Uchwały podatkowe 2027 – samorządy powinny pochylić się na rozwiązaniami na kolejny rok

• Mamy wzrost cen o 2,7 proc.
• Gdy uchwały na kolejny rok zabraknie
• Jak podjąć uchwałę podatkową 2027

Mamy wzrost cen o 2,7 proc.

Choć przyjmuje się, że to IV kwartał roku kalendarzowego jest tym, w którym samorządy pracują nad podjęciem uchwał podatkowych na kolejny rok, to biorąc pod uwagę przebieg i znaczenie tego procesu, pochylić nad tą tematyką warto się teraz, gdy już wiadomo, że maksymalne stawki podatków i opłat lokalnych na 2027 rok wzrosną. O wysokości maksymalnych stawek podatków i opłat lokalnych decyduje wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. W I półroczu 2026 r., w stosunku do I półrocza 2025 r., wyniósł on 102,7, co oznacza wzrost cen o 2,7%. Warto pamiętać, że o ostatecznej wysokości stawek podatków i opłat lokalnych na terenie danej gminy decyduje w drodze stosownej uchwały jej rada. Aby mogła ona podjąć uchwałę podatkową:
1) na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Monitorze Polskim w terminie 20 dni po upływie pierwszego półrocza musi zostać określony wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego – tek krok mamy już w tym roku za sobą;
2) minister właściwy do spraw finansów publicznych musi ogłosić w drodze obwieszczenia, w Monitorze Polskim, górne granice stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych.

Gdy uchwały na kolejny rok zabraknie

Jeśli uchwała podatkowa nie zostanie podjęta, to w nowym roku podatkowym będą co do zasady miały zastosowanie stawki obowiązujące w roku poprzednim (art. 20a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; dalej: upol). Jeśli jednak na terenie gminy obowiązywały uchwały w sprawie obniżenia ceny skupu żyta oraz obniżenia ceny sprzedaży drewna, to należy pamiętać o tym, że obowiązują one tylko w roku podatkowym, na który zostały uchwalone w i przypadku niepodjęcia nowych uchwał, te wskaźniki będą obowiązywały na terenie gminy w wysokości wynikającej z komunikatów Prezesa GUS.
Z uwagi na to, że zdecydowana większość zagadnień związanych z procesem podejmowania przez rady gmin uchwał, w tym uchwał podatkowych, nie została uregulowana w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, a wynika (a raczej, powinna wynikać) z postanowień ich statutów, nie ma możliwości określenia jednej, uniwersalnej procedury podejmowania uchwał, która ściśle odzwierciedlałaby postępowanie każdej z rad gmin w Polsce. Należy więc pamiętać, że choć regulacje większości statutów są do siebie zbliżone, to jednak w pewnych zakresach mogą się różnić, co wynika choćby z rozbieżności w zakresie wielkości gmin, a co za tym idzie, różnic w ich potrzebach i trybie prac ich rad. Każdorazowo więc, szczególnie w zakresie terminów wyznaczonych na podejmowanie kolejnych czynności związanych z procedowaniem uchwały, a także wymogów formalnych, jakim mają odpowiadać projekty, należy weryfikować zapisy statutu danej gminy. Jakie kroki trzeba będzie wykonać?

Jak podjąć uchwałę podatkową 2027

KROK 1. Inicjatywa uchwałodawcza

Informacji o tym, komu ona przysługuje, należy poszukiwać w statucie gminy, w którym uprawnienie to jest przyznawane. Obok wójta (burmistrza, prezydenta) uprawnieniem tym jest też zazwyczaj objęty szereg innych podmiotów, w tym np. przewodniczący rady, grupy radnych, kluby radnych, grupy mieszkańców

KROK 2. Przygotowanie projektu uchwały

Informacji o tym, jaki podmiot jest zobowiązany do przygotowania takiego projektu, nie odnajdziemy w przepisach ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w której przewidziano jedynie, że do zadań wójta należy w szczególności przygotowywanie projektów uchwał rady gminy. Podobnie jak w przypadku inicjatywy uchwałodawczej, także tym razem odpowiedzi na to, kto jest zobowiązany do przygotowania takiego projektu, należy szukać w statutach gmin. Także w statutach należy poszukiwać informacji o wymogach formalnych stawianych projektom uchwał

KROK 3. Przedłożenie projektu

Statut gminy decyduje także o tym, komu należy przedłożyć przygotowany projekt uchwały. Najczęściej przyjmowanym rozwiązaniem jest przedłożenie projektu przewodniczącemu rady jako osobie odpowiedzialnej za przygotowanie materiałów na sesję rady.

KROK 4. Opiniowanie projektu przez komisje

Procedurę i terminy, w jakich projekty uchwał powinny zostać zaopiniowane przez komisje, wynikają ze statutów. W sytuacji gdy projekt został przedłożony przewodniczącemu rady, to on przekazuje go odpowiednim komisjom wskazanym przez wnioskodawcę, a często także innym, które uzna za stosowne. Statut najczęściej określa termin, w którym takiego przekazania należy dokonać

KROK 5. Przekazanie projektów uchwał wraz z materiałami radnym

Zaopiniowany projekt uchwały powinien przed skierowaniem go pod obrady trafić w ręce radnych tak, aby mieli możliwość zapoznania się z nim przed sesją.

KROK 6. Debata nad projektem (sesja rady)

Tylko na sesjach, które są formą obrad rad gmin, organ stanowiący może podejmować uchwały (także podatkowe). Projekt najczęściej jest przedstawiany na sesji rady przez samego projektodawcę lub przez występującego w jego imieniu referenta. Następnie przedstawiane są opinie i dochodzi do dyskusji. Po jej zamknięciu projektodawca ustosunkowuje się do zaproponowanych poprawek, może też zgłosić autopoprawki.

KROK 7. Głosowanie

Po ogłoszeniu przez przewodniczącego rady głosowania nad projektem nie ma już możliwości prowadzenia merytorycznej dyskusji nad nim. Głosowanie jest jawne.

KROK 8. Podpisanie i zarejestrowanie uchwały

Podjętą uchwałę podpisuje przewodniczący rady.

KROK 9. Przekazanie uchwały organom nadzorczym

Ustawa o samorządzie gminnym wskazuje wprost, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa. W odniesieniu do uchwał podatkowych wójt zobowiązany jest do przedłożenia ich regionalnej izbie obrachunkowej w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.

KROK 10. Publikacja uchwały (podanie do publicznej wiadomości)

Co do zasady akty normatywne wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt przewiduje termin dłuższy. Uchwała rady gminy dotycząca stawek podatku od nieruchomości na 2027 r. musi więc zostać podjęta przez radę z takim wyprzedzeniem, aby została opublikowana przed końcem 2025 r., a jej minimalny 14-dniowy okres vacatio legis musi upłynąć przed 1 stycznia 2027 r.