Kategorie

Przetwarzanie danych osobowych przez wierzycieli, firmy windykacyjne i komorników sądowych

Przetwarzanie danych osobowych przez wierzycieli, firmy windykacyjne i komorników sądowych./ Fot. Fotolia
Fotolia
W przypadku sprzedaży wierzytelności, firma windykacyjna, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych dłużników i zobowiązana jest do przestrzegania obowiązków wynikających z RODO.

Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpływają pytania dotyczące przetwarzania danych osobowych przez wierzycieli, firmy windykacyjne, czy komorników sądowych. Pojawia się wiele kwestii dotyczących legalności sposobu przetwarzania danych dłużników, sprzedaży wierzytelności.

Przy dochodzeniu roszczeń jedną z przesłanek dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, w tym ich udostępniania, jest realizacja prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią (określoną w art. 6 ust. 1 lit. f ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, czyli RODO). Tym prawnie usprawiedliwionym celem może być m.in. dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej przez administratora danych działalności gospodarczej. Przetwarzanie danych w takim przypadku jest prawnie dopuszczalne i nie jest do tego potrzebna zgoda osoby, której dane dotyczą.

Warto w tym miejscu podkreślić, że Urząd Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony do rozstrzygania zasadności roszczeń oraz sporów prawnych dotyczących sprzedaży wierzytelności. Rozstrzyganie sporów prawnych z tego tytułu należy do właściwości sądów powszechnych, aczkolwiek w kompetencjach UODO mieści się ocena legalności udostępniania danych.

Bez zgody dłużnika

Wierzyciele mogą dochodzić roszczeń, spłaty zadłużenia samodzielnie lub korzystając z pośrednictwa wyspecjalizowanych firm. Mogą też sprzedać dług innemu podmiotowi. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym, przetwarzanie danych osobowych w takim przypadku jest prawnie dopuszczalne i nie jest do tego potrzebna zgoda osoby, które dane dotyczą. Dlatego nieskuteczne będą też próby wycofania zgody przez dłużnika, gdyż to nie ona jest podstawą uprawniającą administratora do przetwarzania jego danych.

Reklama

W ofercie sprzedaży wierzytelności można ujawnić dane osobowe dłużnika w zakresie jego imienia, nazwiska i adresu ze wskazaniem miasta, nazwy ulicy i kodu pocztowego, lecz bez numeru nieruchomości i numeru lokalu mieszkalnego. Zgodnie z zasadą „minimalizacji danych” z RODO, udostępniane powinny być tylko te dane, które są adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane. Podanie takich informacji o dłużniku jest uzasadnione, gdyż określa przeciwko komu wierzytelność przysługuje, ale jednocześnie nie stanowi zbytniej ingerencji w prywatność dłużnika. Wiedza o tym jest niezbędna dla racjonalnego podjęcia decyzji o nabyciu wierzytelności.

Dlatego przedsiębiorca zajmujący się obrotem wierzytelnościami albo dochodzący swojej wierzytelności może, co do zasady, podawać do publicznej wiadomości niektóre dane osobowe dłużników w celu sprzedaży wierzytelności. Jego działanie należy uznać za legalne.

Reklama

Należy pamiętać, że w przypadku sprzedaży wierzytelności, firma windykacyjna, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych dłużników i zobowiązana jest do przestrzegania obowiązków wynikających z RODO. Powinna ona informować dłużników, wobec których prowadzone są działania windykacyjnie, m.in. o podstawie prawnej i celu przetwarzania danych. Zasadniczo czyni to w pismach wzywających do zapłaty. Jednocześnie w takim piśmie powinna też wskazać, że dłużnikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych oraz możliwość ich poprawiania. Organ nadzorczy stoi na stanowisku, aby nie przekazywać danych przez telefon. Udostępnianie danych na odległość obarczone jest ryzykiem, brakiem pewności co do tego komu faktycznie dane są przekazane.

W sytuacji, w której wierzytelność nie została sprzedana, ale jej windykacja została zlecona innemu podmiotowi na zasadzie wykonania usługi w tym zakresie, administrator powinien pamiętać o zawarciu z takim podmiotem umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, o której mowa w art. 28 RODO. Powinna ona określać m.in.: przedmiot i czas trwania przetwarzania, jego charakter i cel, rodzaj danych osobowych oraz kategorie osób, których one dotyczą, a także prawa i obowiązki zarówno administratora, czyli podmiotu zlecającego, jak i podmiotu, któremu powierzono przetwarzanie danych.

Wycofanie zgody i prawo do bycia zapomnianym

Należy pamiętać, że jeżeli mamy dług np. niezapłacone stare rachunki za telefon, to możemy zostać zgłoszeni do biura informacji gospodarczej, czyli tzw. rejestru dłużników. Na nic się wówczas zdadzą nie tylko próby wycofania zgód na przetwarzanie naszych danych (nie jest ona w tym przypadku podstawą do przetwarzania danych), ale i żądania usunięcia naszych danych przez administratora, prowadzącego taki rejestr.

Prawo do bycia zapomnianym także nie ma  zastosowania w przypadku dłużnika. Administrator, realizując wynikające z art. 17 RODO obowiązki, musi wziąć pod uwagę pewne ograniczenia wynikające z tej regulacji. W niektórych sytuacjach administrator wręcz nie może usunąć danych, np. gdy ich przetwarzanie wynika z realizacji ciążących na nim obowiązków prawnych.

Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest dokonanie spłaty zadłużenia, celem wykreślenia w rejestrów dłużników. Powoływanie się bowiem na wynikające z RODO prawo do ochrony danych osobowych nie sprawi, że dłużnik uchyli się od spoczywającego na nim obowiązku spełnienia świadczenia, a wierzyciel nie będzie miał możliwości uzyskania należnej zapłaty.

Rejestry

W Polsce działają 3 główne rejestry dłużników, czyli biura informacji gospodarczej:

  • Krajowy Rejestr Długów
  • Rejestr Dłużników BIG Info Monitor
  • ERIF Biuro Informacji Gospodarczej

Przepisy, określające m.in. zasady przetwarzania danych osobowych dłużników przez biura informacji gospodarczej (tzw. rejestry dłużników) zostały uregulowane są w art. 3 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczej i wymianie danych gospodarczych. Dłużnik może wnieść do biura sprzeciw dotyczący nieaktualności, nieprawdziwości, niekompletności lub przekazania lub przechowywania niezgodnie z ustawą informacji gospodarczych mających status informacji aktualnych. Dłużnik powinien udokumentować okoliczności uzasadniające sprzeciw (np. dokument potwierdzający spłatę wszystkich zobowiązań). Jednocześnie w razie wniesienia przez dłużnika sprzeciwu biuro może zwrócić się do wierzyciela lub dłużnika o dodatkowe wyjaśnienia. Zgodnie natomiast z art. 21 a ust. 3 biuro wstrzymuje ujawnianie informacji gospodarczych objętych sprzeciwem na okres do 30 dni, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że dotyczą one zobowiązania, które nie istnieje lub wygasło. W pozostałych przypadkach biuro może wstrzymać ujawnianie informacji gospodarczych objętych sprzeciwem na okres konieczny do rozpatrzenia sprzeciwu nie dłuższy niż 30 dni.

Egzekucja komornicza a dane osobowe

Komornik sądowy przetwarza dane osobowe dłużnika w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisów prawa, a konkretnie dwóch ustaw, Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) oraz ustawy o komornikach sądowych (u.k.s.). Nie zmienia to jednak faktu, że komornik sądowy swoje zadania wykonuje przede wszystkim na wniosek o wszczęcie egzekucji otrzymany od wierzyciela. Dlatego te dane osobowe, jakimi dysponuje komornik sądowy pozyskuje w pierwszej kolejności właśnie od wierzyciela (firmy windykacyjnej) i są to przeważnie imię i nazwisko dłużnika, jego adres zamieszkania, numer PESEL lub NIP. Dopiero w przypadku gdy wierzyciel nie posiada tych danych może złożyć do Komornika wniosek o ich ustalenie.

Oczywiście możliwość przetwarzania danych osobowych przez komornika sądowego podobnie jak w przypadku firm windykacyjnych wynika również z przepisów, które dopuszczają możliwość przetwarzania danych osobowych dłużnika jeżeli jest to niezbędne dla wypełnienia obowiązku wykonania czynności powierzonych ustawą.

Dopuszczalność przetwarzania, w tym udostępniania danych osobowych przez komornika w określonej sytuacji zależy od istnienia stosownej podstawy prawnej, od kategorii danych oraz od tego, jaki podmiot, na jakiej podstawie prawnej i w jakim celu wnioskuje o udostępnienie danych. W każdym konkretnym przypadku to administrator danych w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz przy uwzględnieniu rodzaju danych osobowych, celu oraz uzasadnienia potrzeby posiadania danych przez podmiot, który występuje o ich udostępnienie, powinien dokonać oceny w zakresie dopuszczalności takiego udostępnienia.

Źródło: UODO
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    9 maja 2021
    Zakres dat:

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.

    Aktywna tablica 2021 - zmiany w programie

    Aktywna tablica 2021 - zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało o zmianie wzoru wniosku oraz terminu składania wniosku w programie Aktywna tablica.

    Matura z angielskiego 2021 [ARKUSZ CKE]

    Matura z angielskiego 2021 – arkusz CKE. Czy matura podstawowa z angielskiego był trudna? Pobierz arkusz i sprawdź.

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.