Kategorie

Krytyka zachowania radnych a naruszenie dóbr osobistych jednostki samorządu terytorialnego

Krytyka zachowania radnych a naruszenie dóbr osobistych jednostki samorządu terytorialnego./ fot. Fotolia
Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie z powództwa Gminy O. przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych uznał, że negatywne wypowiedzi na temat osób, wchodzących w skład jednostki samorządu terytorialnego lub jej pracowników, mogą prowadzić do naruszenia reputacji samej jednostki samorządu terytorialnego. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego.

Powódka wniosła o zapłatę 50 tys. zł. na rzecz Stowarzyszenia tytułem zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wybrany cel społeczny oraz o zobowiązanie pozwanej do usunięcia ze strony internetowej materiału telewizyjnego oraz złożenia przeprosin we wskazanej przez Gminie formie. W uzasadnieniu swojego roszczenia powódka wskazała, że w ramach programu przedstawiono szkolenie dla radnych i pracowników samorządowych, w trakcie którego przypisano jego uczestnikom naganne zachowanie i ukazano ich w złym świetle. Zdaniem powódki przekazanie nieprawdziwych informacji godzi w dobra osobiste nie tylko poszczególnych radnych, lecz także Gminy O., którą reprezentują. Naruszenie dobrego imienia powoduje upowszechnienie się w opinii publicznej negatywnego wizerunku powódki.

Zobacz: Zadania

Reklama

Wyrokiem Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie oddalił powództwo. W kompromitującym radnych materiale stawiano pytania na temat zasadności uczestnictwa radnych Gminy O. w szkoleniu i finansowania go przez Gminę w kontekście jej znacznego zadłużenia. Sąd wskazał, że w niniejszym postępowaniu powódka zarzucała pozwanym naruszenie dobra osobistego w postaci dobrego imienia, co spowodowało jej zdaniem utratę zaufania i negatywny odbiór wśród lokalnej społeczności. Sąd I instancji zwrócił ponadto uwagę w uzasadnieniu na otwarty katalog dóbr osobistych z art. 23 k.c. oraz na art. 43 k.c., który stanowi, że przepisy o ochronie dóbr osobistych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Powołał się ponadto na utrwalone przez praktykę orzeczniczą sądów oraz doktrynę stanowisko, że dobra osobiste osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym może ona funkcjonować zgodnie ze swym zakresem działań. Osobom prawnym przysługują dobra osobiste w postaci m.in. dobrej sławy, która stanowi odpowiednik dobrego imienia osób fizycznych. Na dobrą sławę osoby prawnej składają się renoma faktyczna wynikająca z dotychczasowej działalności oraz renoma domniemana przysługująca jej od chwili założenia. Sąd podkreślił w uzasadnieniu również specyfikę ochrony dóbr osobistych osób prawnych i fakt, iż przy ocenie naruszenia tych wartości należy stosować kryterium obiektywne. Osoby prawne nie mogą odczuwać krzywdy, przy czym Sąd stwierdził, że wykluczone jest uwzględnianie w tym przypadku ujemnych odczuć osób tworzących substrat osobowy osoby prawnej.

Zdaniem Sądu I instancji powódka nie wykazała, że doszło do naruszenia dóbr osobistych osoby prawnej i z tego względu powództwo oddalił. Wskazanie przez Gminę O., że materiał telewizyjny ukazywał kompromitujące zachowania radnych podczas szkolenia nie stanowił zdaniem Sądu wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych Gminy. W ocenie Sądu mogło ewentualnie dojść do naruszenia dóbr osobistych poszczególnych radnych jako osób fizycznych, ale nie Gminy jako osoby prawnej. Zdaniem Sądu krytyka pracy organu Gminy i osób wchodzących w skład tych organów w zakresie na przykład sposobu wydatkowania budżetu Gminy jest dopuszczalna z punktu widzenia interesu społecznego, o ile jej granice nie zostaną przekroczone. Powódka nie wykazała jednak w toku postępowania, iż doszło do przekroczenia tych granic i naruszenia dobrego imienia samej Gminy jako osoby prawnej. Emisja programu telewizyjnego spowodowała co prawda dyskusję wśród lokalnej społeczności w kontekście gospodarności władz Gminy oraz dodatkowe kontrole. Nie wykazano jednak, w jaki sposób dobro Gminy miało ucierpieć. Sąd Okręgowy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie przedstawiono dowodów na to, aby w związku z emisją programu jakiekolwiek podmioty zrezygnowały z zaplanowanych inwestycji, cofnięto jakiekolwiek środki publiczne czy środki z funduszy europejskich.

Reklama

Od powyższego orzeczenia Gmina O. wniosła apelację, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 24 §1 k.c. oraz art. 448 k.c. w związku z art. 43 k.c. oraz bezzasadne uznanie, że powódka nie wykazała należycie naruszenia jej dóbr osobistych w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że treść materiału miała charakter pomawiający i bezprawny. Naraziło to powódkę na utratę zaufania mieszkańców potrzebnego do wykonywania zadań ustawowych. Gmina O. podniosła również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego przez sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z treścią materiału dowodowego.

Sąd II instancji uznał apelację za bezzasadną i przyjął za własne ustalenia Sądu Okręgowego. Ocena prawna powództwa również została zaaprobowana. Sąd II instancji nie zgodził się jednak z tezą, że naruszenie dóbr osobistych substratu osobowego osoby prawnej nie daje podstaw do wniesienia powództwa o naruszenie dóbr osobistych osoby prawnej. Z ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa wynika jednoznacznie, że negatywne wypowiedzi na temat osób wchodzących w skład organów osoby prawnej lub pracowników tej osoby prawnej mogą prowadzić do naruszenia reputacji samej osoby prawnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał, że strona powodowa nie wykazała wystarczająco faktu naruszenia jej dóbr osobistych działaniem pozwanego. Informacje przekazane w programie telewizyjnym były zgodne z prawdą, a jawność życia publicznego usprawiedliwia podanie ich do wiadomości lokalnej społeczności. Natomiast pytania co do zasadności wydatków Gminy O. mieszczą się w granicach dopuszczalnej krytyki. Sąd II instancji zaakcentował również, iż osoba prawna może działać wyłącznie przez osoby fizyczne, co powoduje kontrowersje, czy zostały naruszone dobra osobiste poszczególnych osób fizycznych, czy też osoby prawnej, w imieniu której działały. W celu rozwiania wątpliwości Sąd Apelacyjny przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego o sygn. akt II CSK 392/06, z treści którego wynika, że dóbr osobistych osoby prawnej nie należy łączyć z poszczególnymi osobami fizycznymi, które tworzą substrat osobowy osoby prawnej. Istotą osoby prawnej jest bowiem to, że jest ona odrębnym podmiotem prawa, wobec czego naruszenie dobra osobistego osoby prawej dotyka całości substratu osobowego, a nie niektórych tylko wchodzących w jego skład osób fizycznych. Według Sądu II instancji organ wykonawczy Gminy O. zbyt daleko identyfikuje gminę z pełniącymi w niej określone stanowiska osobami fizycznymi.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, należało uznać, że w przedmiotowej sprawie Gminie O. nie służyła legitymacja czynna, co uzasadniało oddalenie powództwa.

Piotr Kołodziejczak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, sporach sądowych, opracowywania i opiniowania umów

Maciej Szczubełek

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem cywilnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?