022 r.]
    Na maturze w czwartek 19 maja 2022 r. odbędzie się pisemny egzamin z fizyki, a po południu pisemny z historii sztuki. Oba nie są obowiązkowe.
    1300 zł przez dwa lata dla 31 000 Polaków. Skonsumują czy zainwestują te pieniądze? Bezwarunkowy dochód podstawowy rusza w Polsce
    W Polsce rusza bezwarunkowy dochód podstawowy. Nawet 31 000 osób będzie przez dwa lata otrzymywać 1300 zł miesięcznie. Po co? Ekonomiści chcą sprawdzić, czy skonsumują czy zainwestują te pieniądze. Czy będą się uczyć, próbować awansować albo tworzyć firmy.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z geografii [PDF]
    Na maturze w środę 18 maja 2022 r. odbył się pisemny egzamin z geografii.
    Warszawa: Można już legalnie pić alkohol nad Wisłą
    Od poniedziałku 16 maja 2022 r. został zniesiony stan epidemii. W związku z tym przestał obowiązywać wprowadzony przez radnych zakaz spożywania alkoholu na bulwarach i plaży Poniatówka.
    "DGP": Ile osób otrzyma odszkodowania po szczepionkach? Jakie to są kwoty?
    Najwyższa dotychczas kwota wypłacona jednemu pacjentowi to 87 tys. zł. W sumie to ok. 700 tys. zł. Standaryzacja przyspieszyła i uprościła uzyskiwanie rekompensat – poinformował rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec w wywiadzie opublikowanym w środę w "Dzienniku Gazecie Prawnej".
    Samorządom będzie łatwiej remontować pustostany i je wynajmować. 80% środków na remont z Funduszu Dopłat
    Rozważamy zmiany w Prawie budowlanym, które ułatwią samorządom remont lub przystosowywanie pustostanów do celów mieszkaniowych, uproszczą związane z tym procedury - powiedział wiceminister rozwoju i technologii Piotr Uściński.
    Matura 2022 r.: geografia i języki mniejszości narodowych na poziomie rozszerzonym [18 maja 2022 r.]
    Na maturze w środę 18 maja 2022 r. odbywa się pisemny egzamin z geografii. Po południu będą pisemne egzaminy z języków mniejszości narodowych: białoruskiego, ukraińskiego i litewskiego na poziomie rozszerzonym.
    Dlaczego uczeń z Ukrainy w oddziale przygotowawczym nie podlega ocenie w ramach klasyfikacji rocznej?
    Dzieci będące obywatelami Ukrainy objęte obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki mają prawo uczęszczać do polskich szkół publicznych i niepublicznych na takich samych warunkach jak obywatele Polski.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]