Kategorie

Projekt ustawy repatriacyjnej

Tomasz Bruder
Osoba, która pragnie być repatriantem w rozumieniu projektowanej ustawy powinna spełnić kilka warunków. Po pierwsze musi wykazać swoje polskie pochodzenie, po drugie zadeklarować zamiar osiedlenia się na terytorium RP, po trzecie być ofiarą zesłania lub deportacji dokonanej przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji albo potomkiem takiej osoby.

Założenia projektu ustawy repatriacyjnej

Głównym dążeniem twórców ustawy repatriacyjnej jest zapewnienie szybkiego i efektywnego powrotu do Polski osób polskiego pochodzenia, które w wyniku represji ze strony władz radzieckich zostały zesłane poza wschodnie kresy II RP. Pełna nazwa przedmiotowego aktu prawnego brzmi: ustawa o powrocie do Rzeczypospolitej Polskiej osób pochodzenia polskiego deportowanych i zesłanych przez władze Związku Socjalistycznego Republik Radzieckich. Powyższy projekt ma wyeliminować z polskiego porządku prawnego ustawę z dnia 09 listopada 2000r. o repatriacji (t. j. Dz. U. z 2004r. nr 53 poz. 532).

Nowy akt ustawodawczy ma zapewnić:

•    Przyspieszenie procedury repatriacyjnej;

•    Utworzenie odrębnego, wybieranego przez Prezesa Rady Ministrów, organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, Radę do Spraw Repatriacji zajmującą się wyłącznie kontrolowaniem przebiegu repatriacji;

•    Zwiększenie dotacji z budżetu państwa dla gmin, które będą zaangażowane w procedurę repatriacyjną;

•    Zwiększenie świadczeń dla repatriantów i ich rodzin analogicznie do art. 92 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej;

•    Zwiększenie powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych dla osób powracających do ojczyzny;

•    Zwiększenie pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego dla osób powracających do ojczyzny.

Czytaj także: Zasada trwałości decyzji administracyjnej>>

Kto może być repatriantem?

Osoba, która pragnie być repatriantem w rozumieniu projektowanej ustawy powinna spełnić kilka warunków. Po pierwsze musi wykazać swoje polskie pochodzenie, po drugie zadeklarować zamiar osiedlenia się na terytorium RP, po trzecie być ofiarą zesłania lub deportacji dokonanej przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji albo potomkiem takiej osoby.

Istnieją dwa podstawowe środki prawne zezwalające na repatriacje:

●    wiza repatriacyjna;

●    decyzja uznająca za repatrianta.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 projektu, repatriantem jest osoba polskiego pochodzenia, która przybyła do Rzeczypospolite Polskiej na podstawie wizy krajowej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż repatriantem może być osoba mająca polskie pochodzenie. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 projektu za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu mniejszej ustawy, uznaje się osobę, której co najmniej jeden z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej.

W ust. 2 art. 5 za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie. Warunek określony w ust. 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów.

W mojej opinii taka propozycja art. 5 definiująca pochodzenie polskie jest bardziej płynna, dająca większe pole do interpretacji od redakcji art. 5 w ustawie z dnia 09 listopada 2000 r. o repatriacji. Nie jest jasne czy wyżej zacytowane przesłanki należy interpretować łącznie czy rozłącznie. Możliwe, iż chodziło o zapewnienie maksymalnej elastyczności zapisów prawnych.

Repatrianci to osoby, które zostały wywiezione z ziem polskich w wyniku represji stalinowskich. Zgodnie z art. 9 ust. 1 projektowanej ustawy wiza krajowa lub wiza Schengen w celu repatriacji może być  wydana osobie polskiego pochodzenia, która sama, bądź jej wstępni byli zesłani lub deportowani przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji. Nawiasem mówiąc, cytowany art. 9 jest rozbieżny z art. 1 ust. 2 projektu w zakresie przyznawanej wizy repatriacyjnej celem osiedlenia się w Polsce. Organ administracyjny stosujący przedmiotowe zapisy będzie miał problem jaką wizę wydać repatriantowi, czy wizę krajową, czy też wizę Schengen.

Osoba spełniająca powyższe warunki może złożyć w konsulacie polskim wniosek o wydanie wizy w celu repatriacji. Następnie w dniu przekroczenia granicy państwa polskiego na podstawie wizy repatriacyjnej z mocy prawa nabywa obywatelstwo polskie.    

Inną drogą uzyskania statusu repatrianta na terytorium RP jest wszczęcie postępowania o uznanie za repatrianta. Za repatrianta może być uznana osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:

●    jest polskiego pochodzenia;

●    jej wstępni byli zesłani lub deportowani przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji;

●    przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z pobieraniem nauki w szkole wyższej na podstawie przepisów o podejmowaniu i odbywaniu studiów przez osoby nie będące obywatelami polskimi;

●    złoży wniosek do wojewody w terminie 12 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej.

Za repatrianta może być uznana osoba nie polskiego pochodzenia będąca małżonkiem repatrianta przybyłego do polski po 1991 r., która spełnia łącznie następujące warunki:

●    związek małżeński został zawarty przed uzyskaniem przez małżonka wizy wydanej w celu repatriacji,

●    złoży wniosek do wojewody w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy.

Organem właściwym do wydania decyzji o uznaniu za repatrianta jest wojewoda. Osoba  nabywa obywatelstwo polskie z dniem, w którym decyzja o uznaniu za repatrianta stała się ostateczna.

Czytaj także: Uprawnienia i kompetencje wojewodów>>

Udokumentowanie pochodzenia polskiego

Zgodnie z zapisem art. 6 projektowanej ustawy, dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:

1) polskie dokumenty tożsamości;

2) akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;

3) dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

4) dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

5) dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

6) dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

7) dokumenty potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.

Katalog dokumentów mogących potwierdzać polskie pochodzenie jest rozbudowany, zarówno w ustawie o repatriacji jaki i w projektowanej ustawie. Jednakże weryfikacja autentyczności przedmiotowych dokumentów jest utrudniona, gdyż w wielu przypadkach do akt sprawy repatrianta są dołączane wtóropisy aktów stanu cywilnego. Warto zastanowić się nad efektywną procedurą pozwalającą na wyjaśnienie w sposób szybki i rzetelny czy konkretny dokument  odzwierciedla stan faktyczny w nim wskazany. Inaczej tzw. fikcyjność pochodzenia polskiego będzie wszechobecna. 

Polska jest demokratycznym państwem prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jednym z obowiązków moralnych i etycznych państwa polskiego jest umożliwianie osobom polskiego pochodzenia powrotu  do ojczyzny. Czy realizację powyższego szlachetnego zadania zapewni powyższy projekt ustawy trudno ocenić.  Może warto znowelizować dotychczasową ustawę o repatriacji poprzez dostosowanie jej do nowych warunków w jakich znajduje się Polska będąca krajem członkowskim Unii Europejskiej oraz częścią Strefy Schengen. Omawiany akt prawny na pewno wywołał już jeden pozytywny skutek tj. publiczną debatę na ten temat. 

Tomasz Bruder      

Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców

Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu

samorzad.infor.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.