Kategorie

Kryteria oceny ofert w zamówieniach na zagospodarowanie odpadów komunalnych

Kryteria oceny ofert w zamówieniach na zagospodarowanie odpadów komunalnych./ fot. Shutterstock
Wraz z wejściem w życie nowelizacji u.c.p.g. z dnia 19 lipca 2019 r. nastąpiła deregionalizacja rynku gospodarki odpadami, w zakresie w jakim uprzednio istniał obowiązek zagospodarowywania odpadów w instalacjach o statusie RIPOK. Powyższe nie tylko skutkuje zmianą charakterystyki ekonomicznej wskazanego fragmentu rynku ale również może stanowić podstawę zmian zachowań nabywczych gmin, a w konsekwencji przełożyć się na rozwiązania stosowane przez nie przy udzielaniu zamówień publicznych.

Przewidywane zmiany zachowań nabywczych gmin

Jednym z dających się przewidzieć skutków nowelizacji u.c.p.g., deregionalizującej rynek gospodarki odpadami komunalnymi w zakresie zmieszanych (niesegregowanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów jest:

1. wzrost odsetka udzielania zamówień kompleksowych,

2. wzrost ilości zamówień na zagospodarowanie odpadów komunalnych, które zostaną udzielone w jednym z trybów podstawowych (odsetka względem wykorzystania trybu zamówienia z wolnej ręki).

Reklama

Wzmożone prawdopodobieństwo wystąpienia ww. zmian występuje w tych obszarach terytorialnych rynku gospodarki odpadami, w których dotychczas funkcjonowała wyłącznie jedna instalacjach o statusie RIPOK. W warunkach monopolu zawarcie umowy na zagospodarowanie odpadów komunalnych, w warstwie proceduralnej, było stosunkowo bezproblemowe albowiem mogło nastąpić w trybie zamówienia z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 1 lit a P.z.p.). Dodatkowo na podmiocie prowadzących RIPOK ciążył, mocą uchylonego art. 9l ust. 1 u.c.p.g., ustawowy obowiązek zawarcia umowy na zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych ze wszystkimi podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, którzy wykonują swoją działalność w ramach regionu gospodarki odpadami komunalnymi lub z gminą organizującą odbieranie odpadów komunalnych, wchodzącą w skład regionu gospodarki odpadami komunalnymi (w granicach posiadanych mocy przerobowych).

W dotychczasowej praktyce trudności ujawniały się jednak w faktycznej dostępności instalacji RIPOK, a to ze względu na limitację przysługujących im mocy przerobowych. Wskazany stan ulegnie, przynajmniej częściowej zmianie, albowiem deregionalizacja zagospodarowania ww. frakcji odpadów komunalnych, skutkować będzie odpadnięciem przesłanki do udzielenia zamówienia w trybie z wolnej ręki z powołaniem na istnienie monopolu. W konsekwencji gminy w szerszym zakresie zobowiązane będą do udzielania zamówień na zagospodarowanie odpadów komunalnych w jednym z trybów podstawowych – przetargu nieograniczonego albo ograniczonego. Jedynie na marginesie należy wskazać, że zapewnienie przez gminę realizacji zadania polegającego na samoistnym zagospodarowaniu odpadów, nie musi następować poprzez udzielenie zamówienia publicznego, lecz może nastąpić również w innych formułach – np. w ramach umowy PPP.

Obowiązek stosowania trybu przetargowego, może skłonić gminy, dotychczas udzielające odrębnie zamówień na odbiór oraz na zagospodarowanie odpadów komunalnych, do udzielenia zamówienia kompleksowego. W konsekwencji deregionalizacja zagospodarowania odpadów zmieszanych oraz bioodpadów, może wywołać odmienny skutek niż pierwotnie postulowany przez projektodawców zmian u.c.p.g tj. ograniczenia stopnia udzielania zamówień kompleksowych. Na marginesie należy wskazać, że w trakcie prac legislacyjnych, usunięto art. 6d ust. 1a projektu nowelizacji z dnia 18 marca 2019 r, który miał obligować zamawiających do udzielania odrębnych zamówień na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Kryteria oceny ofert – analiza praktyki

Reklama

Jedną z wielu różnic występujących pomiędzy trybem przetargowym, a trybem z wolnej ręki, jest konieczność ustanowienia kryteriów oceny ofert, którymi następuje mierzenie korzyści transakcyjno-kontraktowych wynikających z przyjęcia konkretnej propozycji ofertowej. Problematyka właściwego doboru kryteriów oceny ofert, nabiera szczególnie doniosłego znaczenia w świetle swoistość usługi jaką jest zagospodarowanie odpadów komunalnych, w szczególności specyfiki środowiskowej oraz kosztowej.

W oparciu o analizę 200 ostatnio zamieszczonych w BZP ogłoszeń o zamówieniu oraz 200 ogłoszeń o zamówieniu opublikowanych w Dz. Urz. UE można wskazać, że dominującym modelem udzielania zamówień w zakresie gospodarki odpadami jest udzielanie zamówień kompleksowych. Niewielki odsetek spośród 400 wszczętych ostatnio zamówień, stanowią zamówienia wyłącznie na zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Analiza ww. ogłoszeń pozwala wskazać, że większość zamawiających przewidziało wybór oferty najkorzystniejszej przy wykorzystaniu pozacenowych kryteriów oceny ofert, przy czym wszyscy badani przypisali im wagę 40%. Powyższe odpowiada regule wiodącej wynikającej z art. 91 ust. 2a P.z.p. W większości przypadków pozacenowe kryteria oceny nie wykazywały szczególnego dostosowania do skonkretyzowanego przedmiotu zamówienia, tj. zagospodarowania odpadów komunalnych i miały charakter uniwersalny (tj. często spotykany w przypadku innych przedmiotów zamówienia). Do takiej kategorii zaliczyć można przede wszystkim kryterium terminu płatności faktury (ogłoszenie nr 2019/S 158-391017 opublikowane w Dz. Urz. UE dnia 19 sierpnia 2019 r.; ogłoszenie nr 584677-N2019 zamieszczone w BZP dnia 9 sierpnia 2019 r.; ogłoszenie nr 586417-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 14 sierpnia 2019 r.; ogłoszenie nr 588474-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 21 sierpnia 2019 r.; ogłoszenie nr 589171-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 23 sierpnia 2019 r.).

Zobacz: Zadania

Do kryteriów w większym stopniu uwzględniających specyfikę przedmiotu zamówienia zaliczyć można:

1. godzin otwarcia instalacji (ogłoszenie nr 574285-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 16 lipca 2019 r.),

2. stopnia odzysku (ogłoszenie nr 593847-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 5 września 2019 r.),

3. odległości instalacji od granic gminy (ogłoszenie nr 2019/S 170-415702 opublikowane w Dz. Urz. UE dnia 4 września 2019 r. – zaznaczenia wymaga, że wskazane kryterium zostało zastąpione, poprzez publikację ogłoszenia nr 2019/S 182-444185 z dnia 20 września 2019 r., kryterium terminu płatności),

4. kosztu eksploatacji zamówienia związanego z dojazdem do instalacji - odległość Zamawiającego od instalacji (ogłoszenie nr 600154-N-2019 zamieszczone w BZP dnia 20 września 2019 r.).

Powyżej wskazane kryteria odwołujące się do odległości instalacji od gminy lub kosztu transportu odpadów z gminy do instalacji, podejmują próbę obiektywnego i merytorycznie uzasadnionego zróżnicowania ofert, ze względu na zaoferowaną instalację do zagospodarowania odpadów komunalnych. Transport odpadów jest zarówno czynnikiem kosztotwórczym jak i negatywnie wpływającym na środowisko. Względem kryteriów oceny ofert podejmujących próbę obiektywnego ocenienia odmiennych warunków transakcyjno-kontraktowych wiążących się z wyborem jednej z ofert, należy wskazać, że zasadniczo bezpieczniejsze jest wykorzystanie kryterium kosztowego, niż kryterium odległości, w szczególności jeżeli w ramach kryterium odległości, oferty oceniane są bez korelacji dystansu do kosztów, które poniesie zamawiający w związku z transportem odpadów komunalnych w danej odległości.

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 20 grudnia 2016 r., KIO 1593/19, podniosła że „ustanowienie przez zamawiającego premiowanych punktowo okręgów tylko do 30 km nie może być uznane jako zgodne z zasadą przejrzystości. Np. w przypadku zaoferowania nieznacznie lepszych danych w kryteriach ceny i jakości, ale w odległości np. 120 km od zamawiającego, to taki wykonawca »wygra« ze znacznie bliższą instalacją. Odległość 120 km została przywołana na rozprawie dwukrotnie przez samego zamawiającego, który zwłaszcza na propozycję odwołującego innego określenia kryterium odległości stwierdził cyt. »Struktura kryterium zaproponowana przez odwołującego przy np. 120 km odległości nie gwarantuje nieponoszenia przez zamawiającego kosztów transportu w nieproporcjonalnie wysokich wymiarach«. Dlatego Izba musi stwierdzić, że zamawiający analizował przyznawanie punktów zależnie od różnej odległości instalacji wykonawców i w sposób nieprzejrzysty nie zróżnicował liczby przyznawanych punktów w kryterium odległości instalacji od bazy zamawiającego. W związku z tym Izba musi uznać, że jest to zachowanie zamawiającego niezgodne z zasadami zamówień publicznych unormowanymi w art. 7 ust. 1 P.z.p.”. Również w późniejszym okresie odwołujący podnosili zarzuty dotyczące premiowania odległości pomiędzy gminą a instalacją do zagospodarowania odpadów komunalnych, przy czym nie zawsze były to próby zwieńczone sukcesem (zob. wyrok KIO z dnia 29 sierpnia 2019 r., KIO 1593/19).

Wprowadzone ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. zmiany w u.c.p.g., jak również kwestie dotyczące kryteriów oceny ofert w zamówieniach z obszaru gospodarki odpadami komunalnymi, zostaną zaprezentowane w trakcie konferencji Zamówienia Publiczne w Gospodarce Odpadami, która odbędzie się 30 września 2019 r. w Warszawie i do udziału w której serdecznie zachęcamy (https://go.przetargipubliczne.pl/).

Konrad Różowicz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w prawie zamówień publicznych

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.