REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Budżety samorządów w 2021 r.

Budżety samorządów w 2021 r.
Budżety samorządów w 2021 r.
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Budżety samorządów w 2021 r. - jakie zmiany wprowadzono ze względu na pandemię COVID-19? Z dniem 1 stycznia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (tzw. ustawa okołobudżetowa), w tym między innymi regulacje umożliwiające równoważenie budżetów samorządowych i poluzowanie reguły fiskalnej.
rozwiń >

Budżety samorządów koronawirus

Ustawa okołobudżetowa umożliwia elastyczne gospodarowanie środkami publicznymi w ramach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w roku 2021. Obowiązujące od nowego roku przepisy stanowią powtórzenie rozwiązań stosowanych już w odniesieniu do zeszłorocznych budżetów na podstawie przepisów tarczy antykryzysowej.

REKLAMA

REKLAMA

Z dniem 1 stycznia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (dalej: ustawa okołobudżetowa), w tym między innymi regulacje umożliwiające równoważenie budżetów samorządowych i poluzowanie reguły fiskalnej poprzez - obowiązujące w odniesieniu do 2021 r. - wyłączenie stosowania przepisów art. 242, art. 243 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.).

WAŻNE

W 2021 r. wydatki bieżące będą mogły być wyższe niż dochody bieżące o kwotę wydatków ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 w części, w jakiej zostały sfinansowane środkami własnymi.

Budżet jednostki samorządu terytorialnego dochody i wydatki

Zgodnie z art. 242 u.f.p. co do zasady funkcjonuje generalna reguła równoważenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części dotyczącej dochodów i wydatków bieżących. W czasie obowiązywania stanu pandemii powodowanej COVID-19, gdzie samorządy odnotowują znaczny wzrost wydatków przy jednoczesnym drastycznym spadku uzyskiwanych dochodów, utrzymanie rygoru zrównoważonego budżetu jest praktycznie niewykonalne.

Do końca ubiegłego roku zastosowanie miały wprowadzone wiosną ubiegłego roku przepisy art. 15zoa ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa o COVID-19). Te jednak odnosiły się do złagodzenia wymogu w zakresie równoważenia strony bieżącej budżetu samorządowego wyłącznie w 2020 r. Zatem w tej formie przestały obowiązywać z 31 grudnia 2020 r. Ustawodawca stosunkowo długo utrzymywał stan niepewności co do wprowadzenia analogicznych rozwiązań w odniesieniu do budżetów samorządowych obowiązujących w roku 2021, co w znacznej mierze utrudniło ich projektowanie i późniejsze uchwalenie, niemniej jednak lepiej późno niż wcale.

REKLAMA

Strona bieżąca budżetu w 2021 r.

Na podstawie art. 78 ustawy okołobudżetowej relacja dochodów i wydatków bieżących, o której mowa w art. 242 u.f.p., ustalana przez jednostkę samorządu terytorialnego na rok 2021, może zostać przekroczona o kwotę:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  1. planowanych wydatków bieżących ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu ustawy o COVID-19, w części, w jakiej zostały sfinansowane dochodami majątkowymi lub przychodami, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 1-4 i 7 ustawy o finansach publicznych, tj. odpowiednio pochodzącymi z:
  • sprzedaży papierów wartościowych wyemitowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego,
  • kredytów,
  • pożyczek,
  • prywatyzacji majątku jednostki samorządu terytorialnego, lub
  • spłaty udzielonych pożyczek w latach ubiegłych;
  1. planowanego ubytku w dochodach, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19.

Na koniec roku budżetowego 2021 ocena spełnienia zasady określonej w art. 242 ustawy o finansach publicznych następuje z uwzględnieniem wykonanych wydatków bieżących ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz ubytku w wykonanych dochodach, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19.

Czym jest ubytek w dochodach? 

Zgodnie z definicją legalną wskazaną w art. 78 ust. 2 i ust. 3 rozumiemy odpowiednio:

  • ubytek w dochodach jednostki samorządu terytorialnego jako zmniejszenie dochodów w skutek wystąpienia COVID-19, obliczone jako różnica między dochodami jednostki planowanymi w uchwale budżetowej na rok 2021 a prognozami dochodów na rok 2021 wykazanymi przez jednostkę w wieloletniej prognozie finansowej obowiązującej na dzień 31 marca 2020 r.;
  • dochody jednostki samorządu terytorialnego jako dochody bieżące, pomniejszone o dochody z tytułu subwencji ogólnej oraz dotacji i środków przeznaczonych na cele bieżące.

Reguła ograniczenia zadłużenia

Reguła ograniczenia zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego określona w art. 243 ust. 1 u.f.p. wyklucza możliwość, aby realizacja budżetu w danym roku oraz w każdym następnych roku spowodowała, że relacja 1) łącznej kwoty z tytułu: spłat kredytów i pożyczek wraz z wydatkami na obsługę zobowiązań, w tym odsetkami od kredytów i pożyczek, wykupów papierów wartościowych, spłat rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego oraz potencjalnych spłat kwot z udzielonych poręczeń i gwarancji, w stosunku do 2) planowanych dochodów bieżących, przekroczyła średnią arytmetyczną z obliczonych dla ostatnich siedmiu lat relacji jej dochodów bieżących pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów bieżących budżetu.

Indywidualny wskaźnik zadłużenia w 2021 r.

Regulacja zawarta w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej przewiduje, że ograniczenia zadłużenia określonego w art. 243 ust. 1 u.f.p. w zakresie spłaty zobowiązań jednostki samorządu terytorialnego nie stosuje się do:

  • wykupów papierów wartościowych,
  • spłaty rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi odsetkami i dyskontem,

odpowiednio emitowanych lub zaciągniętych w roku 2021 do równowartości kwoty ubytku w wykonanych dochodach jednostki, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19 - przy stosowaniu odpowiednio przepisów art. 78 ust. 2-4 ustawy okołobudżetowej.

Należy mieć na uwadze, że zaciągnięcie zobowiązań, o których mowa w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, nie może zagrażać realizacji zadań publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego w roku budżetowym i latach następnych. Jednocześnie właściwa regionalna izba obrachunkowa, wydając opinię o możliwości spłaty tych zobowiązań, ocenia w szczególności wpływ planowanych zobowiązań na realizację zadań publicznych.

Ustalając relację ograniczającą wysokość spłaty długu jednostki samorządu terytorialnego na rok 2022 i lata kolejne, wydatki bieżące budżetu tej jednostki podlegają pomniejszeniu o wydatki bieżące poniesione w roku 2021 w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.

Przepis art. 80 ustawy okołobudżetowej wskazuje, że na koniec roku budżetowego 2021 łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 80% wykonanych dochodów ogółem tej jednostki w tym roku budżetowym. Przy czym w trakcie roku budżetowego 2021 łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec kwartału nie może przekraczać 80% planowanych w danym roku budżetowym dochodów tej jednostki. Niemniej jednak obie wskazane wcześniej relacje mogą być niezachowane jedynie w przypadku, gdy jednostka samorządu terytorialnego spełnia ograniczenia w zakresie spłaty zobowiązań jednostki samorządu terytorialnego, określone w art. 243 ust. 1 u.f.p., bez zastosowania wyłączenia określonego w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej.

Krzysztof Adamczyk

audytor wewnętrzny z praktyką w jednostkach samorządu terytorialnego, ekspert w zakresie inwestycji i zarządzania projektami, dziennikarz specjalizujący się w tematyce prawa samorządowego, finansów publicznych oraz zamówień publicznych

Podstawy prawne

  • art. 78, art. 79, art. 80, art. 91 ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (druk nr 641, ustawa nie została opublikowana w Dzienniku Ustaw)

  • art. 242, art. 243 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 869; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 1175)

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Sektor publiczny
Szczęście rośnie w w całej Polsce. Jest region, który wyłamuje się z trendu

Zadowolenie z życia w Polsce bardzo szybko rośnie, a poprawa obejmuje niemal cały kraj. Od Lubuskiego przez Śląskie i Łódzkie aż po Mazowieckie i Wielkopolskie. Jest tylko jeden wyjątek. Na Podlasiu ludzie są coraz mniej szczęśliwi - podaje „PB".

Budynki służące realizacji zadań pomocy społecznej w deklaracji na podatek od nieruchomości

Sytuacja gmin na gruncie podatku od nieruchomości jest szczególna. Dotyczy to z jednej strony ich statusu organu podatkowego, który w niektórych sytuacjach nie wyklucza statusu podatnika, a z drugiej, charakteru prowadzonej przez nie działalności.

Będą ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Powód? Aktualna sytuacja geopolityczna

Ze względu na aktualną sytuację geopolityczną i zagrożenia hybrydowe rząd szykuje zmianę przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Będą ograniczenia w dostępie do takich informacji, zmieni się także zakres funkcjonowania Biuletynu Informacji Publicznej.

Karta Rodziny Mundurowej. Kto zyska leczenie bez kolejki i nowe ulgi?

Żołnierze, policjanci i ich bliscy mogą zyskać nowe uprawnienia, w tym pierwszeństwo korzystania ze świadczeń zdrowotnych w placówkach wojskowych i resortowych. Sejm 6 listopada 2026 r. uchwalił ustawę o Karcie Rodziny Mundurowej. Przewidziano też zniżki kolejowe i paszportowe. Nie wszystkie rozwiązania obejmą jednak strażaków ochotników. Na czwartek, 12 listopada, kluczowe jest to, że uchwalenie ustawy przez Sejm nie oznacza jeszcze wejścia nowych zasad w życie.

REKLAMA

Test z krwi wykryje kilkanaście rodzajów raka? Rusza duże badanie kliniczne

Wczesne wykrycie nowotworu może mieć kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia. Brytyjscy naukowcy rozpoczynają szeroko zakrojone badanie kliniczne, które ma sprawdzić, czy nowoczesne testy krwi pozwolą szybciej rozpoznawać kilkanaście rodzajów raka. W projekcie weźmie udział ponad 20 tys. pacjentów, a do analizy próbek zostaną wykorzystane m.in. zaawansowane technologie badania białek i sztuczna inteligencja. Jeśli metoda okaże się skuteczna, może w przyszłości usprawnić diagnostykę onkologiczną.

Pokrewieństwo pracowników, a prace komisji socjalnej. Pracodawca musi dbać o przejrzystość i wiarygodność podejmowanych decyzji

Choć powszechnie obowiązujące przepisy nie nakładają na pracodawcę obowiązku powołania komisji socjalnej, wielu pracodawców się na to decyduje. Muszą jednak w takiej sytuacji zadbać o to, by podejmowane przez nią decyzje były w pełni przejrzyste i wiarygodne. Powinna to zapewnić dobra procedura.

Osoby głuche w procesie orzekania o niepełnosprawności – interwencja RPO

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło pismo Stowarzyszenia Polski Instytut Głuchych dotyczących modelu orzekania o niepełnosprawności. Kolejna kwestia w nim podnoszona to problemy komunikacyjne podczas orzekania o niepełnosprawności. Na co zwrócono uwagę Rzecznikowi ?

Związek Powiatów Polskich przeciwny zwolnieniu dla prywatnych targowisk

Związek Powiatów Polskich przeciwny wprowadzeniu rozwiązań zaproponowanych przez Rzeczniczkę Małych i Średnich Przedsiębiorców. Jego przedstawiciele jasno wskazują, że ciężar finansowy obsługi komunalnej handlu spoczywa na gminie. Również w przypadku prowadzenia go na prywatnych targowiskach.

REKLAMA

Wypożyczanie sprzętu dla osób z niepełnosprawnością – co po zmianach zasad?

Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie zwracał się do PFRON w zakresie jakości wypożyczanego z Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych Sprzętu oraz jego niedostosowania do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zasady wypożyczania w 2026 roku uległy zmianie.

Kto powinien być przyjęty pierwszy? Triage w POZ w perspektywie prawnej i organizacyjnej

Rzecznik Praw Pacjenta we współpracy z Polskim Towarzystwem Medycyny Rodzinnej oraz Porozumieniem Zielonogórskim Federacją Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia, opracował rekomendacje dla świadczeniodawców POZ. W dokumencie wskazano rozwiązania, które mają podnosić standard świadczeń udzielanych w podstawowej opiece zdrowotnej. Kluczową procedurą zaprezentowaną w dokumencie jest wdrożenie systemu triage, czyli priorytetyzacji pacjentów w zależności od stanu ich zdrowia. Jakie znaczenie ma taka procedura dla organizacji pracy placówki POZ i na co zwrócić uwagę przy jej wdrożeniu?

Zapisz się na newsletter
Śledź na bieżąco nowe inicjatywy, projekty i ważne decyzje, które wpływają na Twoje życie codzienne. Zapisz się na nasz newsletter samorządowy.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA