Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Budżety samorządów w 2021 r.

Budżety samorządów w 2021 r.
Budżety samorządów w 2021 r.
shutterstock
Budżety samorządów w 2021 r. - jakie zmiany wprowadzono ze względu na pandemię COVID-19? Z dniem 1 stycznia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (tzw. ustawa okołobudżetowa), w tym między innymi regulacje umożliwiające równoważenie budżetów samorządowych i poluzowanie reguły fiskalnej.

Budżety samorządów koronawirus

Ustawa okołobudżetowa umożliwia elastyczne gospodarowanie środkami publicznymi w ramach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w roku 2021. Obowiązujące od nowego roku przepisy stanowią powtórzenie rozwiązań stosowanych już w odniesieniu do zeszłorocznych budżetów na podstawie przepisów tarczy antykryzysowej.

Z dniem 1 stycznia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (dalej: ustawa okołobudżetowa), w tym między innymi regulacje umożliwiające równoważenie budżetów samorządowych i poluzowanie reguły fiskalnej poprzez - obowiązujące w odniesieniu do 2021 r. - wyłączenie stosowania przepisów art. 242, art. 243 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.).

WAŻNE

W 2021 r. wydatki bieżące będą mogły być wyższe niż dochody bieżące o kwotę wydatków ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 w części, w jakiej zostały sfinansowane środkami własnymi.

Budżet jednostki samorządu terytorialnego dochody i wydatki

Zgodnie z art. 242 u.f.p. co do zasady funkcjonuje generalna reguła równoważenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części dotyczącej dochodów i wydatków bieżących. W czasie obowiązywania stanu pandemii powodowanej COVID-19, gdzie samorządy odnotowują znaczny wzrost wydatków przy jednoczesnym drastycznym spadku uzyskiwanych dochodów, utrzymanie rygoru zrównoważonego budżetu jest praktycznie niewykonalne.

Do końca ubiegłego roku zastosowanie miały wprowadzone wiosną ubiegłego roku przepisy art. 15zoa ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa o COVID-19). Te jednak odnosiły się do złagodzenia wymogu w zakresie równoważenia strony bieżącej budżetu samorządowego wyłącznie w 2020 r. Zatem w tej formie przestały obowiązywać z 31 grudnia 2020 r. Ustawodawca stosunkowo długo utrzymywał stan niepewności co do wprowadzenia analogicznych rozwiązań w odniesieniu do budżetów samorządowych obowiązujących w roku 2021, co w znacznej mierze utrudniło ich projektowanie i późniejsze uchwalenie, niemniej jednak lepiej późno niż wcale.

Strona bieżąca budżetu w 2021 r.

Na podstawie art. 78 ustawy okołobudżetowej relacja dochodów i wydatków bieżących, o której mowa w art. 242 u.f.p., ustalana przez jednostkę samorządu terytorialnego na rok 2021, może zostać przekroczona o kwotę:

  1. planowanych wydatków bieżących ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu ustawy o COVID-19, w części, w jakiej zostały sfinansowane dochodami majątkowymi lub przychodami, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 1-4 i 7 ustawy o finansach publicznych, tj. odpowiednio pochodzącymi z:
  • sprzedaży papierów wartościowych wyemitowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego,
  • kredytów,
  • pożyczek,
  • prywatyzacji majątku jednostki samorządu terytorialnego, lub
  • spłaty udzielonych pożyczek w latach ubiegłych;
  1. planowanego ubytku w dochodach, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19.

Na koniec roku budżetowego 2021 ocena spełnienia zasady określonej w art. 242 ustawy o finansach publicznych następuje z uwzględnieniem wykonanych wydatków bieżących ponoszonych w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz ubytku w wykonanych dochodach, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19.

Czym jest ubytek w dochodach? 

Zgodnie z definicją legalną wskazaną w art. 78 ust. 2 i ust. 3 rozumiemy odpowiednio:

  • ubytek w dochodach jednostki samorządu terytorialnego jako zmniejszenie dochodów w skutek wystąpienia COVID-19, obliczone jako różnica między dochodami jednostki planowanymi w uchwale budżetowej na rok 2021 a prognozami dochodów na rok 2021 wykazanymi przez jednostkę w wieloletniej prognozie finansowej obowiązującej na dzień 31 marca 2020 r.;
  • dochody jednostki samorządu terytorialnego jako dochody bieżące, pomniejszone o dochody z tytułu subwencji ogólnej oraz dotacji i środków przeznaczonych na cele bieżące.

Reguła ograniczenia zadłużenia

Reguła ograniczenia zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego określona w art. 243 ust. 1 u.f.p. wyklucza możliwość, aby realizacja budżetu w danym roku oraz w każdym następnych roku spowodowała, że relacja 1) łącznej kwoty z tytułu: spłat kredytów i pożyczek wraz z wydatkami na obsługę zobowiązań, w tym odsetkami od kredytów i pożyczek, wykupów papierów wartościowych, spłat rat zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego oraz potencjalnych spłat kwot z udzielonych poręczeń i gwarancji, w stosunku do 2) planowanych dochodów bieżących, przekroczyła średnią arytmetyczną z obliczonych dla ostatnich siedmiu lat relacji jej dochodów bieżących pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów bieżących budżetu.

Indywidualny wskaźnik zadłużenia w 2021 r.

Regulacja zawarta w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej przewiduje, że ograniczenia zadłużenia określonego w art. 243 ust. 1 u.f.p. w zakresie spłaty zobowiązań jednostki samorządu terytorialnego nie stosuje się do:

  • wykupów papierów wartościowych,
  • spłaty rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi odsetkami i dyskontem,

odpowiednio emitowanych lub zaciągniętych w roku 2021 do równowartości kwoty ubytku w wykonanych dochodach jednostki, będącego skutkiem wystąpienia COVID-19 - przy stosowaniu odpowiednio przepisów art. 78 ust. 2-4 ustawy okołobudżetowej.

Należy mieć na uwadze, że zaciągnięcie zobowiązań, o których mowa w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, nie może zagrażać realizacji zadań publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego w roku budżetowym i latach następnych. Jednocześnie właściwa regionalna izba obrachunkowa, wydając opinię o możliwości spłaty tych zobowiązań, ocenia w szczególności wpływ planowanych zobowiązań na realizację zadań publicznych.

Ustalając relację ograniczającą wysokość spłaty długu jednostki samorządu terytorialnego na rok 2022 i lata kolejne, wydatki bieżące budżetu tej jednostki podlegają pomniejszeniu o wydatki bieżące poniesione w roku 2021 w celu realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.

Przepis art. 80 ustawy okołobudżetowej wskazuje, że na koniec roku budżetowego 2021 łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 80% wykonanych dochodów ogółem tej jednostki w tym roku budżetowym. Przy czym w trakcie roku budżetowego 2021 łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec kwartału nie może przekraczać 80% planowanych w danym roku budżetowym dochodów tej jednostki. Niemniej jednak obie wskazane wcześniej relacje mogą być niezachowane jedynie w przypadku, gdy jednostka samorządu terytorialnego spełnia ograniczenia w zakresie spłaty zobowiązań jednostki samorządu terytorialnego, określone w art. 243 ust. 1 u.f.p., bez zastosowania wyłączenia określonego w art. 79 ust. 1 ustawy okołobudżetowej.

Krzysztof Adamczyk

audytor wewnętrzny z praktyką w jednostkach samorządu terytorialnego, ekspert w zakresie inwestycji i zarządzania projektami, dziennikarz specjalizujący się w tematyce prawa samorządowego, finansów publicznych oraz zamówień publicznych

Podstawy prawne

  • art. 78, art. 79, art. 80, art. 91 ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (druk nr 641, ustawa nie została opublikowana w Dzienniku Ustaw)

  • art. 242, art. 243 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 869; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 1175)

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    7 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Amantadyna leczy COVID-19? Kiedy koniec badań?
    6 grudnia 2021 r. wiceminister sprawiedliwości i pełnomocnik rządu ds. praw człowieka Marcin Warchoł, w liście do szefa resortu zdrowia Adama Niedzielskiego zwrócił się z prośbą o podjęcie zdecydowanych działań, by przyspieszyć badania nad skutecznością amantadyny w leczeniu COVID-19. "Z informacji, które otrzymuję, wynika, że są zablokowane" – napisał wiceminister.
    940 metrów do przystanku nie pozwala skarżyć gminy przed NSA
    Osoba niepełnosprawna może skarżyć uchwały Rady Miasta na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli wykaże naruszenie swojego interesu prawnego. Z reguły osoby skarżące gminy potrafią wykazać jedynie naruszenie interesu faktycznego. Takim naruszeniem jest odległość 940 metrów do przystanku, które musi przejść osoba niepełnosprawna. Naruszenie to nie daje prawa do sądu.
    Czy w 2022 r. warszawiacy zapłacą mniej za wywóz śmieci?
    Kilkanaście warszawskich spółdzielni zwróciło się do wojewody mazowieckiego o unieważnienie oraz wstrzymanie wykonania nowej uchwały śmieciowej. Zgodnie z nowymi przepisami od 1 stycznia 2022 r. warszawiacy będą płacić za wywóz nieczystości w zależności od metrażu mieszkania. Czy uda się zmodyfikować nowy system poboru opłat i obniżyć ich poziom w 2022 r.?
    W listopadzie 2021 r. został założony 13-milionowy Profil Zaufany
    Wydział Promocji Polityki Cyfrowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przekazał informację o 13-milionowym Profilu Zaufanym założonym w Polsce. Osoby posiadające Profil Zaufany mogą bez wychodzenia z domu załatwić szereg spraw w urzędach związanych z samochodami, dowodami osobistymi, meldunkiem. Profil jest narzędziem weryfikacji tożsamości dla około 13,2 mln Polaków. Umożliwia składanie pism elektronicznych ze skutkiem prawnym bez konieczności stosowania podpisu kwalifikowanego. Pozwala na korzystanie z szeregu usług oferowanych przez urzędy na platformie ePUAP czy kontakt z ZUS. Dlatego każdego dnia listopada 2021 r. średnio niemal 7800 Polaków zakładało Profil Zaufany, a ponad 10 tysięcy pobierało aplikację mObywatel.
    Złagodzenie skutków ewaluacji jakości działalności naukowej – projekt nowej ustawy
    Złagodzenie skutków pierwszej ewaluacji jakości działalności naukowej, która obejmie lata 2017-2021 i rozpocznie się 1 stycznia 2022 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który opublikowano w piątek w Rządowym Centrum Legislacji.
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego przez JST
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie merytorycznej oceny żądania strony wymaga wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego. Tylko w wyjątkowej sytuacji możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia i tym samym rezygnacja z rozpatrzenia wniosku.
    Rozwój transportu miejskiego – woj. lubuskie otrzyma 50 mln dofinansowania
    Rozwój transportu miejskiego jest ważnym elementem polityki regionalnej. Coraz bardziej rozbudowany system komunikacji zbiorowej ma zachęcać do rezygnacji z transportu indywidualnego na rzecz transportu zbiorowego.
    Przepisy porządkowe w gminie
    Przepisy porządkowe stanowią szczególny rodzaj aktów prawa miejscowego w samorządzie gminnym. Mogą być one wydawane zarówno przez organy stanowiące, jak również wykonawcze, ale jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Warto jednak mieć na uwadze procedurę wydawania takich aktów oraz zasady ich zatwierdzania czy też publikacji. Elementy te przesądzają o ich mocy obowiązywania.
    Podwyżka wynagrodzeń pracowników samorządowych – o ile wzrosną w 2022?
    Podwyższa wynagrodzeń pracowników nastąpi z dniem 1 stycznia 2022 roku na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych. Kogo dokładnie obejmie i ile wyniesie?
    Tarcza antyinflacyjna - obniżka akcyzy na paliwo od 20 grudnia 2021 r.
    W ramach tarczy antyinflacyjnej rząd zaproponował obniżkę stawek akcyzy na paliwa. Miałaby ona obowiązywać od 20 grudnia br. do 31 maja 2022 r. Ile wyniesie obniżka akcyzy?
    Dodatek COVIDOWY: personel niemedyczny otrzyma jednorazowo 5 tys. zł
    Dodatek covidowy dla personelu niemedycznego zostanie przekazany przez Narodowy Fundusz Zdrowia placówkom medycznym w związku ze zwalczaniem pandemii COVID-19. Kto otrzyma jednorazowe świadczenie?
    Wzrost wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. – będą podwyżki?
    Ministerstwu Edukacji i Nauki z „Solidarnością” prowadzi negocjacje z przedstawicielami KSOiW NSZZ „Solidarność” w sprawie wzrostu wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. Czy uda się im dojść do porozumienia?
    Whistleblowing – czym jest zakaz działań odwetowych?
    Niebawem wchodzi w życie Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce. Co będzie największym wyzwaniem w zapewnieniu należytej ochrony sygnalistom?
    Coraz kosztowniejsza alternatywa dla nieekologicznych pieców
    Gminy tracą orientację, jaki przyjąć kurs w zmaganiach o czystą i tanią energię. Jakie rozwiązania proponują samorządowcy?
    Przerwa świąteczna w szkołach 2021 r.
    Sprawdź kiedy wypada zimowa przerwa świąteczna w 2021 r.
    Ferie zimowe 2021/2022 - terminy
    Sprawdź kiedy wypadają ferie zimowe w poszczególnych województwach!
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.