Kategorie

Projekt ustawy repatriacyjnej

Tomasz Bruder
Osoba, która pragnie być repatriantem w rozumieniu projektowanej ustawy powinna spełnić kilka warunków. Po pierwsze musi wykazać swoje polskie pochodzenie, po drugie zadeklarować zamiar osiedlenia się na terytorium RP, po trzecie być ofiarą zesłania lub deportacji dokonanej przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji albo potomkiem takiej osoby.

Założenia projektu ustawy repatriacyjnej

Głównym dążeniem twórców ustawy repatriacyjnej jest zapewnienie szybkiego i efektywnego powrotu do Polski osób polskiego pochodzenia, które w wyniku represji ze strony władz radzieckich zostały zesłane poza wschodnie kresy II RP. Pełna nazwa przedmiotowego aktu prawnego brzmi: ustawa o powrocie do Rzeczypospolitej Polskiej osób pochodzenia polskiego deportowanych i zesłanych przez władze Związku Socjalistycznego Republik Radzieckich. Powyższy projekt ma wyeliminować z polskiego porządku prawnego ustawę z dnia 09 listopada 2000r. o repatriacji (t. j. Dz. U. z 2004r. nr 53 poz. 532).

Nowy akt ustawodawczy ma zapewnić:

•    Przyspieszenie procedury repatriacyjnej;

•    Utworzenie odrębnego, wybieranego przez Prezesa Rady Ministrów, organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, Radę do Spraw Repatriacji zajmującą się wyłącznie kontrolowaniem przebiegu repatriacji;

•    Zwiększenie dotacji z budżetu państwa dla gmin, które będą zaangażowane w procedurę repatriacyjną;

•    Zwiększenie świadczeń dla repatriantów i ich rodzin analogicznie do art. 92 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej;

•    Zwiększenie powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych dla osób powracających do ojczyzny;

•    Zwiększenie pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego dla osób powracających do ojczyzny.

Czytaj także: Zasada trwałości decyzji administracyjnej>>

Kto może być repatriantem?

Osoba, która pragnie być repatriantem w rozumieniu projektowanej ustawy powinna spełnić kilka warunków. Po pierwsze musi wykazać swoje polskie pochodzenie, po drugie zadeklarować zamiar osiedlenia się na terytorium RP, po trzecie być ofiarą zesłania lub deportacji dokonanej przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji albo potomkiem takiej osoby.

Istnieją dwa podstawowe środki prawne zezwalające na repatriacje:

●    wiza repatriacyjna;

●    decyzja uznająca za repatrianta.

Reklama

Zgodnie z art. 1 ust. 2 projektu, repatriantem jest osoba polskiego pochodzenia, która przybyła do Rzeczypospolite Polskiej na podstawie wizy krajowej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż repatriantem może być osoba mająca polskie pochodzenie. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 projektu za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu mniejszej ustawy, uznaje się osobę, której co najmniej jeden z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej.

W ust. 2 art. 5 za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie. Warunek określony w ust. 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów.

Reklama

W mojej opinii taka propozycja art. 5 definiująca pochodzenie polskie jest bardziej płynna, dająca większe pole do interpretacji od redakcji art. 5 w ustawie z dnia 09 listopada 2000 r. o repatriacji. Nie jest jasne czy wyżej zacytowane przesłanki należy interpretować łącznie czy rozłącznie. Możliwe, iż chodziło o zapewnienie maksymalnej elastyczności zapisów prawnych.

Repatrianci to osoby, które zostały wywiezione z ziem polskich w wyniku represji stalinowskich. Zgodnie z art. 9 ust. 1 projektowanej ustawy wiza krajowa lub wiza Schengen w celu repatriacji może być  wydana osobie polskiego pochodzenia, która sama, bądź jej wstępni byli zesłani lub deportowani przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji. Nawiasem mówiąc, cytowany art. 9 jest rozbieżny z art. 1 ust. 2 projektu w zakresie przyznawanej wizy repatriacyjnej celem osiedlenia się w Polsce. Organ administracyjny stosujący przedmiotowe zapisy będzie miał problem jaką wizę wydać repatriantowi, czy wizę krajową, czy też wizę Schengen.

Osoba spełniająca powyższe warunki może złożyć w konsulacie polskim wniosek o wydanie wizy w celu repatriacji. Następnie w dniu przekroczenia granicy państwa polskiego na podstawie wizy repatriacyjnej z mocy prawa nabywa obywatelstwo polskie.    

Inną drogą uzyskania statusu repatrianta na terytorium RP jest wszczęcie postępowania o uznanie za repatrianta. Za repatrianta może być uznana osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:

●    jest polskiego pochodzenia;

●    jej wstępni byli zesłani lub deportowani przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji;

●    przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z pobieraniem nauki w szkole wyższej na podstawie przepisów o podejmowaniu i odbywaniu studiów przez osoby nie będące obywatelami polskimi;

●    złoży wniosek do wojewody w terminie 12 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej.

Za repatrianta może być uznana osoba nie polskiego pochodzenia będąca małżonkiem repatrianta przybyłego do polski po 1991 r., która spełnia łącznie następujące warunki:

●    związek małżeński został zawarty przed uzyskaniem przez małżonka wizy wydanej w celu repatriacji,

●    złoży wniosek do wojewody w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy.

Organem właściwym do wydania decyzji o uznaniu za repatrianta jest wojewoda. Osoba  nabywa obywatelstwo polskie z dniem, w którym decyzja o uznaniu za repatrianta stała się ostateczna.

Czytaj także: Uprawnienia i kompetencje wojewodów>>

Udokumentowanie pochodzenia polskiego

Zgodnie z zapisem art. 6 projektowanej ustawy, dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:

1) polskie dokumenty tożsamości;

2) akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;

3) dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

4) dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

5) dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

6) dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;

7) dokumenty potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.

Katalog dokumentów mogących potwierdzać polskie pochodzenie jest rozbudowany, zarówno w ustawie o repatriacji jaki i w projektowanej ustawie. Jednakże weryfikacja autentyczności przedmiotowych dokumentów jest utrudniona, gdyż w wielu przypadkach do akt sprawy repatrianta są dołączane wtóropisy aktów stanu cywilnego. Warto zastanowić się nad efektywną procedurą pozwalającą na wyjaśnienie w sposób szybki i rzetelny czy konkretny dokument  odzwierciedla stan faktyczny w nim wskazany. Inaczej tzw. fikcyjność pochodzenia polskiego będzie wszechobecna. 

Polska jest demokratycznym państwem prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jednym z obowiązków moralnych i etycznych państwa polskiego jest umożliwianie osobom polskiego pochodzenia powrotu  do ojczyzny. Czy realizację powyższego szlachetnego zadania zapewni powyższy projekt ustawy trudno ocenić.  Może warto znowelizować dotychczasową ustawę o repatriacji poprzez dostosowanie jej do nowych warunków w jakich znajduje się Polska będąca krajem członkowskim Unii Europejskiej oraz częścią Strefy Schengen. Omawiany akt prawny na pewno wywołał już jeden pozytywny skutek tj. publiczną debatę na ten temat. 

Tomasz Bruder      

Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców

Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu

samorzad.infor.pl

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.